Gian lao là gì? 😔 Nghĩa, giải thích Gian lao

Gian lao là gì? Gian lao là sự khó khăn, vất vả, cực nhọc mà con người phải trải qua trong công việc hoặc cuộc sống. Đây là từ thường xuất hiện trong văn thơ, ca ngợi tinh thần chịu đựng và vượt khó. Cùng tìm hiểu nguồn gốc, cách sử dụng và ý nghĩa sâu sắc của từ gian lao ngay bên dưới!

Gian lao nghĩa là gì?

Gian lao là danh từ hoặc tính từ chỉ những khó khăn, cực nhọc, vất vả mà con người phải gánh chịu trong quá trình lao động, đấu tranh hay sinh sống. Đây là từ Hán Việt, mang sắc thái trang trọng, thường dùng trong văn viết.

Trong tiếng Việt, từ “gian lao” có các cách hiểu:

Nghĩa gốc: Chỉ sự khó khăn, cực nhọc về thể chất lẫn tinh thần.

Trong văn học: Gian lao thường đi kèm với sự hy sinh, cống hiến cao cả. Ví dụ: “Vượt qua gian lao để giành độc lập.”

Trong đời sống: Dùng để nói về những thử thách, trở ngại cần vượt qua. Ví dụ: “Cuộc đời nhiều gian lao nhưng anh không bỏ cuộc.”

Gian lao có nguồn gốc từ đâu?

Từ “gian lao” có nguồn gốc Hán Việt, trong đó “gian” (艱) nghĩa là khó khăn, “lao” (勞) nghĩa là vất vả, cực nhọc. Ghép lại tạo thành từ chỉ sự khó nhọc, gian truân.

Sử dụng “gian lao” khi muốn diễn tả những khó khăn, thử thách đòi hỏi sự kiên trì và nỗ lực.

Cách sử dụng “Gian lao”

Dưới đây là hướng dẫn cách dùng từ “gian lao” đúng trong tiếng Việt, kèm các ví dụ minh họa cụ thể.

Cách dùng “Gian lao” trong tiếng Việt

Danh từ: Chỉ những khó khăn, vất vả. Ví dụ: trải qua gian lao, vượt qua gian lao.

Tính từ: Bổ nghĩa cho danh từ, miêu tả tính chất khó nhọc. Ví dụ: cuộc sống gian lao, hành trình gian lao.

Các trường hợp và ngữ cảnh sử dụng “Gian lao”

Từ “gian lao” thường xuất hiện trong ngữ cảnh trang trọng, ca ngợi sự hy sinh hoặc động viên tinh thần:

Ví dụ 1: “Cha mẹ đã trải qua biết bao gian lao để nuôi con khôn lớn.”

Phân tích: Dùng như danh từ, ca ngợi sự vất vả của cha mẹ.

Ví dụ 2: “Cuộc kháng chiến gian lao nhưng đầy vinh quang.”

Phân tích: Dùng như tính từ, bổ nghĩa cho danh từ “cuộc kháng chiến”.

Ví dụ 3: “Gian lao không làm anh chùn bước.”

Phân tích: Danh từ chỉ những khó khăn chung, thể hiện ý chí kiên cường.

Ví dụ 4: “Trải qua gian lao, ta mới hiểu giá trị của thành công.”

Phân tích: Nhấn mạnh ý nghĩa của việc vượt khó trong cuộc sống.

Ví dụ 5: “Những tháng ngày gian lao đã rèn luyện ý chí cho anh.”

Phân tích: Tính từ bổ nghĩa, miêu tả khoảng thời gian khó khăn.

Lỗi thường gặp khi sử dụng “Gian lao”

Một số lỗi phổ biến khi dùng từ “gian lao” trong tiếng Việt:

Trường hợp 1: Nhầm “gian lao” với “gian nan” (hai từ gần nghĩa nhưng khác sắc thái).

Cách dùng đúng: “Gian lao” nhấn mạnh sự vất vả, cực nhọc; “gian nan” nhấn mạnh sự khó khăn, trắc trở.

Trường hợp 2: Dùng “gian lao” trong văn nói thông thường.

Cách dùng đúng: “Gian lao” mang sắc thái trang trọng, phù hợp văn viết. Trong văn nói, có thể dùng “vất vả”, “khó khăn”.

“Gian lao”: Từ trái nghĩa và đồng nghĩa

Dưới đây là bảng tổng hợp các từ đồng nghĩa và trái nghĩa với “gian lao”:

Kết luận

Gian lao là gì? Tóm lại, gian lao là sự khó khăn, vất vả, cực nhọc trong cuộc sống và công việc. Hiểu đúng từ “gian lao” giúp bạn trân trọng hơn những nỗ lực vượt khó của bản thân và người khác.