Đè là gì? 😔 Nghĩa Đè, giải thích

Đè là gì? Đè là hành động dùng sức nặng hoặc lực ép xuống một vật, người nào đó khiến họ không thể di chuyển. Đây là từ thuần Việt quen thuộc, xuất hiện trong nhiều ngữ cảnh từ đời sống đến thành ngữ dân gian. Cùng tìm hiểu các nghĩa mở rộng và cách sử dụng từ “đè” ngay bên dưới!

Đè nghĩa là gì?

Đè là động từ chỉ hành động dùng sức nặng, áp lực ép chặt xuống một đối tượng nào đó. Đây là từ thuần Việt, được sử dụng phổ biến trong giao tiếp hàng ngày.

Trong tiếng Việt, từ “đè” có nhiều cách hiểu:

Nghĩa gốc: Dùng trọng lượng cơ thể hoặc vật nặng ép xuống. Ví dụ: “Anh ấy đè tay lên bàn.”

Nghĩa mở rộng: Áp chế, khống chế, làm cho không thể phản kháng. Ví dụ: “Đội nhà đè bẹp đối thủ với tỷ số 5-0.”

Trong tâm linh: Hiện tượng “bóng đè” chỉ trạng thái tỉnh giấc nhưng không thể cử động, thường kèm cảm giác có vật nặng đè lên ngực.

Nghĩa bóng: Chỉ sự chèn ép, gây áp lực. Ví dụ: “Công việc đè nặng lên vai anh ấy.”

Đè có nguồn gốc từ đâu?

Từ “đè” có nguồn gốc thuần Việt, xuất hiện từ lâu đời trong ngôn ngữ dân gian và được sử dụng rộng rãi trong mọi tầng lớp xã hội.

Sử dụng “đè” khi nói về hành động ép xuống, khống chế hoặc tạo áp lực lên ai, vật gì.

Cách sử dụng “Đè”

Dưới đây là hướng dẫn cách dùng từ “đè” đúng trong tiếng Việt, kèm các ví dụ minh họa cụ thể.

Cách dùng “Đè” trong tiếng Việt

Động từ chính: Chỉ hành động ép xuống bằng sức nặng. Ví dụ: đè xuống, đè chặt, đè lên.

Kết hợp với bổ ngữ: Đè bẹp, đè nén, đè đầu cưỡi cổ, bóng đè.

Các trường hợp và ngữ cảnh sử dụng “Đè”

Từ “đè” được dùng linh hoạt trong nhiều ngữ cảnh đời sống khác nhau:

Ví dụ 1: “Mẹ dùng viên gạch đè lên tấm bạt cho khỏi bay.”

Phân tích: Nghĩa gốc, chỉ hành động dùng vật nặng ép xuống.

Ví dụ 2: “Đêm qua em bị bóng đè, sợ quá không ngủ lại được.”

Phân tích: Chỉ hiện tượng tâm linh/y học khi ngủ.

Ví dụ 3: “Đội tuyển Việt Nam đè bẹp đối thủ ngay trên sân khách.”

Phân tích: Nghĩa bóng, chỉ sự áp đảo hoàn toàn.

Ví dụ 4: “Anh ấy phải đè nén cảm xúc để không khóc trước mặt mọi người.”

Phân tích: Nghĩa bóng, chỉ việc kiềm chế, kìm nén.

Ví dụ 5: “Kẻ mạnh đè đầu cưỡi cổ kẻ yếu là điều không thể chấp nhận.”

Phân tích: Thành ngữ chỉ sự áp bức, bóc lột người khác.

Lỗi thường gặp khi sử dụng “Đè”

Một số lỗi phổ biến khi dùng từ “đè” trong tiếng Việt:

Trường hợp 1: Nhầm “đè” với “đế” (đáy, phần dưới cùng).

Cách dùng đúng: “Đè xuống” (hành động ép), không phải “đế xuống”.

Trường hợp 2: Nhầm “đè nén” với “đàn áp” trong mọi ngữ cảnh.

Cách dùng đúng: “Đè nén” thường dùng cho cảm xúc cá nhân; “đàn áp” dùng cho hành động có tổ chức, quy mô lớn.

“Đè”: Từ trái nghĩa và đồng nghĩa

Dưới đây là bảng tổng hợp các từ đồng nghĩa và trái nghĩa với “đè”:

Kết luận

Đè là gì? Tóm lại, đè là hành động dùng sức nặng hoặc lực ép xuống, có thể mang nghĩa đen hoặc nghĩa bóng chỉ sự áp chế, khống chế. Hiểu đúng từ “đè” giúp bạn sử dụng ngôn ngữ chính xác và diễn đạt phong phú hơn.