Xây dựng là gì? 🏗️ Nghĩa đầy đủ

Xây dựng là gì? Xây dựng là hoạt động tạo lập, thiết kế và thi công các công trình như nhà ở, cầu đường, hạ tầng phục vụ đời sống con người. Đây là ngành nghề quan trọng bậc nhất trong phát triển kinh tế – xã hội. Cùng tìm hiểu nguồn gốc, các loại hình xây dựng và cách sử dụng từ này trong tiếng Việt ngay bên dưới!

Xây dựng nghĩa là gì?

Xây dựng là quá trình tạo dựng, kiến tạo công trình vật chất hoặc phát triển một giá trị nào đó từ nền tảng ban đầu. Đây là động từ thể hiện hành động tạo lập có kế hoạch và mục đích rõ ràng.

Trong tiếng Việt, từ “xây dựng” có nhiều cách hiểu:

Nghĩa gốc: Chỉ hoạt động thi công, dựng nên các công trình như nhà cửa, cầu cống, đường sá.

Nghĩa mở rộng: Chỉ việc tạo lập, phát triển những giá trị phi vật chất. Ví dụ: “Xây dựng gia đình hạnh phúc”, “Xây dựng thương hiệu”.

Trong giao tiếp: Thể hiện thái độ tích cực, đóng góp. Ví dụ: “Góp ý xây dựng”, “Tinh thần xây dựng”.

Xây dựng có nguồn gốc từ đâu?

Từ “xây dựng” có nguồn gốc Hán Việt, trong đó “xây” (砌) nghĩa là xếp gạch đá, “dựng” (竪) nghĩa là dựng lên, tạo thành. Hai từ ghép lại tạo nên nghĩa hoàn chỉnh về hoạt động kiến tạo công trình.

Sử dụng “xây dựng” khi nói về việc tạo lập công trình vật chất hoặc phát triển giá trị tinh thần.

Cách sử dụng “Xây dựng”

Dưới đây là hướng dẫn cách dùng từ “xây dựng” đúng trong tiếng Việt, kèm các ví dụ minh họa cụ thể.

Cách dùng “Xây dựng” trong tiếng Việt

Động từ: Chỉ hành động tạo lập, thi công. Ví dụ: xây dựng nhà, xây dựng cầu, xây dựng đường.

Tính từ: Chỉ thái độ tích cực, mang tính đóng góp. Ví dụ: ý kiến xây dựng, phê bình xây dựng.

Các trường hợp và ngữ cảnh sử dụng “Xây dựng”

Từ “xây dựng” được dùng linh hoạt trong nhiều ngữ cảnh đời sống khác nhau:

Ví dụ 1: “Công ty đang xây dựng tòa nhà văn phòng 20 tầng.”

Phân tích: Dùng như động từ, chỉ hoạt động thi công công trình.

Ví dụ 2: “Hai vợ chồng cùng xây dựng tổ ấm hạnh phúc.”

Phân tích: Nghĩa mở rộng, chỉ việc tạo lập giá trị tinh thần.

Ví dụ 3: “Anh ấy luôn đưa ra những góp ý xây dựng.”

Phân tích: Dùng như tính từ, thể hiện thái độ tích cực.

Ví dụ 4: “Ngành xây dựng đóng góp lớn cho GDP quốc gia.”

Phân tích: Danh từ chỉ lĩnh vực, ngành nghề.

Ví dụ 5: “Chúng ta cần xây dựng văn hóa doanh nghiệp lành mạnh.”

Phân tích: Nghĩa trừu tượng, chỉ việc tạo lập hệ thống giá trị.

Lỗi thường gặp khi sử dụng “Xây dựng”

Một số lỗi phổ biến khi dùng từ “xây dựng” trong tiếng Việt:

Trường hợp 1: Nhầm “xây dựng” với “kiến thiết” trong ngữ cảnh không phù hợp.

Cách dùng đúng: “Xây dựng nhà” (không nói “kiến thiết nhà” trong văn nói thông thường).

Trường hợp 2: Dùng “xây dựng” thay cho “phá hoại” khi phê bình tiêu cực.

Cách dùng đúng: “Góp ý xây dựng” mang tính tích cực, khác với chỉ trích mang tính phá hoại.

“Xây dựng”: Từ trái nghĩa và đồng nghĩa

Dưới đây là bảng tổng hợp các từ đồng nghĩa và trái nghĩa với “xây dựng”:

Kết luận

Xây dựng là gì? Tóm lại, xây dựng là hoạt động tạo lập công trình hoặc phát triển giá trị, vừa mang nghĩa vật chất vừa mang nghĩa tinh thần. Hiểu đúng từ “xây dựng” giúp bạn sử dụng ngôn ngữ chính xác và hiệu quả hơn.