Nước lã là gì? 💧 Nghĩa, giải thích Nước lã

Nước lã là gì? Nước lã là nước ngọt tự nhiên chưa qua đun nấu hay xử lý, như nước mưa, nước giếng, nước suối. Đây là từ thuần Việt quen thuộc, xuất hiện trong nhiều thành ngữ, tục ngữ dân gian mang ý nghĩa sâu sắc. Cùng tìm hiểu nguồn gốc, cách sử dụng và những thành ngữ liên quan đến nước lã nhé!

Nước lã nghĩa là gì?

Nước lã là nước ngọt tự nhiên, chưa qua đun nấu, xử lý hay pha chế thêm bất kỳ thành phần nào. Đây là khái niệm chỉ loại nước ở trạng thái nguyên sơ như nước mưa, nước giếng, nước suối.

Trong đời sống, từ “nước lã” còn mang nhiều ý nghĩa khác:

Trong nghĩa đen: Nước lã là nước chưa đun sôi, không nên uống trực tiếp vì có thể chứa vi khuẩn gây hại cho sức khỏe.

Trong nghĩa bóng: “Nước lã” thường được dùng để chỉ sự nhạt nhẽo, không có giá trị, hoặc mối quan hệ xa lạ, không thân thiết. Ví dụ: “người dưng nước lã” chỉ người hoàn toàn xa lạ, không có quan hệ gì.

Trong văn học dân gian: Nước lã xuất hiện trong nhiều thành ngữ, tục ngữ thể hiện triết lý sống của người Việt như “Một giọt máu đào hơn ao nước lã”.

Nguồn gốc và xuất xứ của Nước lã

Từ “nước lã” có nguồn gốc thuần Việt, trong đó “lã” bắt nguồn từ chữ Hán “冷” (lãnh) nghĩa là “lạnh”. Vì thế, “nước lã” ở miền Bắc đồng nghĩa với “nước lạnh” ở miền Nam. Đây là từ cổ đã tồn tại lâu đời trong ngôn ngữ và văn hóa Việt Nam.

Sử dụng “nước lã” khi nói về nước tự nhiên chưa xử lý, hoặc dùng theo nghĩa bóng để chỉ sự nhạt nhẽo, xa lạ.

Nước lã sử dụng trong trường hợp nào?

Từ “nước lã” được dùng khi nói về nước chưa đun sôi, trong các thành ngữ tục ngữ, hoặc khi muốn diễn đạt mối quan hệ xa lạ, điều gì đó không có giá trị.

Các ví dụ, trường hợp và ngữ cảnh sử dụng Nước lã

Dưới đây là một số ví dụ giúp bạn hiểu rõ cách sử dụng từ “nước lã” trong các ngữ cảnh khác nhau:

Ví dụ 1: “Không nên uống nước lã vì có thể bị đau bụng.”

Phân tích: Dùng theo nghĩa đen, chỉ nước chưa đun sôi, chưa qua xử lý.

Ví dụ 2: “Một giọt máu đào hơn ao nước lã.”

Phân tích: Tục ngữ nhấn mạnh tình thân ruột thịt quý hơn mọi mối quan hệ xa lạ bên ngoài.

Ví dụ 3: “Hai người giờ đã thành người dưng nước lã.”

Phân tích: Thành ngữ chỉ hai người từng thân thiết nay trở nên xa lạ, không còn quan hệ gì.

Ví dụ 4: “Nước lã mà vã nên hồ.”

Phân tích: Tục ngữ ca ngợi sự kiên trì, từ những thứ đơn sơ vẫn có thể tạo nên thành quả lớn.

Ví dụ 5: “Lời nói của anh ta nhạt như nước lã.”

Phân tích: Dùng nghĩa bóng, so sánh lời nói vô vị, không có giá trị hay cảm xúc.

Từ đồng nghĩa và trái nghĩa với Nước lã

Dưới đây là bảng tổng hợp các từ đồng nghĩa và trái nghĩa với “nước lã”:

Từ Đồng Nghĩa Từ Trái Nghĩa
Nước lạnh Nước sôi
Nước sống Nước chín
Nước giếng Nước đun
Nước mưa Nước tinh khiết
Nước suối Nước đóng chai
Nước tự nhiên Nước sạch (đã xử lý)

Dịch Nước lã sang các ngôn ngữ

Tiếng Việt Tiếng Trung Tiếng Anh Tiếng Nhật Tiếng Hàn
Nước lã 生水 (Shēng shuǐ) Raw water / Plain water 生水 (Nama mizu) 생수 (Saengsu)

Kết luận

Nước lã là gì? Tóm lại, nước lã là nước ngọt tự nhiên chưa qua đun nấu hay xử lý, mang cả nghĩa đen lẫn nghĩa bóng phong phú trong tiếng Việt. Hiểu đúng từ “nước lã” giúp bạn sử dụng ngôn ngữ chính xác và cảm nhận sâu sắc hơn văn hóa dân gian Việt Nam.

Fenwick Trần

Fenwick Trần

Fenwick Trần là tác giả VJOL - Tạp chí Khoa học Việt Nam Trực tuyến. Ông cống hiến cho sứ mệnh lan tỏa tri thức đến cộng đồng học thuật.