Hèn là gì? 😔 Nghĩa và giải thích từ Hèn

Hèn là gì? Hèn là tính từ chỉ sự nhút nhát đến mức đáng khinh, hoặc ở địa vị thấp kém trong xã hội bị người khác coi thường. Từ này còn dùng để miêu tả sự kém cỏi về tài năng hay phẩm chất. Cùng tìm hiểu nguồn gốc, các nghĩa khác nhau và cách sử dụng từ “hèn” trong tiếng Việt nhé!

Hèn nghĩa là gì?

Hèn là tính từ chỉ người kém bản lĩnh, nhút nhát đến mức đáng khinh, hoặc chỉ địa vị thấp kém trong xã hội. Đây là từ thuần Việt mang sắc thái tiêu cực, thường dùng để phê phán hoặc miêu tả sự yếu đuối về tinh thần.

Trong tiếng Việt, từ “hèn” mang nhiều nghĩa khác nhau:

Nghĩa thứ nhất: Chỉ người nhút nhát, thiếu dũng cảm đến mức bị khinh bỉ. Ví dụ: “Chỉ thế mà không dám nói, sao mà hèn thế” hay “Đánh trộm là hèn“.

Nghĩa thứ hai: Chỉ địa vị thấp kém trong xã hội, thường do nghèo khó hoặc yếu thế. Ví dụ: “phận hèn“, “sang hèn“, “kẻ hèn“.

Nghĩa thứ ba: Chỉ sự kém cỏi về tài năng, không có giá trị. Ví dụ: “tài hèn sức mọn”, “Hùm thiêng khi đã sa cơ cũng hèn!” (Truyện Kiều).

Nguồn gốc và xuất xứ của “Hèn”

“Hèn” là từ thuần Việt, có nguồn gốc từ ngôn ngữ dân gian Việt Nam, xuất hiện từ xa xưa trong văn học và đời sống. Trong chữ Nôm, từ này được ghi bằng nhiều ký tự khác nhau như 賢, 𠍦, 䝨.

Sử dụng từ “hèn” khi muốn phê phán sự nhút nhát, thiếu dũng cảm hoặc miêu tả địa vị thấp kém, tài năng kém cỏi của ai đó.

Hèn sử dụng trong trường hợp nào?

Từ “hèn” được dùng khi phê phán người thiếu can đảm, khi nói về địa vị xã hội thấp kém, hoặc khi miêu tả sự kém cỏi về năng lực, tài năng.

Các ví dụ, trường hợp và ngữ cảnh sử dụng “Hèn”

Dưới đây là một số ví dụ giúp bạn hiểu rõ cách sử dụng từ “hèn” trong các ngữ cảnh khác nhau:

Ví dụ 1: “Anh ta quá hèn khi không dám đứng lên bảo vệ lẽ phải.”

Phân tích: Dùng theo nghĩa nhút nhát, thiếu dũng cảm đáng bị khinh bỉ.

Ví dụ 2: “Phận hèn vâng đã cam bề tiểu tinh.” (Truyện Kiều)

Phân tích: Chỉ địa vị thấp kém, số phận nghèo khó trong xã hội phong kiến.

Ví dụ 3: “Tài hèn sức mọn, tôi không dám nhận việc lớn này.”

Phân tích: Thể hiện sự khiêm tốn về năng lực, tài năng còn kém cỏi.

Ví dụ 4: “Hùm thiêng khi đã sa cơ cũng hèn!” (Truyện Kiều)

Phân tích: Nghĩa bóng chỉ khi gặp hoàn cảnh khó khăn, người tài giỏi cũng trở nên yếu thế.

Ví dụ 5: “Đánh lén người khác là hành động hèn hạ.”

Phân tích: Phê phán hành vi đê tiện, không quang minh chính đại.

Từ đồng nghĩa và trái nghĩa với “Hèn”

Dưới đây là bảng tổng hợp các từ đồng nghĩa và trái nghĩa với “hèn”:

Dịch “Hèn” sang các ngôn ngữ

Kết luận

Hèn là gì? Tóm lại, hèn là từ chỉ sự nhút nhát đáng khinh, địa vị thấp kém hoặc tài năng kém cỏi. Hiểu đúng từ “hèn” giúp bạn sử dụng ngôn ngữ tiếng Việt chính xác và tinh tế hơn.