Quyết định là gì? ✅ Nghĩa, giải thích Quyết định

Quyết định là gì? Quyết định là hành động chọn lựa một phương án trong nhiều lựa chọn sau khi cân nhắc, suy xét kỹ lưỡng. Đây là năng lực quan trọng giúp con người định hướng cuộc sống và đạt được mục tiêu. Cùng tìm hiểu nghĩa, nguồn gốc và cách đưa ra quyết định đúng đắn trong mọi tình huống nhé!

Quyết định nghĩa là gì?

Quyết định là quá trình lựa chọn một hướng hành động cụ thể từ nhiều phương án khác nhau dựa trên suy nghĩ và phân tích. Đây vừa là danh từ chỉ kết quả của quá trình lựa chọn, vừa là động từ chỉ hành động đưa ra lựa chọn đó.

Trong tiếng Việt, từ “quyết định” có nhiều cách hiểu:

Nghĩa gốc: Chỉ hành động chọn lựa sau cân nhắc. Ví dụ: quyết định đi du học, quyết định mua nhà.

Nghĩa danh từ: Chỉ văn bản hành chính, pháp lý có tính chất bắt buộc. Ví dụ: quyết định kỷ luật, quyết định bổ nhiệm.

Trong cuộc sống: Quyết định là sự lựa chọn định hình tương lai, thể hiện ý chí và trách nhiệm của mỗi người.

Trong công việc: Khả năng đưa ra quyết định nhanh và chính xác là kỹ năng quan trọng của nhà lãnh đạo.

Quyết định có nguồn gốc từ đâu?

Từ “quyết định” có nguồn gốc Hán Việt, xuất phát từ “quyết” (cắt đứt, giải quyết dứt khoát) và “định” (ổn định, xác lập), hợp lại nghĩa là cắt đứt sự do dự để thiết lập hướng đi rõ ràng. Thuật ngữ này phản ánh triết lý hành động quyết đoán trong văn hóa Á Đông.

Sử dụng “quyết định” khi muốn diễn tả hành động lựa chọn hoặc văn bản có tính chất quy định.

Cách sử dụng “Quyết định”

Dưới đây là hướng dẫn cách dùng từ “quyết định” đúng trong tiếng Việt, kèm các ví dụ minh họa cụ thể để bạn hiểu rõ hơn.

Cách dùng “Quyết định” trong tiếng Việt

Danh từ: Chỉ lựa chọn hoặc văn bản chính thức. Ví dụ: quyết định của tòa án, quyết định bổ nhiệm.

Động từ: Chỉ hành động lựa chọn, chọn lựa. Ví dụ: quyết định đi hay ở, quyết định thay đổi.

Các trường hợp và ngữ cảnh sử dụng “Quyết định”

Từ “quyết định” được dùng linh hoạt trong nhiều ngữ cảnh đời sống khác nhau:

Ví dụ 1: “Tôi đã quyết định từ bỏ công việc cũ để theo đuổi đam mê.”

Phân tích: Động từ chỉ hành động lựa chọn sau suy nghĩ kỹ lưỡng.

Ví dụ 2: “Quyết định này sẽ ảnh hưởng đến tương lai của em.”

Phân tích: Danh từ chỉ sự lựa chọn có tác động lớn.

Ví dụ 3: “Công ty vừa ban hành quyết định về chính sách mới.”

Phân tích: Danh từ chỉ văn bản hành chính chính thức.

Ví dụ 4: “Đừng vội quyết định khi còn đang giận dữ.”

Phân tích: Động từ khuyên không nên đưa ra lựa chọn khi thiếu tỉnh táo.

Ví dụ 5: “Quyết định của anh thật dũng cảm và đáng ngưỡng mộ.”

Phân tích: Danh từ ca ngợi sự lựa chọn mạnh mẽ của ai đó.

Lỗi thường gặp khi sử dụng “Quyết định”

Một số lỗi phổ biến khi dùng từ “quyết định” trong tiếng Việt:

Trường hợp 1: Nhầm lẫn “quyết định” với “quyết tâm” (ý chí mạnh mẽ).

Cách dùng đúng: “Tôi quyết định đi” (đã chọn lựa) khác “Tôi quyết tâm đi” (có ý chí mạnh).

Trường hợp 2: Dùng sai “quyết định cho” thay vì “quyết định giúp/thay”.

Cách dùng đúng: “Quyết định giúp em” hoặc “quyết định thay em” thay vì “quyết định cho em”.

“Quyết định”: Từ trái nghĩa và đồng nghĩa

Dưới đây là bảng tổng hợp các từ đồng nghĩa và trái nghĩa với “quyết định”:

Kết luận

Quyết định là gì? Tóm lại, quyết định là hành động lựa chọn phương án sau cân nhắc kỹ càng. Hiểu rõ “quyết định” giúp bạn tự tin hơn trong việc định hướng cuộc sống và chịu trách nhiệm với lựa chọn của mình.