Giở chứng là gì? 📖 Ý nghĩa và cách hiểu Giở chứng

Giở chứng là gì? Giở chứng là cách nói dân gian chỉ hành vi, thái độ bất thường, đột ngột thay đổi tính nết theo hướng tiêu cực, khó chịu hoặc khó hiểu. Từ này thường dùng để mô tả người bỗng dưng trở nên cáu gắt, khó tính hoặc hành xử kỳ lạ không rõ nguyên nhân. Cùng khám phá chi tiết nguồn gốc và cách sử dụng “giở chứng” ngay bên dưới!

Giở chứng nghĩa là gì?

Giở chứng là trạng thái một người đột ngột thay đổi tính cách, hành vi theo chiều hướng tiêu cực, thường biểu hiện qua sự cáu kỉnh, khó chịu hoặc làm những điều bất thường. Đây là cụm động từ phổ biến trong tiếng Việt đời thường.

Trong tiếng Việt, “giở chứng” được sử dụng với các nghĩa sau:

Trong giao tiếp hàng ngày: Dùng để mô tả ai đó bỗng dưng thay đổi thái độ, từ bình thường sang khó tính, hay gây sự. Ví dụ: “Hôm nay anh ấy giở chứng gì mà cáu gắt thế?”

Với đồ vật, máy móc: Giở chứng còn dùng khi máy móc, thiết bị đột ngột trục trặc, hoạt động không bình thường. Ví dụ: “Cái xe máy lại giở chứng giữa đường.”

Trong văn hóa dân gian: Từ này mang sắc thái hơi tiêu cực, thể hiện sự khó chịu của người nói trước hành vi bất thường của đối tượng được đề cập.

Nguồn gốc và xuất xứ của “Giở chứng”

Cụm từ “giở chứng” có nguồn gốc thuần Việt, xuất phát từ ngôn ngữ dân gian. Trong đó, “giở” nghĩa là bắt đầu làm, phát ra; “chứng” ám chỉ tật xấu, bệnh hoặc thói quen không tốt. Kết hợp lại, “giở chứng” nghĩa là phát sinh tật xấu, hành vi tiêu cực.

Sử dụng “giở chứng” khi muốn diễn tả sự thay đổi đột ngột theo hướng tiêu cực của người hoặc vật.

Cách sử dụng “Giở chứng” đúng chính tả

Dưới đây là hướng dẫn cách dùng từ “giở chứng” đúng trong văn nói và văn viết, kèm các ví dụ minh họa cụ thể.

Cách dùng “Giở chứng” trong văn nói và viết

Trong văn nói: Từ “giở chứng” thường xuất hiện trong giao tiếp thân mật, mang tính khẩu ngữ. Người ta hay dùng khi phàn nàn về ai đó hoặc điều gì đó bất thường.

Trong văn viết: “Giở chứng” ít xuất hiện trong văn bản trang trọng, chủ yếu dùng trong văn học, truyện ngắn, báo chí giải trí hoặc bài viết mang tính đời thường.

Các ví dụ, trường hợp và ngữ cảnh sử dụng “Giở chứng”

Dưới đây là một số ví dụ giúp bạn hiểu rõ cách dùng từ “giở chứng” trong các ngữ cảnh khác nhau:

Ví dụ 1: “Con bé hôm nay giở chứng, không chịu ăn cơm.”

Phân tích: Mô tả đứa trẻ đột ngột thay đổi, có hành vi khác thường so với bình thường.

Ví dụ 2: “Trời đang nắng bỗng giở chứng đổ mưa.”

Phân tích: Dùng cho thời tiết thay đổi bất ngờ, không theo quy luật.

Ví dụ 3: “Cái máy tính lại giở chứng đúng lúc cần gấp.”

Phân tích: Chỉ thiết bị trục trặc đột ngột vào thời điểm không mong muốn.

Ví dụ 4: “Đừng có giở chứng với tôi!”

Phân tích: Cảnh báo ai đó không nên có thái độ khó chịu, gây sự.

Ví dụ 5: “Gần đây anh ấy hay giở chứng, chẳng ai hiểu nổi.”

Phân tích: Nhận xét về người thường xuyên có hành vi bất thường, khó đoán.

“Giở chứng”: Từ trái nghĩa và đồng nghĩa

Dưới đây là bảng tổng hợp các từ đồng nghĩa và trái nghĩa với “giở chứng”:

Từ Đồng Nghĩa Từ Trái Nghĩa
Giở quẻ Bình thường
Sinh sự Ổn định
Làm mình làm mẩy Điềm đạm
Trở chứng Nhất quán
Đổi tính Hiền hòa
Phát tật Dễ chịu

Kết luận

Giở chứng là gì? Tóm lại, giở chứng là cụm từ dân gian chỉ sự thay đổi đột ngột theo hướng tiêu cực của người hoặc vật. Hiểu đúng từ “giở chứng” giúp bạn sử dụng ngôn ngữ tự nhiên và phong phú hơn trong giao tiếp hàng ngày.

Fenwick Trần

Fenwick Trần

Fenwick Trần là tác giả VJOL - Tạp chí Khoa học Việt Nam Trực tuyến. Ông cống hiến cho sứ mệnh lan tỏa tri thức đến cộng đồng học thuật.