Cơ hữu là gì? 🏢 Ý nghĩa, cách dùng Cơ hữu

Cơ hữu là gì? Cơ hữu là từ Hán Việt mang nghĩa “thuộc về bản chất”, “vốn có sẵn”, “gắn liền không thể tách rời” – thường dùng để chỉ mối quan hệ hoặc thành phần gắn kết chặt chẽ với tổng thể. Đây là thuật ngữ phổ biến trong các lĩnh vực hành chính, khoa học và triết học. Cùng khám phá chi tiết về nguồn gốc và cách sử dụng từ “cơ hữu” ngay bên dưới!

Cơ hữu nghĩa là gì?

Cơ hữu là tính từ chỉ tính chất vốn có, thuộc về bản chất, gắn liền với một tổng thể và không thể tách rời. Đây là từ Hán Việt, trong đó “cơ” (機) nghĩa là “cơ cấu, bộ máy”, “hữu” (有) nghĩa là “có, sở hữu”.

Trong tiếng Việt, từ “cơ hữu” được sử dụng với nhiều ngữ cảnh khác nhau:

Trong hành chính: “Cán bộ cơ hữu” là cán bộ thuộc biên chế chính thức của cơ quan, khác với cán bộ hợp đồng hay kiêm nhiệm.

Trong giáo dục: “Giảng viên cơ hữu” là giảng viên thuộc biên chế của trường, phân biệt với giảng viên thỉnh giảng.

Trong triết học: “Cơ hữu” chỉ mối quan hệ bản chất, tất yếu giữa các sự vật, hiện tượng – như các bộ phận trong một cơ thể sống.

Nguồn gốc và xuất xứ của “Cơ hữu”

Từ “cơ hữu” có nguồn gốc Hán Việt, xuất phát từ khái niệm triết học chỉ sự gắn kết hữu cơ giữa các thành phần trong một tổng thể. Thuật ngữ này được du nhập vào tiếng Việt qua văn bản hành chính và học thuật.

Sử dụng “cơ hữu” khi nói về thành phần chính thức, thuộc biên chế hoặc mối quan hệ bản chất không thể tách rời.

Cách sử dụng “Cơ hữu” đúng chính tả

Dưới đây là hướng dẫn cách dùng từ “cơ hữu” đúng trong văn nói và văn viết, kèm các ví dụ minh họa cụ thể.

Cách dùng “Cơ hữu” trong văn nói và viết

Trong văn nói: Từ “cơ hữu” ít dùng trong giao tiếp thông thường, chủ yếu xuất hiện trong môi trường công sở, học thuật khi đề cập đến nhân sự, tổ chức.

Trong văn viết: “Cơ hữu” phổ biến trong văn bản hành chính, báo cáo nhân sự, quy chế tổ chức, luận văn khoa học.

Các ví dụ, trường hợp và ngữ cảnh sử dụng “Cơ hữu”

Dưới đây là một số ví dụ giúp bạn hiểu rõ cách dùng từ “cơ hữu” trong các ngữ cảnh khác nhau:

Ví dụ 1: “Trường đại học hiện có 150 giảng viên cơ hữu.”

Phân tích: Chỉ giảng viên thuộc biên chế chính thức của trường, không phải thỉnh giảng.

Ví dụ 2: “Anh ấy là nhân viên cơ hữu của công ty từ năm 2010.”

Phân tích: Nhấn mạnh tư cách nhân viên chính thức, thuộc biên chế lâu dài.

Ví dụ 3: “Mối quan hệ cơ hữu giữa kinh tế và chính trị không thể phủ nhận.”

Phân tích: Dùng theo nghĩa triết học – chỉ mối liên hệ bản chất, tất yếu.

Ví dụ 4: “Phòng ban cần bổ sung thêm 5 cán bộ cơ hữu.”

Phân tích: Chỉ nhu cầu tuyển dụng nhân sự chính thức, thuộc biên chế.

Ví dụ 5: “Văn hóa là thành phần cơ hữu của đời sống xã hội.”

Phân tích: Nhấn mạnh văn hóa là yếu tố không thể thiếu, gắn liền với xã hội.

“Cơ hữu”: Từ trái nghĩa và đồng nghĩa

Dưới đây là bảng tổng hợp các từ đồng nghĩa và trái nghĩa với “cơ hữu”:

Từ Đồng Nghĩa Từ Trái Nghĩa
Chính thức Tạm thời
Biên chế Hợp đồng
Cố định Thỉnh giảng
Thuộc về Kiêm nhiệm
Gắn liền Tách rời
Bản chất Phụ trợ

Kết luận

Cơ hữu là gì? Tóm lại, cơ hữu là từ Hán Việt chỉ tính chất vốn có, thuộc biên chế chính thức hoặc gắn liền không thể tách rời. Hiểu đúng từ “cơ hữu” giúp bạn sử dụng chính xác trong văn bản hành chính và giao tiếp chuyên môn.

Fenwick Trần

Fenwick Trần

Fenwick Trần là tác giả VJOL - Tạp chí Khoa học Việt Nam Trực tuyến. Ông cống hiến cho sứ mệnh lan tỏa tri thức đến cộng đồng học thuật.