Khiêm tốn là gì? 🙏 Nghĩa và giải thích Khiêm tốn

Khiêm tốn là gì? Khiêm tốn là đức tính biết đánh giá đúng bản thân, không khoe khoang, tự cao và luôn cầu thị học hỏi từ người khác. Đây là phẩm chất quý giá được đề cao trong văn hóa Việt Nam và nhiều nền văn hóa trên thế giới. Cùng tìm hiểu nguồn gốc, cách rèn luyện và vì sao người khiêm tốn luôn được yêu quý ngay bên dưới!

Khiêm tốn là gì?

Khiêm tốn là thái độ sống nhún nhường, không tự đề cao bản thân, biết lắng nghe và tôn trọng người khác. Đây là tính từ chỉ phẩm chất đạo đức của con người.

Trong tiếng Việt, từ “khiêm tốn” có nhiều cách hiểu:

Nghĩa gốc: Chỉ người biết giữ mình ở vị trí vừa phải, không khoe khoang thành tích hay năng lực.

Trong giao tiếp: Người khiêm tốn thường nói năng nhẹ nhàng, không phô trương và sẵn sàng thừa nhận thiếu sót của mình.

Trong công việc: Dù có năng lực, người khiêm tốn vẫn cầu thị, học hỏi và không coi thường đồng nghiệp.

Khiêm tốn có nguồn gốc từ đâu?

Từ “khiêm tốn” có nguồn gốc Hán Việt, trong đó “khiêm” (謙) nghĩa là nhún nhường, “tốn” (遜) nghĩa là kém, nhường nhịn. Ghép lại, “khiêm tốn” mang nghĩa tự hạ mình xuống để tôn trọng người khác.

Sử dụng “khiêm tốn” khi nói về thái độ sống, cách ứng xử hoặc đánh giá phẩm chất con người.

Cách sử dụng “Khiêm tốn”

Dưới đây là hướng dẫn cách dùng từ “khiêm tốn” đúng trong tiếng Việt, kèm các ví dụ minh họa cụ thể.

Cách dùng “Khiêm tốn” trong tiếng Việt

Tính từ: Mô tả phẩm chất, tính cách con người. Ví dụ: người khiêm tốn, thái độ khiêm tốn.

Trạng từ: Bổ nghĩa cho hành động, cách cư xử. Ví dụ: nói năng khiêm tốn, sống khiêm tốn.

Các trường hợp và ngữ cảnh sử dụng “Khiêm tốn”

Từ “khiêm tốn” được dùng linh hoạt trong nhiều ngữ cảnh đời sống khác nhau:

Ví dụ 1: “Dù đạt thành tích cao, anh ấy vẫn rất khiêm tốn.”

Phân tích: Dùng như tính từ, mô tả phẩm chất không kiêu ngạo dù thành công.

Ví dụ 2: “Sự khiêm tốn giúp bạn học hỏi được nhiều điều hay.”

Phân tích: Danh từ hóa, chỉ đức tính khiêm tốn như một giá trị.

Ví dụ 3: “Cô giáo dạy chúng tôi phải sống khiêm tốn.”

Phân tích: Trạng từ bổ nghĩa cho cách sống, lối sống.

Ví dụ 4: “Người khiêm tốn luôn được mọi người yêu mến.”

Phân tích: Tính từ đi kèm danh từ “người” để chỉ típ người có đức tính này.

Ví dụ 5: “Khiêm tốn không có nghĩa là tự ti hay hạ thấp bản thân.”

Phân tích: Phân biệt khiêm tốn với các khái niệm tiêu cực khác.

Lỗi thường gặp khi sử dụng “Khiêm tốn”

Một số lỗi phổ biến khi dùng từ “khiêm tốn” trong tiếng Việt:

Trường hợp 1: Nhầm “khiêm tốn” với “tự ti” – hai khái niệm hoàn toàn khác nhau.

Cách dùng đúng: Khiêm tốn là biết mình, tự ti là đánh giá thấp bản thân quá mức.

Trường hợp 2: Viết sai thành “khiêm tốc” hoặc “khiên tốn”.

Cách dùng đúng: Luôn viết là “khiêm tốn” với dấu sắc ở “tốn”.

“Khiêm tốn”: Từ trái nghĩa và đồng nghĩa

Dưới đây là bảng tổng hợp các từ đồng nghĩa và trái nghĩa với “khiêm tốn”:

Từ Đồng Nghĩa Từ Trái Nghĩa
Nhún nhường Kiêu ngạo
Khiêm nhường Tự cao
Nhã nhặn Tự phụ
Cầu thị Ngạo mạn
Điềm đạm Khoe khoang
Giản dị Phô trương

Kết luận

Khiêm tốn là gì? Tóm lại, khiêm tốn là đức tính biết nhún nhường, không tự cao và luôn cầu thị học hỏi. Hiểu đúng từ “khiêm tốn” giúp bạn rèn luyện phẩm chất tốt đẹp trong cuộc sống.

Fenwick Trần

Fenwick Trần

Fenwick Trần là tác giả VJOL - Tạp chí Khoa học Việt Nam Trực tuyến. Ông cống hiến cho sứ mệnh lan tỏa tri thức đến cộng đồng học thuật.