Tả phù hữu bật là gì? 🤝 Nghĩa

Tả phù hữu bật là gì? Tả phù hữu bật là thành ngữ Hán Việt có nghĩa bên trái đỡ, bên phải nâng, chỉ sự hỗ trợ, giúp đỡ từ nhiều phía để đạt được thành công. Đây là cách diễn đạt trang trọng trong văn hóa phương Đông, thường dùng khi nói về sự phò tá tận tâm. Cùng tìm hiểu nguồn gốc, ý nghĩa và cách dùng thành ngữ này ngay bên dưới!

Tả phù hữu bật là gì?

Tả phù hữu bật (左扶右弼) là thành ngữ Hán Việt, trong đó “tả” là bên trái, “phù” là đỡ, nâng đỡ, “hữu” là bên phải, “bật” là giúp đỡ, phò tá. Nghĩa đen là bên trái nâng đỡ, bên phải trợ giúp. Nghĩa bóng chỉ sự hỗ trợ toàn diện từ nhiều phía.

Trong tiếng Việt, thành ngữ “tả phù hữu bật” có các cách hiểu:

Nghĩa gốc: Mô tả hành động nâng đỡ từ hai bên trái phải, như khi dìu một người đi.

Nghĩa bóng: Chỉ sự giúp đỡ, ủng hộ nhiệt tình từ những người xung quanh. Thường dùng khi nói về quân thần phò tá vua chúa, hoặc cộng sự hỗ trợ lãnh đạo.

Trong văn hóa: Thành ngữ này thể hiện tinh thần đoàn kết, đồng lòng hướng về một mục tiêu chung. Đây là giá trị được đề cao trong xã hội phong kiến lẫn hiện đại.

Tả phù hữu bật có nguồn gốc từ đâu?

Thành ngữ “tả phù hữu bật” có nguồn gốc từ tiếng Hán, xuất hiện trong các văn bản cổ Trung Hoa, sau du nhập vào Việt Nam qua giao lưu văn hóa. Trong triều đình xưa, các quan đại thần đứng hai bên vua được gọi là “phù bật chi thần” (bề tôi phò tá).

Sử dụng “tả phù hữu bật” khi muốn diễn tả sự hỗ trợ đắc lực, toàn diện từ nhiều người.

Cách sử dụng “Tả phù hữu bật”

Dưới đây là hướng dẫn cách dùng thành ngữ “tả phù hữu bật” đúng trong tiếng Việt, kèm các ví dụ minh họa cụ thể.

Cách dùng “Tả phù hữu bật” trong tiếng Việt

Trong văn viết: Thường xuất hiện trong văn học, sử sách, diễn văn với sắc thái trang trọng, ca ngợi.

Trong văn nói: Ít dùng trong giao tiếp thông thường, chủ yếu xuất hiện trong các bài phát biểu, lời chúc mừng hoặc khi bàn về lịch sử.

Các trường hợp và ngữ cảnh sử dụng “Tả phù hữu bật”

Thành ngữ “tả phù hữu bật” được dùng trong nhiều ngữ cảnh khác nhau:

Ví dụ 1: “Vua Quang Trung có nhiều tướng tài tả phù hữu bật, nên đại phá quân Thanh.”

Phân tích: Chỉ sự phò tá đắc lực của các tướng lĩnh giúp vua đạt chiến thắng.

Ví dụ 2: “Nhờ đồng nghiệp tả phù hữu bật, dự án hoàn thành đúng tiến độ.”

Phân tích: Dùng trong ngữ cảnh công việc hiện đại, chỉ sự hỗ trợ từ đội nhóm.

Ví dụ 3: “Cha mẹ luôn tả phù hữu bật để con cái vững bước trên đường đời.”

Phân tích: Mô tả sự chăm sóc, nâng đỡ của gia đình.

Ví dụ 4: “Doanh nghiệp phát triển mạnh nhờ có đội ngũ tả phù hữu bật.”

Phân tích: Nhấn mạnh vai trò của những người cộng sự trong thành công chung.

Ví dụ 5: “Một mình không thể làm nên đại sự, cần có người tả phù hữu bật.”

Phân tích: Đề cao tinh thần hợp tác, đoàn kết.

Lỗi thường gặp khi sử dụng “Tả phù hữu bật”

Một số lỗi phổ biến khi dùng thành ngữ “tả phù hữu bật”:

Trường hợp 1: Viết sai thành “tả phù hữu bậc” hoặc “tả phụ hữu bật”.

Cách dùng đúng: Luôn viết là “tả phù hữu bật” – phù (扶) nghĩa là nâng đỡ, bật (弼) nghĩa là giúp đỡ.

Trường hợp 2: Dùng trong ngữ cảnh quá đời thường, không phù hợp.

Cách dùng đúng: Nên dùng “hỗ trợ”, “giúp đỡ” trong giao tiếp hàng ngày; dùng “tả phù hữu bật” trong văn cảnh trang trọng, văn chương.

“Tả phù hữu bật”: Từ trái nghĩa và đồng nghĩa

Dưới đây là bảng tổng hợp các từ đồng nghĩa và trái nghĩa với “tả phù hữu bật”:

Kết luận

Tả phù hữu bật là gì? Tóm lại, đây là thành ngữ chỉ sự hỗ trợ toàn diện từ nhiều phía. Hiểu đúng “tả phù hữu bật” giúp bạn sử dụng ngôn ngữ trang trọng và giàu hình ảnh hơn.