Bêu là gì? 🪧 Nghĩa, giải thích trong đời sống

Bêu là gì? Bêu là động từ chỉ hành động bày ra trước đông đảo mọi người để đe dọa hoặc làm nhục, đồng thời cũng là tính từ khẩu ngữ mang nghĩa đáng xấu hổ, đáng nhục nhã. Từ này thường xuất hiện trong các ngữ cảnh tiêu cực như bêu xấu, bêu riếu. Cùng tìm hiểu nguồn gốc, cách dùng và ví dụ cụ thể của từ “bêu” ngay sau đây!

Bêu nghĩa là gì?

Bêu là động từ có nghĩa bày ra, phơi bày trước đông đảo mọi người nhằm mục đích đe dọa hoặc làm nhục ai đó. Ngoài ra, “bêu” còn được dùng như tính từ khẩu ngữ để chỉ điều đáng xấu hổ, đáng nhục nhã.

Trong tiếng Việt, “bêu” thường xuất hiện trong các ngữ cảnh sau:

Trong lịch sử và văn học: Từ “bêu” gắn liền với hình phạt thời phong kiến như “bêu đầu giữa chợ” – hành động trưng bày thủ cấp tội phạm nơi công cộng để răn đe.

Trong giao tiếp đời thường: “Bêu” thường kết hợp với các từ khác tạo thành cụm như “bêu xấu” (làm mất mặt ai), “bêu riếu” (phơi bày chuyện xấu cho người khác chê cười), “tự bêu mình” (vô tình làm lộ điều đáng xấu hổ của bản thân).

Trong khẩu ngữ: Người ta hay nói “rõ bêu cái mặt” hay “việc làm ấy bêu quá” để diễn tả sự xấu hổ, nhục nhã.

Nguồn gốc và xuất xứ của “Bêu”

Từ “bêu” có nguồn gốc thuần Việt, xuất hiện từ lâu đời trong ngôn ngữ dân gian. Trong chữ Nôm, “bêu” được ghi bằng các chữ như 撩, 標, 摽.

Sử dụng từ “bêu” khi muốn diễn tả hành động phơi bày, công khai điều xấu của ai đó, hoặc khi nhận xét về điều gì đáng xấu hổ.

Bêu sử dụng trong trường hợp nào?

Từ “bêu” được dùng khi nói về việc công khai làm nhục ai đó, phơi bày chuyện xấu, hoặc diễn tả cảm giác xấu hổ, nhục nhã trong giao tiếp hàng ngày.

Các ví dụ, trường hợp và ngữ cảnh sử dụng “Bêu”

Dưới đây là một số ví dụ giúp bạn hiểu rõ cách sử dụng từ “bêu” trong các ngữ cảnh khác nhau:

Ví dụ 1: “Giặc giết người rồi bêu đầu ở chợ.”

Phân tích: Dùng theo nghĩa gốc, chỉ hình phạt trưng bày thủ cấp nơi công cộng để răn đe.

Ví dụ 2: “Càng nói nhiều, càng tự bêu mình trước thiên hạ.”

Phân tích: Chỉ hành động vô tình làm lộ ra điều đáng xấu hổ của chính mình.

Ví dụ 3: “Cô ta hay bêu xấu đồng nghiệp sau lưng.”

Phân tích: “Bêu xấu” là nói xấu, làm mất danh dự người khác một cách công khai.

Ví dụ 4: “Dân làng biết thì thật là bêu quá!”

Phân tích: Dùng như tính từ, diễn tả cảm giác xấu hổ, nhục nhã.

Ví dụ 5: “Họ bêu riếu cha mẹ không thương tiếc.”

Phân tích: “Bêu riếu” là phơi bày chuyện xấu của người khác cho thiên hạ chê cười.

Từ đồng nghĩa và trái nghĩa với “Bêu”

Dưới đây là bảng tổng hợp các từ đồng nghĩa và trái nghĩa với “bêu”:

Từ Đồng Nghĩa Từ Trái Nghĩa
Phơi bày Che giấu
Vạch trần Bảo vệ
Bôi nhọ Tôn vinh
Làm nhục Khen ngợi
Sỉ nhục Bênh vực
Bêu riếu Giữ kín

Dịch “Bêu” sang các ngôn ngữ

Tiếng Việt Tiếng Trung Tiếng Anh Tiếng Nhật Tiếng Hàn
Bêu 示众 (Shì zhòng) To expose / To shame さらす (Sarasu) 창피주다 (Changpijuda)

Kết luận

Bêu là gì? Tóm lại, bêu là từ chỉ hành động phơi bày, làm nhục ai đó trước đám đông, hoặc dùng để diễn tả điều đáng xấu hổ. Hiểu đúng từ “bêu” giúp bạn sử dụng tiếng Việt chính xác và tinh tế hơn.

Fenwick Trần

Fenwick Trần

Fenwick Trần là tác giả VJOL - Tạp chí Khoa học Việt Nam Trực tuyến. Ông cống hiến cho sứ mệnh lan tỏa tri thức đến cộng đồng học thuật.