Ngại ngùng là gì? 😔 Nghĩa, giải thích Ngại ngùng

Ngại ngùng là gì? Ngại ngùng là trạng thái tâm lý e sợ, bối rối, không dám quyết khi đối diện với người khác hoặc trong các tình huống giao tiếp xã hội. Đây là cảm xúc phổ biến, thể hiện sự thiếu tự tin và lúng túng của con người. Cùng tìm hiểu nguồn gốc, cách dùng và ý nghĩa sâu sắc của từ “ngại ngùng” trong tiếng Việt nhé!

Ngại ngùng nghĩa là gì?

Ngại ngùng là từ láy thuần Việt, chỉ trạng thái e sợ, không dám quyết, cảm thấy bối rối và thiếu tự tin trong giao tiếp.

Từ “ngại ngùng” được cấu thành từ hai thành phần:

Trong ngôn ngữ học: “Ngại” mang nghĩa là e ngại, lo lắng, không muốn hoặc không dám làm điều gì đó. “Ngùng” thể hiện trạng thái lúng túng, không thoải mái. Khi kết hợp lại, ngại ngùng diễn tả cảm xúc phức tạp khi con người cảm thấy bất an trong giao tiếp.

Trong đời sống: Ngại ngùng thường xuất hiện khi gặp người lạ, thuyết trình trước đám đông, bày tỏ tình cảm hoặc khi phải đối mặt với tình huống mới lạ. Ca dao có câu: “Xa xôi em chớ ngại ngùng, xa người, xa tiếng, nhưng lòng không xa.”

Trong văn học: Truyện Kiều của Nguyễn Du viết: “Ngại ngùng rợn gió e sương, Nhìn hoa bóng thẹn, trông gương mặt dày” — thể hiện tâm trạng e dè, xấu hổ của nhân vật.

Nguồn gốc và xuất xứ của ngại ngùng

Từ “ngại ngùng” có nguồn gốc thuần Việt, là từ láy được sử dụng từ xa xưa trong ngôn ngữ dân gian. Thành phần “ngại” có liên hệ với chữ Hán “碍” (ngại) mang nghĩa cản trở, gây khó khăn.

Sử dụng ngại ngùng khi muốn diễn tả cảm giác e dè, thiếu tự tin, bối rối trong các tình huống giao tiếp hoặc khi đối diện với điều mới mẻ.

Ngại ngùng sử dụng trong trường hợp nào?

Từ ngại ngùng được dùng khi mô tả tâm trạng e sợ, không dám quyết, bối rối khi gặp người lạ, khi bày tỏ tình cảm, khi phải nói trước đám đông hoặc trong các tình huống giao tiếp xã hội.

Các ví dụ, trường hợp và ngữ cảnh sử dụng ngại ngùng

Dưới đây là một số ví dụ giúp bạn hiểu rõ cách sử dụng từ ngại ngùng trong các ngữ cảnh khác nhau:

Ví dụ 1: “Cô ấy ngại ngùng khi phải tự giới thiệu trước lớp.”

Phân tích: Thể hiện sự thiếu tự tin, bối rối khi phải đứng trước đám đông.

Ví dụ 2: “Anh ấy ngại ngùng không dám tỏ tình với người mình yêu.”

Phân tích: Diễn tả tâm trạng e dè, không dám bày tỏ cảm xúc trong tình yêu.

Ví dụ 3: “Từ xa mới đến, cô bé còn ngại ngùng chưa dám nói chuyện.”

Phân tích: Chỉ trạng thái e ngại của người mới đến môi trường lạ.

Ví dụ 4: “Đừng ngại ngùng mà hãy mạnh dạn chia sẻ ý kiến của bạn.”

Phân tích: Lời khuyên khuyến khích vượt qua sự rụt rè để tự tin hơn.

Ví dụ 5: “Nụ cười ngại ngùng của cô gái khiến anh thêm xao xuyến.”

Phân tích: Miêu tả vẻ đẹp dịu dàng, e ấp đáng yêu trong giao tiếp.

Từ đồng nghĩa và trái nghĩa với ngại ngùng

Dưới đây là bảng tổng hợp các từ đồng nghĩa và trái nghĩa với ngại ngùng:

Từ Đồng Nghĩa Từ Trái Nghĩa
E thẹn Mạnh dạn
Bẽn lẽn Tự tin
Ngượng ngùng Táo bạo
Thẹn thùng Xông pha
Xấu hổ Dạn dĩ
Rụt rè Bạo dạn

Dịch ngại ngùng sang các ngôn ngữ

Tiếng Việt Tiếng Trung Tiếng Anh Tiếng Nhật Tiếng Hàn
Ngại ngùng 害羞 (Hàixiū) Shy / Embarrassed 恥ずかしい (Hazukashii) 부끄러운 (Bukkeureoun)

Kết luận

Ngại ngùng là gì? Tóm lại, ngại ngùng là trạng thái tâm lý e sợ, bối rối và thiếu tự tin trong giao tiếp. Hiểu rõ từ này giúp bạn diễn đạt cảm xúc chính xác và vượt qua sự rụt rè để tự tin hơn trong cuộc sống.

Fenwick Trần

Fenwick Trần

Fenwick Trần là tác giả VJOL - Tạp chí Khoa học Việt Nam Trực tuyến. Ông cống hiến cho sứ mệnh lan tỏa tri thức đến cộng đồng học thuật.