Cùm là gì? 🔒 Ý nghĩa và cách hiểu từ Cùm

Cùm là gì? Cùm là dụng cụ gồm hai tấm gỗ ghép lại, có lỗ để giữ chặt chân người tù, hoặc là động từ chỉ hành động giam giữ, trói buộc ai đó. Trong đời sống, “cùm” còn mang nghĩa bóng chỉ sự mất tự do, bị ràng buộc. Cùng tìm hiểu nguồn gốc, cách dùng và ví dụ cụ thể của từ “cùm” trong tiếng Việt nhé!

Cùm nghĩa là gì?

Cùm là dụng cụ dùng để giữ chặt chân người tù, gồm hai tấm gỗ chắc và nặng, có đục sẵn lỗ; khi ghép lại tạo thành ngàm chỉ vừa đủ cổ chân. Đây là hình phạt phổ biến trong các nhà tù thời phong kiến.

Ngoài nghĩa danh từ, “cùm” còn được dùng như động từ với hai nghĩa:

Nghĩa đen: Cho chân vào cùm để giam giữ. Ví dụ: “Bị cùm trong xà lim.”

Nghĩa bóng: Không được tự do đi lại, bị ràng buộc tại chỗ. Ví dụ: “Ốm mấy ngày bị cùm ở trên giường” hay “Mưa cùm chân ở nhà.”

Trong văn học dân gian, cùm xuất hiện trong câu ca dao nổi tiếng: “Cờ bạc là bác thằng bần, Cửa nhà bán hết cho chân vào cùm” — răn dạy về hậu quả của cờ bạc.

Nguồn gốc và xuất xứ của “Cùm”

Từ “cùm” có nguồn gốc thuần Việt, xuất hiện từ lâu đời trong ngôn ngữ dân gian. Trong chữ Nôm, “cùm” được viết bằng các ký tự như 拑, 𣘉, 鉗.

Sử dụng “cùm” khi nói về dụng cụ giam giữ, hành động trói buộc hoặc diễn tả trạng thái mất tự do theo nghĩa bóng.

Cùm sử dụng trong trường hợp nào?

Từ “cùm” được dùng khi mô tả dụng cụ giam giữ tù nhân, hành động khóa chân người phạm tội, hoặc diễn tả việc bị ràng buộc không thể đi lại.

Các ví dụ, trường hợp và ngữ cảnh sử dụng “Cùm”

Dưới đây là một số ví dụ giúp bạn hiểu rõ cách sử dụng từ “cùm” trong các ngữ cảnh khác nhau:

Ví dụ 1: “Tên tội phạm bị tra chân vào cùm suốt đêm.”

Phân tích: Dùng theo nghĩa đen, chỉ dụng cụ giam giữ chân người tù.

Ví dụ 2: “Cờ bạc là bác thằng bần, Cửa nhà bán hết cho chân vào cùm.”

Phân tích: Ca dao cảnh báo hậu quả của cờ bạc — mất hết tài sản, cuối cùng vào tù.

Ví dụ 3: “Trời mưa cùm chân ở nhà cả ngày.”

Phân tích: Nghĩa bóng, chỉ việc không thể ra ngoài do thời tiết xấu.

Ví dụ 4: “Ốm nặng nên bị cùm trên giường mấy tuần liền.”

Phân tích: Nghĩa bóng, diễn tả trạng thái không thể đi lại do bệnh tật.

Ví dụ 5: “Gông cùm của chế độ phong kiến đè nặng lên người dân.”

Phân tích: Nghĩa ẩn dụ, “gông cùm” tượng trưng cho sự áp bức, mất tự do.

Từ đồng nghĩa và trái nghĩa với “Cùm”

Dưới đây là bảng tổng hợp các từ đồng nghĩa và trái nghĩa với “cùm”:

Dịch “Cùm” sang các ngôn ngữ

Kết luận

Cùm là gì? Tóm lại, cùm là dụng cụ giam giữ chân người tù hoặc động từ chỉ sự trói buộc, mất tự do. Hiểu đúng từ “cùm” giúp bạn sử dụng ngôn ngữ chính xác và cảm nhận sâu sắc hơn văn hóa Việt.