Nổ là gì? 💥 Nghĩa, giải thích Nổ

Nổ là gì? Nổ là động từ chỉ hiện tượng bật vỡ tung ra đột ngột và mạnh, phát ra tiếng động lớn kèm theo sự giải phóng năng lượng. Ngoài nghĩa đen, “nổ” còn được dùng theo nghĩa lóng để chỉ người hay khoe khoang, nói phóng đại sự thật. Cùng tìm hiểu nguồn gốc, cách dùng và các ví dụ về từ “nổ” trong tiếng Việt nhé!

Nổ nghĩa là gì?

Nổ là động từ chỉ hiện tượng bật ra mạnh mẽ, vỡ tung đột ngột kèm theo tiếng động lớn và ngắn. Đây là từ thuần Việt quen thuộc trong đời sống hàng ngày.

Trong tiếng Việt, từ “nổ” mang nhiều ý nghĩa khác nhau:

Nghĩa đen (vật lý): Chỉ hiện tượng phát nổ của vật thể như bom nổ, pháo nổ, xe nổ lốp, nổ máy. Ví dụ: “Những tiếng bom nổ như sét” hay “Pháo nổ đùng đoàng.”

Nghĩa bóng (sự kiện): Chỉ sự việc xảy ra mạnh mẽ, bất ngờ. Ví dụ: “Trận đánh nổ ra vào 5 giờ chiều” hoặc “Chiến tranh sắp nổ ra.”

Nghĩa lóng (khoe khoang): Trong giao tiếp đời thường, “nổ” còn chỉ người hay nói khoác, khoe mẽ, thổi phồng sự thật. Dân gian có các cụm như “nổ như bom”, “nổ banh xác”, “nổ tơi bời”.

Nguồn gốc và xuất xứ của “Nổ”

Từ “nổ” có nguồn gốc thuần Việt, xuất hiện từ lâu đời trong ngôn ngữ dân gian. Đây là từ tượng thanh mô phỏng âm thanh khi vật thể phát nổ.

Sử dụng từ “nổ” khi mô tả hiện tượng vật lý (bom, pháo, động cơ), sự kiện bùng phát (chiến tranh, khởi nghĩa), hoặc khi muốn chê ai đó hay khoe khoang.

Nổ sử dụng trong trường hợp nào?

Từ “nổ” được dùng khi miêu tả vật thể phát nổ, sự kiện xảy ra đột ngột, hoặc trong giao tiếp thân mật để chỉ người hay nói phóng đại, khoe mẽ.

Các ví dụ, trường hợp và ngữ cảnh sử dụng “Nổ”

Dưới đây là một số ví dụ giúp bạn hiểu rõ cách sử dụng từ “nổ” trong các ngữ cảnh khác nhau:

Ví dụ 1: “Tiếng pháo đâu đây bỗng nổ giòn.”

Phân tích: Dùng theo nghĩa đen, mô tả âm thanh pháo phát nổ trong dịp lễ hội.

Ví dụ 2: “Nam Kỳ khởi nghĩa nổ ra ngày 23 tháng 11 năm 1940.”

Phân tích: Dùng theo nghĩa bóng, chỉ sự kiện lịch sử bùng phát mạnh mẽ.

Ví dụ 3: “Anh ta nổ như bom, ai mà tin được.”

Phân tích: Dùng theo nghĩa lóng, phê phán người hay khoe khoang, nói phóng đại.

Ví dụ 4: “Xe bị nổ lốp giữa đường.”

Phân tích: Chỉ hiện tượng lốp xe bật vỡ đột ngột do áp suất.

Ví dụ 5: “Điện thoại của tớ nổ liên tục” (tiếng lóng tài xế công nghệ).

Phân tích: Nghĩa bóng chỉ điện thoại báo có khách liên tục, công việc nhiều.

Từ đồng nghĩa và trái nghĩa với “Nổ”

Dưới đây là bảng tổng hợp các từ đồng nghĩa và trái nghĩa với “nổ”:

Từ Đồng Nghĩa Từ Trái Nghĩa
Bùng nổ Lặng lẽ
Phát nổ Yên tĩnh
Nổ tung Bình lặng
Bùng phát Ổn định
Khoe khoang (nghĩa lóng) Khiêm tốn
Nói khoác (nghĩa lóng) Trung thực

Dịch “Nổ” sang các ngôn ngữ

Tiếng Việt Tiếng Trung Tiếng Anh Tiếng Nhật Tiếng Hàn
Nổ 爆炸 (Bàozhà) Explode 爆発する (Bakuhatsu suru) 폭발하다 (Pokbalhada)

Kết luận

Nổ là gì? Tóm lại, “nổ” là động từ chỉ hiện tượng bật vỡ tung đột ngột, đồng thời còn mang nghĩa lóng chỉ người hay khoe khoang. Hiểu đúng từ “nổ” giúp bạn sử dụng ngôn ngữ tiếng Việt linh hoạt và chính xác hơn.

Fenwick Trần

Fenwick Trần

Fenwick Trần là tác giả VJOL - Tạp chí Khoa học Việt Nam Trực tuyến. Ông cống hiến cho sứ mệnh lan tỏa tri thức đến cộng đồng học thuật.