Hối là gì? 😔 Nghĩa, giải thích từ Hối

Hối là gì? Hối là từ Hán-Việt mang nhiều nghĩa khác nhau: ăn năn vì lỗi lầm đã phạm, thúc giục ai đó làm nhanh, hoặc liên quan đến việc trao đổi tiền tệ. Đây là từ phổ biến trong tiếng Việt, xuất hiện trong nhiều ngữ cảnh từ đời sống hàng ngày đến văn học và kinh tế. Cùng tìm hiểu nguồn gốc, ý nghĩa và cách sử dụng từ “hối” nhé!

Hối nghĩa là gì?

Hối (悔) là từ Hán-Việt có nghĩa chính là ăn năn, hối hận — trạng thái tâm lý khi nhận ra lỗi lầm và mong muốn sửa đổi. Ngoài ra, từ “hối” còn mang nghĩa thúc giục ai đó hành động nhanh chóng.

Trong tiếng Việt, “hối” được sử dụng với nhiều ý nghĩa khác nhau:

Nghĩa 1 – Ăn năn, hối hận: Chỉ trạng thái tự giận mình vì điều lỗi lầm đã phạm. Ví dụ: hối hận, hối lỗi, sám hối, ăn năn hối cải.

Nghĩa 2 – Thúc giục, giục giã: Giục ai đó làm việc gì nhanh hơn, khẩn trương hơn. Ví dụ: “Hối con đi mau cho kịp”, “Đi hối lên kẻo trễ tàu”.

Nghĩa 3 – Liên quan đến tiền tệ: Xuất hiện trong các từ ghép như hối đoái (trao đổi tiền tệ), hối lộ (đút lót tiền của), hối phiếu (giấy tờ thanh toán).

Nghĩa 4 – Vội vã, gấp gáp: Dùng trong từ láy “hối hả” để chỉ trạng thái khẩn trương, nhanh chóng.

Nguồn gốc và xuất xứ của “Hối”

Từ “hối” có nguồn gốc Hán-Việt, được du nhập vào tiếng Việt từ thời kỳ Bắc thuộc và đã trở thành một phần quan trọng trong vốn từ vựng tiếng Việt. Chữ Hán 悔 (hối) mang nghĩa gốc là biết lỗi mà nghĩ cách đổi.

Sử dụng từ “hối” khi diễn tả sự ăn năn, thúc giục hành động nhanh, hoặc trong ngữ cảnh tài chính tiền tệ.

Hối sử dụng trong trường hợp nào?

Từ “hối” được dùng khi nói về cảm xúc ăn năn, hối tiếc; khi thúc giục ai đó làm việc nhanh hơn; hoặc trong lĩnh vực tài chính khi đề cập đến trao đổi tiền tệ.

Các ví dụ, trường hợp và ngữ cảnh sử dụng “Hối”

Dưới đây là một số ví dụ giúp bạn hiểu rõ cách sử dụng từ “hối” trong các ngữ cảnh khác nhau:

Ví dụ 1: “Anh ấy hối hận vì đã bỏ lỡ cơ hội học tập ở nước ngoài.”

Phân tích: Dùng theo nghĩa ăn năn, tiếc nuối vì quyết định sai lầm trong quá khứ.

Ví dụ 2: “Mẹ hối con đi nhanh kẻo trễ giờ học.”

Phân tích: Dùng theo nghĩa thúc giục, giục giã ai đó hành động nhanh hơn.

Ví dụ 3: “Tỷ giá hối đoái hôm nay tăng nhẹ so với hôm qua.”

Phân tích: Dùng trong ngữ cảnh tài chính, chỉ việc trao đổi giữa các đồng tiền.

Ví dụ 4: “Dòng người hối hả đổ về ga tàu vào giờ tan tầm.”

Phân tích: Từ láy “hối hả” chỉ trạng thái vội vã, khẩn trương.

Ví dụ 5: “Kẻ phạm tội đã thành tâm sám hối trước tòa án.”

Phân tích: “Sám hối” là từ ghép chỉ sự ăn năn sâu sắc về lỗi lầm đã phạm.

Từ đồng nghĩa và trái nghĩa với “Hối”

Dưới đây là bảng tổng hợp các từ đồng nghĩa và trái nghĩa với “hối”:

Từ Đồng Nghĩa Từ Trái Nghĩa
Ăn năn Kiên quyết
Hối hận Hài lòng
Tiếc nuối Mãn nguyện
Giục giã Thong thả
Thúc giục Bình tĩnh
Vội vã Từ tốn

Dịch “Hối” sang các ngôn ngữ

Tiếng Việt Tiếng Trung Tiếng Anh Tiếng Nhật Tiếng Hàn
Hối (ăn năn) 悔 (Huǐ) Regret 後悔 (Kōkai) 후회 (Huhoe)
Hối (thúc giục) 催 (Cuī) Urge 急かす (Sekasu) 재촉하다 (Jaechok-hada)

Kết luận

Hối là gì? Tóm lại, hối là từ Hán-Việt đa nghĩa, chỉ sự ăn năn hối hận, hành động thúc giục, hoặc liên quan đến trao đổi tiền tệ. Hiểu đúng các nghĩa của từ “hối” giúp bạn sử dụng ngôn ngữ chính xác và phong phú hơn.

Fenwick Trần

Fenwick Trần

Fenwick Trần là tác giả VJOL - Tạp chí Khoa học Việt Nam Trực tuyến. Ông cống hiến cho sứ mệnh lan tỏa tri thức đến cộng đồng học thuật.