Dập là gì? 🔨 Nghĩa, giải thích từ Dập

Dập là gì? Dập là hành động dùng lực mạnh đè, ép hoặc đập xuống khiến vật bị bẹp, nát, vỡ hoặc tắt ngấm. Trong tiếng Việt, “dập” còn mang nghĩa bóng chỉ sự chỉ trích, phê bình gay gắt hoặc làm tiêu tan hy vọng. Cùng tìm hiểu nguồn gốc, cách dùng và các ví dụ về từ “dập” trong cuộc sống nhé!

Dập nghĩa là gì?

Dập là động từ chỉ hành động dùng sức mạnh đè ép, đập mạnh khiến vật bị biến dạng, bẹp, nát hoặc bị dập tắt hoàn toàn. Đây là từ thuần Việt được sử dụng phổ biến trong đời sống hàng ngày.

Trong cuộc sống, từ “dập” mang nhiều ý nghĩa khác nhau:

Trong kỹ thuật, công nghiệp: “Dập” là phương pháp gia công kim loại bằng cách ép khuôn tạo hình sản phẩm. Ví dụ: dập lon, dập nắp chai, máy dập kim loại.

Trong giao tiếp đời thường: “Dập” được dùng theo nghĩa bóng, chỉ việc chỉ trích, phê bình ai đó một cách gay gắt, không thương tiếc. Ví dụ: “Bị dập tơi bời”, “dập cho tơi tả”.

Trong ngữ cảnh dập lửa: “Dập” nghĩa là làm tắt ngọn lửa, ngăn không cho cháy lan. Ví dụ: “Dập lửa kịp thời”, “dập tắt đám cháy”.

Trên mạng xã hội: Từ “dập” thường được giới trẻ dùng để chỉ việc phản bác, “bóc phốt” hoặc chỉ trích ai đó công khai.

Nguồn gốc và xuất xứ của “Dập”

Từ “dập” có nguồn gốc thuần Việt, xuất hiện từ lâu trong ngôn ngữ dân gian. Nghĩa gốc mô phỏng âm thanh và hành động va đập mạnh, sau đó mở rộng sang nhiều nghĩa bóng.

Sử dụng “dập” khi muốn diễn tả hành động ép mạnh, đập vỡ, dập tắt hoặc chỉ trích gay gắt ai đó.

Dập sử dụng trong trường hợp nào?

Từ “dập” được dùng khi mô tả hành động ép bẹp vật thể, dập tắt lửa, gia công kim loại, hoặc theo nghĩa bóng là chỉ trích, phản bác mạnh mẽ.

Các ví dụ, trường hợp và ngữ cảnh sử dụng “Dập”

Dưới đây là một số ví dụ giúp bạn hiểu rõ cách sử dụng từ “dập” trong các ngữ cảnh khác nhau:

Ví dụ 1: “Công nhân đang vận hành máy dập nắp chai.”

Phân tích: Dùng theo nghĩa kỹ thuật, chỉ quá trình gia công ép khuôn trong sản xuất công nghiệp.

Ví dụ 2: “Lính cứu hỏa đã dập tắt đám cháy sau 2 giờ.”

Phân tích: “Dập tắt” nghĩa là làm ngọn lửa tắt hoàn toàn, ngăn chặn cháy lan.

Ví dụ 3: “Bài thuyết trình của anh ấy bị hội đồng dập tơi bời.”

Phân tích: Dùng theo nghĩa bóng, chỉ việc bị chỉ trích, phê bình gay gắt không thương tiếc.

Ví dụ 4: “Trái cây bị dập nát không bán được.”

Phân tích: Nghĩa đen, chỉ trạng thái bị va đập khiến bầm, nát, hư hỏng.

Ví dụ 5: “Cô ấy lên mạng dập antifan cực gắt.”

Phân tích: Ngôn ngữ mạng xã hội, “dập” nghĩa là phản bác, đáp trả mạnh mẽ.

Từ đồng nghĩa và trái nghĩa với “Dập”

Dưới đây là bảng tổng hợp các từ đồng nghĩa và trái nghĩa với “dập”:

Từ Đồng Nghĩa Từ Trái Nghĩa
Đập Nâng
Ép Nhẹ nhàng
Nghiền Khen ngợi
Bẹp Bảo vệ
Chỉ trích Tán dương
Phê phán Ủng hộ

Dịch “Dập” sang các ngôn ngữ

Tiếng Việt Tiếng Trung Tiếng Anh Tiếng Nhật Tiếng Hàn
Dập 压扁 (Yā biǎn) Crush / Smash 潰す (Tsubusu) 짓누르다 (Jitnureuda)

Kết luận

Dập là gì? Tóm lại, dập là hành động ép mạnh, đập vỡ hoặc chỉ trích gay gắt. Hiểu đúng từ “dập” giúp bạn sử dụng ngôn ngữ chính xác trong mọi ngữ cảnh.

Fenwick Trần

Fenwick Trần

Fenwick Trần là tác giả VJOL - Tạp chí Khoa học Việt Nam Trực tuyến. Ông cống hiến cho sứ mệnh lan tỏa tri thức đến cộng đồng học thuật.