Đơn phương là gì? 💔 Nghĩa đầy đủ

Đơn phương là gì? Đơn phương là từ chỉ một phía, một bên trong mối quan hệ hoặc hành động xuất phát từ một người mà không có sự đáp lại. Từ này thường xuất hiện trong tình yêu, pháp luật và giao tiếp hàng ngày. Cùng tìm hiểu nghĩa, cách dùng và các ví dụ về “đơn phương” ngay bên dưới!

Đơn phương là gì?

Đơn phương là tính từ chỉ trạng thái chỉ có một bên, một phía thực hiện hành động mà không cần hoặc không có sự tham gia, đồng ý của bên còn lại. Đây là từ Hán Việt, trong đó “đơn” nghĩa là một, “phương” nghĩa là phía, bên.

Trong tiếng Việt, từ “đơn phương” có nhiều cách hiểu:

Trong tình yêu: Chỉ tình cảm một chiều, yêu mà không được đáp lại. Ví dụ: “Anh ấy đơn phương yêu cô suốt ba năm.”

Trong pháp luật: Chỉ hành động do một bên thực hiện mà không cần sự đồng ý của bên kia. Ví dụ: “Đơn phương chấm dứt hợp đồng.”

Trong giao tiếp: Chỉ quyết định hoặc hành động tự ý, không tham khảo ý kiến người khác.

Đơn phương có nguồn gốc từ đâu?

Từ “đơn phương” có nguồn gốc Hán Việt, được ghép từ “đơn” (單 – một) và “phương” (方 – phía, bên). Từ này du nhập vào tiếng Việt từ lâu và được sử dụng rộng rãi trong văn viết lẫn văn nói.

Sử dụng “đơn phương” khi muốn diễn tả hành động, quyết định hoặc tình cảm chỉ xuất phát từ một phía.

Cách sử dụng “Đơn phương”

Dưới đây là hướng dẫn cách dùng từ “đơn phương” đúng trong tiếng Việt, kèm các ví dụ minh họa cụ thể.

Cách dùng “Đơn phương” trong tiếng Việt

Tính từ: Bổ nghĩa cho danh từ hoặc động từ. Ví dụ: tình yêu đơn phương, quyết định đơn phương.

Trạng từ: Diễn tả cách thức hành động. Ví dụ: đơn phương hủy bỏ, đơn phương tuyên bố.

Các trường hợp và ngữ cảnh sử dụng “Đơn phương”

Từ “đơn phương” được dùng linh hoạt trong nhiều ngữ cảnh đời sống khác nhau:

Ví dụ 1: “Cô ấy đơn phương yêu anh suốt thời sinh viên.”

Phân tích: Diễn tả tình cảm một chiều, không được đáp lại.

Ví dụ 2: “Công ty đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động.”

Phân tích: Hành động pháp lý do một bên thực hiện.

Ví dụ 3: “Anh ta đơn phương quyết định mà không hỏi ý kiến ai.”

Phân tích: Chỉ sự tự ý, không tham khảo người khác.

Ví dụ 4: “Tình đơn phương là nỗi đau ngọt ngào của tuổi trẻ.”

Phân tích: Dùng như danh từ ghép chỉ loại tình cảm.

Ví dụ 5: “Quốc gia đó đơn phương tuyên bố độc lập.”

Phân tích: Hành động chính trị do một bên thực hiện.

Lỗi thường gặp khi sử dụng “Đơn phương”

Một số lỗi phổ biến khi dùng từ “đơn phương” trong tiếng Việt:

Trường hợp 1: Nhầm “đơn phương” với “một phương” hoặc “một chiều”.

Cách dùng đúng: “Tình yêu đơn phương” (không phải “tình yêu một phương”).

Trường hợp 2: Dùng sai ngữ cảnh, nhầm với “đơn độc” hoặc “đơn lẻ”.

Cách dùng đúng: “Đơn phương” chỉ một bên trong mối quan hệ, không phải sự cô đơn.

“Đơn phương”: Từ trái nghĩa và đồng nghĩa

Dưới đây là bảng tổng hợp các từ đồng nghĩa và trái nghĩa với “đơn phương”:

Từ Đồng Nghĩa Từ Trái Nghĩa
Một chiều Song phương
Một phía Hai chiều
Tự ý Đa phương
Độc lập Tương hỗ
Riêng lẻ Đối ứng
Cá nhân Chung đôi

Kết luận

Đơn phương là gì? Tóm lại, đơn phương là từ chỉ hành động hoặc tình cảm xuất phát từ một phía. Hiểu đúng từ “đơn phương” giúp bạn sử dụng ngôn ngữ chính xác hơn trong giao tiếp và văn bản.

Fenwick Trần

Fenwick Trần

Fenwick Trần là tác giả VJOL - Tạp chí Khoa học Việt Nam Trực tuyến. Ông cống hiến cho sứ mệnh lan tỏa tri thức đến cộng đồng học thuật.