Sống mái là gì? 🏠 Tìm hiểu nghĩa Sống mái đầy đủ

Sống mái là gì? Sống mái là từ chỉ con trống và con mái, đồng thời mang nghĩa đấu tranh một mất một còn, quyết phân thắng bại. Đây là từ ngữ thú vị trong tiếng Việt với nguồn gốc độc đáo từ văn hóa phương Đông. Cùng tìm hiểu ý nghĩa, xuất xứ và cách sử dụng từ “sống mái” nhé!

Sống mái nghĩa là gì?

Sống mái là từ có hai nghĩa chính: (1) danh từ chỉ con trống và con mái trong các loài gia cầm; (2) động từ chỉ cuộc đấu tranh một mất một còn, quyết được thua.

Trong tiếng Việt, sống mái thường được sử dụng với nghĩa thứ hai nhiều hơn. Khi nói “quyết sống mái một phen” hay “đánh nhau sống mái”, người ta muốn diễn tả cuộc đối đầu quyết liệt, phân định thắng thua rõ ràng.

Trong giao tiếp đời thường: Từ này hay xuất hiện khi mô tả những trận đấu, cuộc cạnh tranh gay cấn. Ví dụ: “Hai đội bóng quyết sống mái trong trận chung kết.”

Trong văn học: “Sống mái” thể hiện tinh thần chiến đấu kiên cường, không lùi bước trước khó khăn.

Nguồn gốc và xuất xứ của “Sống mái”

Từ “sống mái” bắt nguồn từ “trống mái” do hiện tượng biến âm trong tiếng Việt. Hai âm đầu s- và tr- đều là âm đầu lưỡi nên dễ dàng chuyển hóa cho nhau.

Sâu xa hơn, sống mái là từ Việt gốc Hán, sao phỏng từ “thư hùng” (雌雄). Trong tiếng Hán, “thư” nghĩa là con mái, “hùng” là con trống. Ban đầu thư hùng chỉ giống đực và giống cái, sau phái sinh nghĩa “phân biệt mạnh yếu, một mất một còn”.

Sống mái sử dụng trong trường hợp nào?

Từ sống mái được dùng khi mô tả cuộc đối đầu quyết liệt, trận chiến phân thắng bại, hoặc khi nói về con trống con mái trong chăn nuôi gia cầm.

Các ví dụ, trường hợp và ngữ cảnh sử dụng “Sống mái”

Dưới đây là một số ví dụ giúp bạn hiểu rõ cách sử dụng từ “sống mái” trong các ngữ cảnh:

Ví dụ 1: “Hai võ sĩ quyết sống mái một phen trên sàn đấu.”

Phân tích: Diễn tả trận đấu quyết liệt, phân định thắng thua rõ ràng giữa hai đối thủ.

Ví dụ 2: “Đàn gà trong chuồng có đủ sống mái.”

Phân tích: Dùng theo nghĩa danh từ, chỉ có cả gà trống và gà mái.

Ví dụ 3: “Quân ta quyết sống mái với giặc để bảo vệ quê hương.”

Phân tích: Thể hiện tinh thần chiến đấu kiên cường, một mất một còn.

Ví dụ 4: “Trận chung kết hứa hẹn màn sống mái đầy kịch tính.”

Phân tích: Mô tả cuộc đối đầu gay cấn, hấp dẫn trong thể thao.

Ví dụ 5: “Hai công ty cạnh tranh sống mái để giành thị phần.”

Phân tích: Dùng trong ngữ cảnh kinh doanh, chỉ sự cạnh tranh khốc liệt.

Từ đồng nghĩa và trái nghĩa với “Sống mái”

Dưới đây là bảng tổng hợp các từ đồng nghĩa và trái nghĩa với “sống mái”:

Từ Đồng Nghĩa Từ Trái Nghĩa
Thư hùng Hòa hoãn
Một mất một còn Nhường nhịn
Sống chết Thỏa hiệp
Quyết chiến Hòa giải
Phân thắng bại Đình chiến
Đấu tranh quyết liệt Cầu hòa

Dịch “Sống mái” sang các ngôn ngữ

Tiếng Việt Tiếng Trung Tiếng Anh Tiếng Nhật Tiếng Hàn
Sống mái 雌雄 (Cí xióng) Fight to a finish 雌雄を決する (Shiyū wo kessuru) 자웅을 겨루다 (Jaung-eul gyeoruda)

Kết luận

Sống mái là gì? Tóm lại, đây là từ chỉ cuộc đấu tranh một mất một còn, bắt nguồn từ “trống mái” và gốc Hán “thư hùng”. Hiểu rõ từ này giúp bạn sử dụng tiếng Việt phong phú và chính xác hơn.

Fenwick Trần

Fenwick Trần

Fenwick Trần là tác giả VJOL - Tạp chí Khoa học Việt Nam Trực tuyến. Ông cống hiến cho sứ mệnh lan tỏa tri thức đến cộng đồng học thuật.