Rãnh là gì? 😏 Nghĩa, giải thích Rãnh

Rãnh là gì? Rãnh là đường lõm kéo dài trên bề mặt đất hoặc vật thể, thường dùng để thoát nước hoặc phân chia ranh giới. Ngoài ra, trong tiếng miền Nam, “rãnh” còn mang nghĩa rảnh rỗi, không bận việc. Cùng tìm hiểu nguồn gốc, cách dùng và những lỗi thường gặp với từ này ngay bên dưới!

Rãnh nghĩa là gì?

Rãnh là danh từ chỉ đường lõm dài, hẹp trên mặt đất hoặc bề mặt vật thể, thường có chức năng dẫn nước hoặc tạo ranh giới. Đây là từ thuần Việt quen thuộc trong đời sống hàng ngày.

Trong tiếng Việt, từ “rãnh” có nhiều cách hiểu:

Nghĩa gốc: Chỉ đường lõm kéo dài như rãnh nước, rãnh cày, rãnh thoát nước bên đường.

Nghĩa trong kỹ thuật: Đường rãnh trên bánh răng, ốc vít, hoặc các chi tiết máy móc.

Nghĩa miền Nam: Đồng nghĩa với “rảnh”, chỉ trạng thái không bận việc, có thời gian rỗi. Ví dụ: “Rãnh hông? Đi cà phê đi.”

Rãnh có nguồn gốc từ đâu?

Từ “rãnh” có nguồn gốc thuần Việt, xuất hiện từ lâu đời gắn liền với nền văn minh lúa nước. Người Việt xưa đào rãnh để dẫn nước vào ruộng, thoát nước khi mưa lớn.

Sử dụng “rãnh” khi nói về đường lõm trên bề mặt hoặc trạng thái rảnh rỗi (phương ngữ Nam Bộ).

Cách sử dụng “Rãnh”

Dưới đây là hướng dẫn cách dùng từ “rãnh” đúng trong tiếng Việt, kèm các ví dụ minh họa cụ thể.

Cách dùng “Rãnh” trong tiếng Việt

Danh từ: Chỉ đường lõm, khe hở. Ví dụ: rãnh nước, rãnh cày, rãnh thoát, rãnh bánh xe.

Tính từ (miền Nam): Chỉ trạng thái rảnh rỗi. Ví dụ: “Tao rãnh lắm, kêu gì cũng được.”

Các trường hợp và ngữ cảnh sử dụng “Rãnh”

Từ “rãnh” được dùng linh hoạt trong nhiều ngữ cảnh đời sống khác nhau:

Ví dụ 1: “Rãnh thoát nước bị tắc nghẽn sau trận mưa lớn.”

Phân tích: Dùng như danh từ, chỉ đường dẫn nước bên đường phố.

Ví dụ 2: “Nông dân đào rãnh để dẫn nước vào ruộng.”

Phân tích: Danh từ chỉ đường lõm trong canh tác nông nghiệp.

Ví dụ 3: “Hôm nay rãnh hông? Qua nhà tao chơi.”

Phân tích: Tính từ theo phương ngữ Nam Bộ, nghĩa là rảnh rỗi.

Ví dụ 4: “Bánh xe bị kẹt vào rãnh đường ray.”

Phân tích: Danh từ chỉ khe lõm trên mặt đường.

Ví dụ 5: “Thợ tiện tạo rãnh trên trục máy để lắp vòng bi.”

Phân tích: Danh từ trong lĩnh vực cơ khí, chỉ đường lõm trên chi tiết máy.

Lỗi thường gặp khi sử dụng “Rãnh”

Một số lỗi phổ biến khi dùng từ “rãnh” trong tiếng Việt:

Trường hợp 1: Nhầm “rãnh” với “rảnh” trong văn viết chuẩn.

Cách dùng đúng: Văn viết chuẩn dùng “rảnh” (rảnh rỗi), “rãnh” chỉ đường lõm. Miền Nam nói “rãnh” thay “rảnh” là phương ngữ.

Trường hợp 2: Viết sai thành “rảnh nước” thay vì “rãnh nước”.

Cách dùng đúng: “Rãnh nước” (đường dẫn nước) khác với “rảnh” (không bận).

Trường hợp 3: Nhầm “rãnh” với “rạch” (kênh nhỏ).

Cách dùng đúng: “Rãnh” là đường lõm nhỏ trên mặt đất; “rạch” là kênh nước tự nhiên ở miền Tây.

“Rãnh”: Từ đồng nghĩa và trái nghĩa

Dưới đây là bảng tổng hợp các từ đồng nghĩa và trái nghĩa với “rãnh”:

Kết luận

Rãnh là gì? Tóm lại, rãnh là đường lõm dài trên bề mặt, dùng để thoát nước hoặc trong kỹ thuật cơ khí. Ở miền Nam, “rãnh” còn nghĩa là rảnh rỗi. Hiểu đúng từ này giúp bạn giao tiếp chính xác hơn trong mọi ngữ cảnh.