Nước lã ra sông là gì? 💧 Nghĩa Nước lã ra sông
Nước lã ra sông là gì? Nước lã ra sông là thành ngữ chỉ việc làm công cốc, bỏ công sức mà không thu được kết quả gì, giống như đổ nước lã xuống sông thì cũng hòa tan mất. Đây là câu nói dân gian quen thuộc, thường dùng để diễn tả sự uổng phí, vô ích. Cùng tìm hiểu nguồn gốc, ý nghĩa và cách sử dụng thành ngữ nước lã ra sông ngay bên dưới!
Nước lã ra sông là gì?
Nước lã ra sông là thành ngữ dân gian Việt Nam, ý chỉ công sức bỏ ra nhưng không đem lại kết quả, mọi thứ trôi đi như nước đổ xuống sông. Đây là cách nói hình ảnh, thuộc thể loại thành ngữ trong tiếng Việt.
Trong tiếng Việt, thành ngữ “nước lã ra sông” có thể hiểu theo nhiều cách:
Nghĩa đen: Nước lã (nước thường, không có gì đặc biệt) khi đổ ra sông sẽ hòa tan, không còn phân biệt được.
Nghĩa bóng: Ám chỉ việc làm vô ích, công sức bỏ ra nhưng không thu lại được gì, mọi thứ như tan biến mất.
Trong giao tiếp: Thường dùng để than thở, tiếc nuối khi nỗ lực không được đền đáp hoặc cảnh báo ai đó đang làm việc phí công.
Nước lã ra sông có nguồn gốc từ đâu?
Thành ngữ “nước lã ra sông” có nguồn gốc từ đời sống nông nghiệp Việt Nam, nơi hình ảnh sông nước gắn liền với sinh hoạt hàng ngày. Ông cha ta quan sát thấy nước lã đổ xuống sông thì hòa tan ngay, không thể vớt lại, từ đó đúc kết thành bài học về sự vô ích.
Sử dụng “nước lã ra sông” khi muốn diễn tả công việc không mang lại kết quả hoặc khuyên ai đó không nên làm việc phí công.
Cách sử dụng “Nước lã ra sông”
Dưới đây là hướng dẫn cách dùng thành ngữ “nước lã ra sông” đúng trong tiếng Việt, kèm các ví dụ minh họa cụ thể.
Cách dùng “Nước lã ra sông” trong tiếng Việt
Văn nói: Thường dùng trong giao tiếp hàng ngày để than thở hoặc nhận xét về việc làm vô ích. Ví dụ: “Khuyên nó mãi cũng như nước lã ra sông.”
Văn viết: Xuất hiện trong văn học, báo chí để diễn đạt ý nghĩa công cốc, uổng phí một cách hình ảnh.
Các trường hợp và ngữ cảnh sử dụng “Nước lã ra sông”
Thành ngữ “nước lã ra sông” được dùng linh hoạt trong nhiều tình huống giao tiếp:
Ví dụ 1: “Cho nó vay tiền cũng như nước lã ra sông, chẳng bao giờ đòi được.”
Phân tích: Diễn tả việc cho vay mà không có khả năng thu hồi.
Ví dụ 2: “Dạy mãi mà con không chịu học, công sức bố mẹ như nước lã ra sông.”
Phân tích: Than thở về việc dạy dỗ không có kết quả.
Ví dụ 3: “Đầu tư vào dự án đó giờ thành nước lã ra sông rồi.”
Phân tích: Chỉ việc đầu tư thất bại, mất trắng.
Ví dụ 4: “Nói với người không chịu nghe thì cũng nước lã ra sông thôi.”
Phân tích: Diễn tả việc khuyên nhủ vô ích.
Ví dụ 5: “Bao năm cống hiến mà bị đối xử như vậy, đúng là nước lã ra sông.”
Phân tích: Tiếc nuối khi công lao không được ghi nhận.
Lỗi thường gặp khi sử dụng “Nước lã ra sông”
Một số lỗi phổ biến khi dùng thành ngữ “nước lã ra sông” trong tiếng Việt:
Trường hợp 1: Nhầm với “nước đổ đầu vịt” (ý chỉ khuyên nhủ mà người nghe không tiếp thu).
Cách dùng đúng: “Nước lã ra sông” nhấn mạnh sự mất mát, vô ích; “nước đổ đầu vịt” nhấn mạnh người nghe không tiếp thu.
Trường hợp 2: Viết sai thành “nước lạ ra sông” hoặc “nước là ra sông”.
Cách dùng đúng: Luôn viết là “nước lã” với dấu ngã, chỉ nước thường, nước trắng.
“Nước lã ra sông”: Từ trái nghĩa và đồng nghĩa
Dưới đây là bảng tổng hợp các thành ngữ, cụm từ đồng nghĩa và trái nghĩa với “nước lã ra sông”:
| Từ/Cụm Đồng Nghĩa | Từ/Cụm Trái Nghĩa |
|---|---|
| Công cốc | Công thành danh toại |
| Dã tràng xe cát | Được đền đáp xứng đáng |
| Muối bỏ bể | Có công mài sắt có ngày nên kim |
| Công toi | Gặt hái thành quả |
| Ném tiền qua cửa sổ | Đầu tư sinh lời |
| Vô ích | Hữu ích |
Kết luận
Nước lã ra sông là gì? Tóm lại, nước lã ra sông là thành ngữ chỉ việc làm vô ích, công sức bỏ ra mà không thu được kết quả. Hiểu đúng thành ngữ này giúp bạn sử dụng ngôn ngữ tiếng Việt phong phú và chính xác hơn.
