Ngượng mặt là gì? 😳 Nghĩa, giải thích Ngượng mặt

Ngượng mặt là gì? Ngượng mặt là cảm giác xấu hổ, e ngại đến mức không muốn gặp người khác vì thấy mất thể diện hoặc danh dự. Đây là trạng thái tâm lý phổ biến khi con người mắc lỗi hoặc rơi vào tình huống khó xử. Cùng tìm hiểu nguồn gốc, cách sử dụng và các ví dụ sinh động về từ “ngượng mặt” trong tiếng Việt nhé!

Ngượng mặt nghĩa là gì?

Ngượng mặt là cảm giác xấu hổ, bối rối đến mức không dám đối diện với người khác vì cho rằng mình đã làm điều gì đó sai trái hoặc đáng hổ thẹn. Từ này nhấn mạnh yếu tố “mặt” – tượng trưng cho thể diện và danh dự trong văn hóa Việt.

Trong giao tiếp đời thường, “ngượng mặt” thường xuất hiện khi một người bị vạch trần khuyết điểm, thất bại trước mặt đám đông, hoặc bị nhắc lại chuyện không hay. Cảm giác này khiến họ muốn tránh né, không muốn gặp gỡ ai.

Trong văn hóa Việt Nam, “mặt” gắn liền với danh dự cá nhân. Vì vậy, ngượng mặt không chỉ là cảm xúc nhất thời mà còn phản ánh sự tổn thương về lòng tự trọng.

Nguồn gốc và xuất xứ của “Ngượng mặt”

Từ “ngượng mặt” có nguồn gốc thuần Việt, kết hợp giữa “ngượng” (xấu hổ, bối rối) và “mặt” (thể diện, danh dự). Cách nói này xuất phát từ quan niệm dân gian coi trọng “giữ thể diện” trong các mối quan hệ xã hội.

Sử dụng “ngượng mặt” khi muốn diễn tả sự xấu hổ nghiêm trọng, thường liên quan đến danh dự hoặc uy tín cá nhân bị ảnh hưởng.

Ngượng mặt sử dụng trong trường hợp nào?

Từ “ngượng mặt” được dùng khi ai đó cảm thấy xấu hổ vì mắc lỗi, bị chê bai công khai, hoặc rơi vào tình huống mất thể diện trước người khác.

Các ví dụ, trường hợp và ngữ cảnh sử dụng “Ngượng mặt”

Dưới đây là một số ví dụ giúp bạn hiểu rõ cách sử dụng từ “ngượng mặt” trong các ngữ cảnh khác nhau:

Ví dụ 1: “Anh ấy ngượng mặt khi bị sếp phê bình trước toàn công ty.”

Phân tích: Diễn tả cảm giác xấu hổ vì bị chỉ trích công khai, ảnh hưởng đến uy tín cá nhân.

Ví dụ 2: “Nói dối bị phát hiện, cô ấy ngượng mặt không dám nhìn ai.”

Phân tích: Thể hiện sự hổ thẹn khi hành vi sai trái bị vạch trần trước mọi người.

Ví dụ 3: “Thi trượt liên tiếp, anh ta ngượng mặt với hàng xóm láng giềng.”

Phân tích: Cảm giác mất thể diện vì thất bại, không muốn đối mặt với người xung quanh.

Ví dụ 4: “Con cái hư hỏng khiến cha mẹ ngượng mặt với họ hàng.”

Phân tích: Sự xấu hổ của cha mẹ vì hành vi của con cái ảnh hưởng đến danh dự gia đình.

Ví dụ 5: “Hứa mà không làm được, tôi thấy ngượng mặt với bạn bè.”

Phân tích: Cảm giác e ngại vì không giữ được lời hứa, sợ mất uy tín.

Từ đồng nghĩa và trái nghĩa với “Ngượng mặt”

Dưới đây là bảng tổng hợp các từ đồng nghĩa và trái nghĩa với “ngượng mặt”:

Từ Đồng Nghĩa Từ Trái Nghĩa
Xấu hổ Tự tin
Hổ thẹn Tự hào
Mắc cỡ Mặt dày
Thẹn thùng Trơ trẽn
Ngại ngùng Bạo dạn
Bẽ mặt Vẻ vang

Dịch “Ngượng mặt” sang các ngôn ngữ

Tiếng Việt Tiếng Trung Tiếng Anh Tiếng Nhật Tiếng Hàn
Ngượng mặt 丟臉 (Diū liǎn) Ashamed / Embarrassed 恥ずかしい (Hazukashii) 창피하다 (Changpihada)

Kết luận

Ngượng mặt là gì? Tóm lại, ngượng mặt là cảm giác xấu hổ, mất thể diện khiến người ta không muốn đối diện với người khác. Hiểu đúng từ này giúp bạn diễn đạt cảm xúc tinh tế và chính xác hơn trong giao tiếp.

Fenwick Trần

Fenwick Trần

Fenwick Trần là tác giả VJOL - Tạp chí Khoa học Việt Nam Trực tuyến. Ông cống hiến cho sứ mệnh lan tỏa tri thức đến cộng đồng học thuật.