Dấu gạch nối là gì? ➖ Nghĩa DGN

Dấu gạch nối là gì? Dấu gạch nối (-) là ký hiệu ngắn dùng để nối các thành phần trong từ ghép, từ phiên âm hoặc ngăn cách âm tiết khi xuống dòng. Đây là dấu câu quan trọng trong chính tả tiếng Việt, thường bị nhầm lẫn với dấu gạch ngang. Cùng tìm hiểu cách phân biệt và sử dụng dấu gạch nối đúng chuẩn ngay bên dưới!

Dấu gạch nối nghĩa là gì?

Dấu gạch nối là ký hiệu có hình dạng một nét ngang ngắn (-), dùng để liên kết các thành phần trong một từ hoặc cụm từ có quan hệ chặt chẽ với nhau. Đây là dấu câu thuộc nhóm dấu phụ trong tiếng Việt.

Trong tiếng Việt, dấu gạch nối được sử dụng với nhiều mục đích khác nhau:

Trong phiên âm tiếng nước ngoài: Dấu gạch nối liên kết các âm tiết của từ phiên âm. Ví dụ: In-tơ-nét (Internet), Ma-lai-xi-a (Malaysia), Sin-ga-po (Singapore).

Trong từ ghép đặc biệt: Nối các từ tạo thành một khái niệm thống nhất. Ví dụ: kinh tế – xã hội, văn hóa – nghệ thuật.

Khi ngắt từ xuống dòng: Dùng để báo hiệu từ bị ngắt và tiếp tục ở dòng sau.

Lưu ý phân biệt: Dấu gạch nối ngắn hơn dấu gạch ngang (–) và không có khoảng trắng hai bên. Dấu gạch ngang dài hơn, thường dùng để đánh dấu lời thoại hoặc giải thích.

Nguồn gốc và xuất xứ của dấu gạch nối

Dấu gạch nối có nguồn gốc từ hệ thống chữ viết phương Tây, du nhập vào tiếng Việt cùng với chữ Quốc ngữ. Ký hiệu này được sử dụng phổ biến trong các ngôn ngữ châu Âu để nối từ ghép.

Sử dụng dấu gạch nối khi phiên âm từ nước ngoài, viết từ ghép đặc biệt hoặc ngắt từ cuối dòng trong văn bản.

Cách sử dụng dấu gạch nối đúng chính tả

Dưới đây là hướng dẫn cách dùng dấu gạch nối đúng trong văn nói và văn viết, kèm các ví dụ minh họa cụ thể.

Cách dùng dấu gạch nối trong văn nói và viết

Trong văn nói: Dấu gạch nối không được thể hiện bằng ngữ điệu, người nói đọc liền các âm tiết như một từ hoàn chỉnh.

Trong văn viết: Dấu gạch nối xuất hiện trong văn bản hành chính (phiên âm tên riêng), sách giáo khoa (từ vựng tiếng nước ngoài), báo chí (thuật ngữ quốc tế).

Các ví dụ, trường hợp và ngữ cảnh sử dụng dấu gạch nối

Dưới đây là một số ví dụ giúp bạn hiểu rõ cách dùng dấu gạch nối trong các ngữ cảnh khác nhau:

Ví dụ 1: “Thủ đô Pa-ri của Pháp rất lãng mạn.”

Phân tích: Dùng dấu gạch nối để phiên âm tên riêng nước ngoài (Paris).

Ví dụ 2: “Hội nghị bàn về vấn đề kinh tế – xã hội.”

Phân tích: Nối hai từ có quan hệ song song, tạo thành cụm từ ghép.

Ví dụ 3: “Ông Ô-ba-ma từng là Tổng thống Mỹ.”

Phân tích: Phiên âm tên người nước ngoài theo quy tắc tiếng Việt.

Ví dụ 4: “Cuộc thi thu hút thí sinh từ nhiều nước Đông Nam Á như In-đô-nê-xi-a, Phi-líp-pin.”

Phân tích: Phiên âm tên quốc gia, giúp người đọc phát âm đúng.

Ví dụ 5: “Chương trình hợp tác văn hóa – giáo dục – thể thao giữa hai nước.”

Phân tích: Liên kết nhiều lĩnh vực trong một cụm từ thống nhất.

Dấu gạch nối: Từ trái nghĩa và đồng nghĩa

Dưới đây là bảng tổng hợp các khái niệm liên quan đến dấu gạch nối:

Kết luận

Dấu gạch nối là gì? Tóm lại, dấu gạch nối là ký hiệu ngắn dùng để nối từ phiên âm, từ ghép và ngắt từ xuống dòng. Hiểu đúng cách dùng dấu gạch nối giúp bạn viết văn bản chuẩn chính tả hơn.