Khanh là gì? 👨‍💼 Nghĩa, giải thích từ Khanh

Khanh là gì? Khanh là từ Hán-Việt (卿) dùng để chỉ chức quan cao cấp thời phong kiến, đồng thời là đại từ xưng hô thể hiện sự tôn trọng hoặc thân mật. Trong văn hóa Á Đông, “khanh” mang ý nghĩa cao quý, thanh lịch và thường xuất hiện trong văn học cổ điển. Cùng tìm hiểu nguồn gốc và cách sử dụng từ “khanh” trong tiếng Việt nhé!

Khanh nghĩa là gì?

Khanh (卿) là từ Hán-Việt có hai nghĩa chính: chức quan cao cấp trong triều đình phong kiến và đại từ xưng hô thể hiện sự kính trọng hoặc thân thiết. Đây là từ có nguồn gốc lịch sử lâu đời trong văn hóa Á Đông.

Trong cuộc sống và văn học, từ “khanh” được sử dụng theo nhiều cách:

Chức quan thời phong kiến: Ngày xưa có quan “chánh khanh” (正卿) đứng đầu các bộ, quan “thiếu khanh” (少卿) làm cấp phó. Ngày nay, chức “quốc vụ khanh” (國務卿) tương đương Bộ trưởng Ngoại giao.

Xưng hô giữa vua và bề tôi: Vua thường gọi các quan là “khanh” để thể hiện sự tín nhiệm. Ví dụ: “Khanh có được ngựa tốt không?”

Xưng hô thân mật: Thời Lục triều, vợ chồng hay bạn bè thân thiết thường gọi nhau là “khanh khanh” (卿卿) như cách nói “mình ơi” ngày nay.

Nguồn gốc và xuất xứ của “Khanh”

“Khanh” có nguồn gốc từ tiếng Hán cổ, xuất hiện từ thời Thương Chu với chức “Khanh sĩ” quản lý triều chính. Đến thời Tần Hán, hệ thống “Cửu khanh” gồm chín chức quan đứng đầu các cơ quan quan trọng nhất trong triều đình.

Sử dụng từ “khanh” khi muốn xưng hô trang trọng, tôn kính hoặc thân mật trong ngữ cảnh văn học, lịch sử, hoặc khi gọi tên người một cách trìu mến.

Khanh sử dụng trong trường hợp nào?

Từ “khanh” được dùng trong văn học cổ điển, phim cổ trang để xưng hô giữa vua – tôi, vợ – chồng. Ngày nay, “khanh” phổ biến như tên riêng mang ý nghĩa cao quý, thanh lịch.

Các ví dụ, trường hợp và ngữ cảnh sử dụng “Khanh”

Dưới đây là một số ví dụ giúp bạn hiểu rõ cách sử dụng từ “khanh” trong các ngữ cảnh khác nhau:

Ví dụ 1: “Khanh hãy lui về nghỉ ngơi, sáng mai vào triều bàn việc.”

Phân tích: Vua gọi quan đại thần là “khanh”, thể hiện sự tôn trọng và thân tình.

Ví dụ 2: “Khanh khanh ơi, chàng đi bao giờ mới về?”

Phân tích: Cách xưng hô thân mật giữa vợ chồng thời xưa, tương tự “mình ơi” ngày nay.

Ví dụ 3: “Ông ấy từng giữ chức Quốc vụ khanh phụ trách ngoại giao.”

Phân tích: Dùng theo nghĩa chức vụ quan lại, tương đương Bộ trưởng trong hệ thống hiện đại.

Ví dụ 4: “Các khanh bình thân, không cần hành lễ.”

Phân tích: Vua nói với các quan trong triều, “các khanh” tương đương “các ngươi” nhưng trang trọng hơn.

Ví dụ 5: “Bố mẹ đặt tên con là Khanh với mong muốn con sống thanh cao, đức độ.”

Phân tích: Dùng “Khanh” làm tên riêng, mang ý nghĩa cao quý và tốt đẹp.

Từ đồng nghĩa và trái nghĩa với “Khanh”

Dưới đây là bảng tổng hợp các từ đồng nghĩa và trái nghĩa với “khanh”:

Dịch “Khanh” sang các ngôn ngữ

Kết luận

Khanh là gì? Tóm lại, khanh là từ Hán-Việt chỉ chức quan cao cấp và là đại từ xưng hô thể hiện sự tôn kính hoặc thân mật. Hiểu đúng từ “khanh” giúp bạn cảm nhận sâu sắc hơn văn hóa và ngôn ngữ Việt Nam.