Cửa công là gì? 🏛️ Ý nghĩa và cách hiểu Cửa công

Cửa công là gì? Cửa công là cổng chính của các công trình công cộng như dinh thự, thành trì, cơ quan nhà nước, thường có kích thước lớn và mang tính trang nghiêm. Đây là thuật ngữ gắn liền với kiến trúc cung đình, hành chính và mang nhiều ý nghĩa biểu tượng trong văn hóa Việt Nam. Cùng khám phá nguồn gốc và cách sử dụng từ “cửa công” ngay bên dưới!

Cửa công nghĩa là gì?

Cửa công là cổng ra vào chính của các công trình mang tính chất công cộng, thuộc về nhà nước hoặc cộng đồng, phân biệt với cửa tư (cửa nhà riêng). Đây là danh từ chỉ loại cổng có tính chất trang trọng, uy nghiêm.

Trong tiếng Việt, từ “cửa công” được hiểu theo nhiều nghĩa:

Trong kiến trúc: Cửa công là cổng chính của thành trì, dinh thự, cơ quan hành chính. Ví dụ: cửa công của Hoàng thành Thăng Long, cửa Ngọ Môn ở Huế.

Trong pháp luật: “Cửa công” còn ám chỉ cơ quan công quyền, nơi giải quyết việc công. Thành ngữ “gõ cửa công” nghĩa là nhờ pháp luật phân xử.

Trong đời sống: Cụm từ này thường xuất hiện trong các văn bản hành chính cổ, chỉ nơi làm việc của quan lại, triều đình.

Nguồn gốc và xuất xứ của “Cửa công”

Từ “cửa công” có nguồn gốc Hán-Việt, trong đó “công” (公) nghĩa là chung, thuộc về nhà nước hoặc cộng đồng. Thuật ngữ này xuất hiện từ thời phong kiến, gắn liền với hệ thống cung điện, thành quách và cơ quan hành chính.

Sử dụng “cửa công” khi nói về cổng công trình công cộng, cơ quan nhà nước hoặc diễn đạt việc nhờ pháp luật giải quyết tranh chấp.

Cách sử dụng “Cửa công” đúng chính tả

Dưới đây là hướng dẫn cách dùng từ “cửa công” đúng trong văn nói và văn viết.

Cách dùng “Cửa công” trong văn nói và viết

Trong văn nói: Từ “cửa công” thường dùng trong ngữ cảnh trang trọng, khi đề cập đến cơ quan nhà nước hoặc trong các thành ngữ dân gian như “đưa nhau ra cửa công”.

Trong văn viết: “Cửa công” xuất hiện trong văn bản lịch sử, pháp luật, kiến trúc và các tác phẩm văn học cổ điển.

Các ví dụ, trường hợp và ngữ cảnh sử dụng “Cửa công”

Dưới đây là một số ví dụ giúp bạn hiểu rõ cách dùng từ “cửa công” trong các ngữ cảnh khác nhau:

Ví dụ 1: “Dân chúng tụ tập trước cửa công chờ nghe tuyên đọc chiếu chỉ.”

Phân tích: Chỉ cổng của cơ quan triều đình, nơi công bố văn bản nhà nước thời phong kiến.

Ví dụ 2: “Hai bên không thể hòa giải nên đành đưa nhau ra cửa công.”

Phân tích: Dùng theo nghĩa bóng, chỉ việc nhờ pháp luật, tòa án phân xử tranh chấp.

Ví dụ 3: “Cửa công Ngọ Môn là biểu tượng của kinh thành Huế.”

Phân tích: Chỉ cổng chính của hoàng cung, mang giá trị kiến trúc và lịch sử.

Ví dụ 4: “Việc công phải giải quyết ở cửa công, không thể xử lý tư tình.”

Phân tích: Nhấn mạnh tính chất công minh, khách quan của cơ quan công quyền.

Ví dụ 5: “Thời xưa, gõ cửa công là cách cuối cùng để đòi lại công bằng.”

Phân tích: Diễn đạt hành động cầu cứu pháp luật khi bị oan ức.

“Cửa công”: Từ trái nghĩa và đồng nghĩa

Dưới đây là bảng tổng hợp các từ đồng nghĩa và trái nghĩa với “cửa công”:

Kết luận

Cửa công là gì? Tóm lại, cửa công là cổng chính của công trình công cộng, cơ quan nhà nước, mang ý nghĩa trang nghiêm trong kiến trúc và pháp luật. Hiểu đúng từ “cửa công” giúp bạn nắm rõ hơn về văn hóa và lịch sử Việt Nam.