Trắc là gì? 📐 Nghĩa Trắc, giải thích

Trắc là gì? Trắc là từ Hán Việt mang nhiều nghĩa, phổ biến nhất là chỉ loại gỗ quý có vân đẹp, màu nâu đỏ sẫm, hoặc dùng trong các từ ghép như trắc nghiệm, trắc địa, trắc trở. Đây là từ xuất hiện nhiều trong đời sống và học thuật. Cùng tìm hiểu các nghĩa của “trắc” và cách sử dụng chính xác ngay bên dưới!

Trắc nghĩa là gì?

Trắc là từ Hán Việt (側/測), mang nhiều nghĩa khác nhau tùy theo ngữ cảnh sử dụng. Đây có thể là danh từ chỉ loại gỗ quý hoặc yếu tố cấu tạo từ ghép.

Trong tiếng Việt, từ “trắc” có các nghĩa chính:

Nghĩa 1 – Gỗ trắc: Loại gỗ quý thuộc nhóm I, có màu nâu đỏ đến tím sẫm, vân đẹp, cứng và bền. Gỗ trắc thường dùng làm đồ nội thất cao cấp, đồ thờ cúng.

Nghĩa 2 – Đo lường: Trong từ ghép “trắc” (測) nghĩa là đo đạc, như: trắc địa (đo đất), trắc nghiệm (kiểm tra đánh giá), trắc lượng (đo lường).

Nghĩa 3 – Bên cạnh, nghiêng: Từ “trắc” (側) còn mang nghĩa bên cạnh, nghiêng lệch, như: trắc trở (khó khăn, không thuận lợi), trắc ẩn (lòng thương xót).

Trắc có nguồn gốc từ đâu?

Từ “trắc” có nguồn gốc Hán Việt, được du nhập vào tiếng Việt từ lâu đời. Tùy theo chữ Hán gốc mà “trắc” mang nghĩa khác nhau: 側 (bên cạnh), 測 (đo đạc).

Sử dụng “trắc” khi nói về gỗ quý hoặc trong các từ ghép Hán Việt liên quan đến đo lường, đánh giá.

Cách sử dụng “Trắc”

Dưới đây là hướng dẫn cách dùng từ “trắc” đúng trong tiếng Việt, kèm các ví dụ minh họa cụ thể.

Cách dùng “Trắc” trong tiếng Việt

Danh từ độc lập: Chỉ loại gỗ quý. Ví dụ: gỗ trắc, bàn trắc, tủ trắc.

Yếu tố cấu tạo từ ghép: Kết hợp với từ khác tạo thành từ mới như trắc nghiệm, trắc địa, trắc trở, trắc ẩn.

Các trường hợp và ngữ cảnh sử dụng “Trắc”

Từ “trắc” được dùng linh hoạt trong nhiều ngữ cảnh khác nhau:

Ví dụ 1: “Bộ bàn ghế gỗ trắc này có giá hàng trăm triệu đồng.”

Phân tích: Dùng như danh từ, chỉ loại gỗ quý dùng làm nội thất.

Ví dụ 2: “Học sinh làm bài trắc nghiệm môn Toán.”

Phân tích: “Trắc” kết hợp với “nghiệm” tạo thành từ chỉ hình thức kiểm tra.

Ví dụ 3: “Công việc của anh ấy là kỹ sư trắc địa.”

Phân tích: “Trắc địa” chỉ ngành đo đạc, khảo sát địa hình.

Ví dụ 4: “Cuộc đời nhiều trắc trở nhưng anh vẫn kiên cường.”

Phân tích: “Trắc trở” chỉ khó khăn, gian nan trong cuộc sống.

Ví dụ 5: “Lòng trắc ẩn khiến cô quyết định giúp đỡ người nghèo.”

Phân tích: “Trắc ẩn” chỉ sự thương xót, đồng cảm với người khác.

Lỗi thường gặp khi sử dụng “Trắc”

Một số lỗi phổ biến khi dùng từ “trắc” trong tiếng Việt:

Trường hợp 1: Nhầm “trắc” với “trắng” khi viết nhanh.

Cách dùng đúng: “Gỗ trắc” (không phải “gỗ trắng”).

Trường hợp 2: Viết sai “trắc nghiệm” thành “trắc nghiệm” với dấu khác.

Cách dùng đúng: Luôn viết “trắc” với dấu sắc, không phải “trặc” hay “trạc”.

Trường hợp 3: Nhầm “trắc trở” với “trặc trẹo”.

Cách dùng đúng: “Trắc trở” chỉ khó khăn; “trặc” chỉ sai khớp, lệch.

“Trắc”: Từ trái nghĩa và đồng nghĩa

Dưới đây là bảng tổng hợp các từ đồng nghĩa và trái nghĩa với “trắc” theo từng nghĩa:

Kết luận

Trắc là gì? Tóm lại, trắc là từ Hán Việt đa nghĩa, chỉ gỗ quý hoặc dùng trong từ ghép như trắc nghiệm, trắc trở. Hiểu đúng từ “trắc” giúp bạn sử dụng tiếng Việt chính xác hơn.