Từ điển là gì? 📚 Nghĩa đầy đủ

Từ điển là gì? Từ điển là sách hoặc công cụ tra cứu tập hợp các từ ngữ được sắp xếp theo thứ tự nhất định, kèm giải thích nghĩa, cách dùng và phiên âm. Đây là công cụ không thể thiếu trong học tập và nghiên cứu ngôn ngữ. Cùng tìm hiểu nguồn gốc, phân loại và cách sử dụng từ điển hiệu quả ngay bên dưới!

Từ điển là gì?

Từ điển là công cụ tra cứu ngôn ngữ, tập hợp các từ vựng được sắp xếp theo trật tự (thường là alphabet hoặc bộ thủ), kèm theo định nghĩa, cách phát âm và ví dụ minh họa. Đây là danh từ Hán Việt, trong đó “từ” nghĩa là chữ, lời nói; “điển” nghĩa là sách, khuôn mẫu.

Trong tiếng Việt, “từ điển” có nhiều cách hiểu:

Nghĩa gốc: Chỉ sách tra cứu từ ngữ như từ điển tiếng Việt, từ điển Anh-Việt, từ điển chuyên ngành.

Nghĩa mở rộng: Chỉ nguồn tham khảo, kho kiến thức về một lĩnh vực. Ví dụ: “Anh ấy như cuốn từ điển sống về lịch sử.”

Trong công nghệ: Từ điển trực tuyến, từ điển điện tử là các ứng dụng tra cứu ngôn ngữ trên internet và thiết bị số.

Từ điển có nguồn gốc từ đâu?

Từ “từ điển” có nguồn gốc Hán Việt (詞典), du nhập vào tiếng Việt từ thời kỳ giao lưu văn hóa với Trung Hoa. Những cuốn từ điển tiếng Việt đầu tiên xuất hiện từ thế kỷ 17 do các giáo sĩ phương Tây biên soạn.

Sử dụng “từ điển” khi nói về công cụ tra cứu ngôn ngữ hoặc nguồn kiến thức chuyên môn.

Cách sử dụng “Từ điển”

Dưới đây là hướng dẫn cách dùng từ “từ điển” đúng trong tiếng Việt, kèm các ví dụ minh họa cụ thể.

Cách dùng “Từ điển” trong tiếng Việt

Danh từ: Chỉ sách hoặc công cụ tra cứu. Ví dụ: từ điển Oxford, từ điển Hoàng Phê, từ điển trực tuyến.

Tính từ (ghép): Chỉ tính chất đầy đủ, có hệ thống. Ví dụ: “kiến thức từ điển”, “tra cứu từ điển”.

Các trường hợp và ngữ cảnh sử dụng “Từ điển”

Từ “từ điển” được dùng phổ biến trong học tập, nghiên cứu và giao tiếp hàng ngày:

Ví dụ 1: “Em nên tra từ điển để hiểu nghĩa chính xác của từ này.”

Phân tích: Dùng như danh từ, chỉ công cụ tra cứu ngôn ngữ.

Ví dụ 2: “Từ điển tiếng Việt của Hoàng Phê là tài liệu tham khảo uy tín.”

Phân tích: Chỉ một cuốn sách cụ thể, danh từ riêng.

Ví dụ 3: “Thầy giáo như cuốn từ điển sống về văn học cổ điển.”

Phân tích: Nghĩa bóng, ví von người có kiến thức sâu rộng.

Ví dụ 4: “Từ điển online giúp tra cứu nhanh chóng và tiện lợi.”

Phân tích: Chỉ từ điển điện tử trên internet.

Ví dụ 5: “Mỗi ngành nghề đều có từ điển chuyên ngành riêng.”

Phân tích: Chỉ loại từ điển chứa thuật ngữ chuyên môn.

Lỗi thường gặp khi sử dụng “Từ điển”

Một số lỗi phổ biến khi dùng từ “từ điển” trong tiếng Việt:

Trường hợp 1: Nhầm “từ điển” với “tự điển” (cách viết cũ, ít dùng).

Cách dùng đúng: Hiện nay chuẩn chính tả là “từ điển” (không phải “tự điển”).

Trường hợp 2: Dùng “từ điển” thay cho “bách khoa toàn thư”.

Cách dùng đúng: Từ điển giải thích từ ngữ; bách khoa toàn thư giải thích khái niệm, sự vật.

“Từ điển”: Từ trái nghĩa và đồng nghĩa

Dưới đây là bảng tổng hợp các từ đồng nghĩa và trái nghĩa với “từ điển”:

Kết luận

Từ điển là gì? Tóm lại, từ điển là công cụ tra cứu ngôn ngữ quan trọng trong học tập và nghiên cứu. Hiểu đúng “từ điển” giúp bạn sử dụng ngôn ngữ chính xác hơn.