Bận là gì? ⏰ Nghĩa, giải thích từ Bận

Bận là gì? Bận là trạng thái mắc vào công việc, không có thời gian rảnh rỗi để làm việc khác. Từ “bận” còn mang nghĩa là lần, lượt hoặc đồng nghĩa với “mặc” (bận áo). Cùng tìm hiểu chi tiết nguồn gốc, cách dùng và các ví dụ về từ “bận” trong tiếng Việt nhé!

Bận nghĩa là gì?

Bận là tính từ chỉ trạng thái của một người khi đang mắc vào công việc hoặc nhiệm vụ nào đó, không có thời gian rảnh. Đây là từ thuần Việt, được sử dụng phổ biến trong giao tiếp hàng ngày.

Trong tiếng Việt, từ “bận” có nhiều nghĩa khác nhau:

Nghĩa 1 – Tính từ: Không rảnh, đang mắc việc. Ví dụ: “Hôm nay tôi bận lắm, không đi chơi được.”

Nghĩa 2 – Danh từ: Lần, lượt. Ví dụ: “Bảo bận này còn hay bận khác” (tục ngữ).

Nghĩa 3 – Động từ: Đồng nghĩa với “mặc”. Ví dụ: “Bận áo bà ba đi chợ.”

Nghĩa 4 – Động từ: Có quan hệ đến, liên quan. Ví dụ: “Việc ấy có bận gì đến anh?”

Nguồn gốc và xuất xứ của “Bận”

Từ “bận” có nguồn gốc thuần Việt, xuất hiện từ lâu đời trong ngôn ngữ dân gian. Một số nghĩa của từ này có liên hệ với từ Hán-Việt, mang ý nghĩa về sự vướng víu, không thể thoát khỏi tình huống nào đó.

Sử dụng từ “bận” khi muốn diễn tả trạng thái không rảnh, đang làm việc, hoặc khi đếm số lần, lượt của một hành động.

Bận sử dụng trong trường hợp nào?

Từ “bận” được dùng khi mô tả trạng thái không có thời gian rảnh, khi đếm số lần làm việc gì đó, hoặc thay thế cho từ “mặc” trong ngữ cảnh trang phục.

Các ví dụ, trường hợp và ngữ cảnh sử dụng “Bận”

Dưới đây là một số ví dụ giúp bạn hiểu rõ cách sử dụng từ “bận” trong các ngữ cảnh khác nhau:

Ví dụ 1: “Vì bận không thể đi xem kịch được.”

Phân tích: Dùng theo nghĩa tính từ, chỉ trạng thái đang mắc việc, không có thời gian rảnh.

Ví dụ 2: “Một ngày ba bận trèo cồn” (ca dao).

Phân tích: Dùng theo nghĩa danh từ, chỉ số lần – ở đây là ba lần trong ngày.

Ví dụ 3: “Bận áo bà ba đi chợ sáng.”

Phân tích: Dùng theo nghĩa động từ, đồng nghĩa với “mặc” – mặc áo bà ba.

Ví dụ 4: “Việc ấy có bận gì đến anh?”

Phân tích: Dùng theo nghĩa “có liên quan đến”, hỏi về mối quan hệ giữa sự việc và người được hỏi.

Ví dụ 5: “Máy điện thoại đang bận.”

Phân tích: Chỉ trạng thái đường dây đang được sử dụng, không thể kết nối.

Từ đồng nghĩa và trái nghĩa với “Bận”

Dưới đây là bảng tổng hợp các từ đồng nghĩa và trái nghĩa với “bận”:

Dịch “Bận” sang các ngôn ngữ

Kết luận

Bận là gì? Tóm lại, bận là từ đa nghĩa trong tiếng Việt, chủ yếu chỉ trạng thái không rảnh, mắc việc, đồng thời còn mang nghĩa lần/lượt hoặc mặc (quần áo). Hiểu đúng từ “bận” giúp bạn giao tiếp tự nhiên và chính xác hơn.