Nguyên Cớ là gì? 🤔 Nghĩa, giải thích đời sống

Nguyên cớ là gì? Nguyên cớ là danh từ chỉ nguyên nhân sâu xa, lý do căn bản dẫn đến một sự việc hay hiện tượng nào đó. Đây là từ ghép Hán-Việt thường xuất hiện trong văn nói và văn viết hàng ngày. Cùng tìm hiểu nguồn gốc, cách sử dụng và các từ liên quan đến nguyên cớ ngay bên dưới!

Nguyên cớ nghĩa là gì?

Nguyên cớ là từ chỉ nguyên nhân, lý do sâu xa khiến một sự việc, hiện tượng xảy ra. Đây là danh từ thường dùng trong khẩu ngữ và văn viết để diễn đạt căn nguyên của vấn đề.

Trong tiếng Việt, từ “nguyên cớ” có nhiều cách hiểu:

Nghĩa gốc: Chỉ nguyên nhân ban đầu, gốc rễ của sự việc. Ví dụ: “Tìm hiểu nguyên cớ sự việc”, “Không biết nguyên cớ tại đâu”.

Nghĩa mở rộng: Trong một số ngữ cảnh, nguyên cớ còn mang nghĩa là cái cớ, lý do được viện dẫn để biện minh cho hành động nào đó.

Trong giao tiếp: “Nguyên cớ” thường được dùng khi muốn tìm hiểu hoặc giải thích lý do đằng sau một sự kiện, hành động hay quyết định.

Nguyên cớ có nguồn gốc từ đâu?

Từ “nguyên cớ” có nguồn gốc Hán-Việt, trong đó “nguyên” (原) nghĩa là gốc, ban đầu và “cớ” nghĩa là lý do, duyên do. Khi ghép lại, từ này mang nghĩa nguyên nhân gốc rễ của sự việc.

Sử dụng “nguyên cớ” khi muốn hỏi hoặc giải thích về lý do sâu xa của một vấn đề, sự việc.

Cách sử dụng “Nguyên cớ”

Dưới đây là hướng dẫn cách dùng từ “nguyên cớ” đúng trong tiếng Việt, kèm các ví dụ minh họa cụ thể.

Cách dùng “Nguyên cớ” trong tiếng Việt

Danh từ: Chỉ nguyên nhân, lý do. Ví dụ: nguyên cớ sự việc, nguyên cớ cuộc chiến, nguyên cớ mâu thuẫn.

Trong câu hỏi: Dùng để hỏi về lý do. Ví dụ: “Nguyên cớ gì khiến anh làm vậy?”, “Vì nguyên cớ nào mà cô ấy bỏ đi?”.

Các trường hợp và ngữ cảnh sử dụng “Nguyên cớ”

Từ “nguyên cớ” được dùng linh hoạt trong nhiều ngữ cảnh giao tiếp khác nhau:

Ví dụ 1: “Tôi đã biết phải có nguyên cớ gì đây.”

Phân tích: Dùng như danh từ, thể hiện sự nghi ngờ về lý do đằng sau sự việc.

Ví dụ 2: “Chiến tranh cũng là một nguyên cớ gây nên nạn đói kém.”

Phân tích: Danh từ chỉ nguyên nhân dẫn đến hậu quả nghiêm trọng.

Ví dụ 3: “Không biết nguyên cớ tại đâu mà hai người cãi nhau.”

Phân tích: Dùng trong câu hỏi gián tiếp để tìm hiểu lý do.

Ví dụ 4: “Vậy đó là nguyên cớ của những chuyện này.”

Phân tích: Danh từ chỉ căn nguyên được phát hiện sau khi tìm hiểu.

Ví dụ 5: “Những con bọ đó chết mà chẳng rõ nguyên cớ.”

Phân tích: Danh từ nhấn mạnh sự việc xảy ra không có lý do rõ ràng.

Lỗi thường gặp khi sử dụng “Nguyên cớ”

Một số lỗi phổ biến khi dùng từ “nguyên cớ” trong tiếng Việt:

Trường hợp 1: Nhầm “nguyên cớ” với “nguyên do” trong văn phong trang trọng.

Cách dùng đúng: “Nguyên cớ” thường dùng trong khẩu ngữ, còn “nguyên do” phù hợp hơn trong văn viết trang trọng.

Trường hợp 2: Nhầm “nguyên cớ” (lý do thật) với “cái cớ” (lý do bịa đặt, viện dẫn).

Cách dùng đúng: “Nguyên cớ” chỉ nguyên nhân thực sự, còn “cái cớ” thường mang nghĩa lý do giả tạo để biện minh.

“Nguyên cớ”: Từ trái nghĩa và đồng nghĩa

Dưới đây là bảng tổng hợp các từ đồng nghĩa và trái nghĩa với “nguyên cớ”:

Kết luận

Nguyên cớ là gì? Tóm lại, nguyên cớ là danh từ chỉ nguyên nhân sâu xa, lý do gốc rễ của một sự việc hay hiện tượng. Hiểu đúng từ “nguyên cớ” giúp bạn sử dụng ngôn ngữ chính xác và diễn đạt ý tưởng rõ ràng hơn.