Cưỡi trên lưng cọp là gì? 🐅 Nghĩa CTLC
Cưỡi trên lưng cọp là gì? Cưỡi trên lưng cọp là thành ngữ ví tình trạng đã trót làm việc liều lĩnh, nguy hiểm nên lâm vào thế tiến thoái lưỡng nan, tiến cũng khó mà lui cũng không xong. Đây là hình ảnh sinh động trong văn hóa dân gian, nhắc nhở con người cân nhắc kỹ trước khi hành động. Cùng tìm hiểu nguồn gốc và cách sử dụng thành ngữ này nhé!
Cưỡi trên lưng cọp nghĩa là gì?
Cưỡi trên lưng cọp nghĩa là đã lâm vào tình thế nguy hiểm, tiến thoái lưỡng nan, không thể dừng lại hay rút lui được. Thành ngữ này còn có các cách nói khác như “cưỡi hổ”, “cưỡi trên lưng hổ”, “ngồi lưng cọp”.
Hình ảnh “cưỡi trên lưng cọp” rất sinh động: Khi đã ngồi trên lưng con cọp dữ, nếu nhảy xuống sẽ bị cọp cắn chết, còn tiếp tục ngồi thì không biết cọp sẽ đưa mình đi đâu. Đây là tình thế “ngàn cân treo sợi tóc”, chỉ có thể chấp nhận số phận.
Trong đời sống: Thành ngữ dùng để chỉ những người đã bắt đầu một việc liều lĩnh, mạo hiểm và giờ không thể dừng lại dù muốn.
Trong công việc: Ám chỉ tình huống đã đầu tư quá nhiều công sức, tiền bạc vào một dự án, giờ bỏ cũng dở mà tiếp tục cũng khó khăn.
Nguồn gốc và xuất xứ của “Cưỡi trên lưng cọp”
Thành ngữ “cưỡi trên lưng cọp” có nguồn gốc từ thành ngữ Hán Việt “Kỵ hổ nan hạ” (騎虎難下), nghĩa là đã cưỡi trên lưng hổ rồi thì khó mà xuống. Câu này xuất phát từ câu chuyện về Ôn Kiều, một vị tướng trung thành thời Đông Tấn (317-420 SCN), được ghi chép trong bộ “Tấn Thư”.
Sử dụng “cưỡi trên lưng cọp” khi muốn mô tả tình thế tiến thoái lưỡng nan, không còn đường lui, hoặc khuyên người khác cân nhắc kỹ trước khi hành động.
Cưỡi trên lưng cọp sử dụng trong trường hợp nào?
Thành ngữ “cưỡi trên lưng cọp” được dùng khi mô tả tình huống đã trót làm việc nguy hiểm, liều lĩnh mà không thể dừng lại; hoặc khi khuyên người khác suy nghĩ thấu đáo trước khi bắt đầu.
Các ví dụ, trường hợp và ngữ cảnh sử dụng “Cưỡi trên lưng cọp”
Dưới đây là một số ví dụ giúp bạn hiểu rõ cách sử dụng thành ngữ “cưỡi trên lưng cọp” trong các ngữ cảnh khác nhau:
Ví dụ 1: “Anh ấy đã vay nợ để đầu tư, giờ như cưỡi trên lưng cọp, không thể dừng được.”
Phân tích: Mô tả tình trạng đã đầu tư quá sâu, giờ bỏ cuộc sẽ mất trắng, tiếp tục thì rủi ro cao.
Ví dụ 2: “Lỡ cưỡi trên lưng cọp rồi thì phải đi đến cùng thôi.”
Phân tích: Thể hiện quyết tâm tiếp tục khi đã lâm vào thế không thể rút lui.
Ví dụ 3: “Người làm việc quan trọng, gặp lúc tiến thoái lưỡng nan cũng không được bỏ dở như cưỡi trên lưng cọp.”
Phân tích: Lời khuyên về tinh thần trách nhiệm, kiên trì hoàn thành công việc dù khó khăn.
Ví dụ 4: “Công ty đang ở thế cưỡi trên lưng cọp, dừng dự án là phá sản.”
Phân tích: Mô tả tình trạng doanh nghiệp lâm vào thế bí, buộc phải tiếp tục dù rủi ro.
Ví dụ 5: “Hãy suy nghĩ kỹ trước khi hành động, kẻo lỡ cưỡi trên lưng cọp thì khó xuống lắm.”
Phân tích: Lời nhắc nhở cân nhắc thận trọng trước khi bắt đầu việc mạo hiểm.
Từ đồng nghĩa và trái nghĩa với “Cưỡi trên lưng cọp”
Dưới đây là bảng tổng hợp các từ đồng nghĩa và trái nghĩa với “cưỡi trên lưng cọp”:
| Từ Đồng Nghĩa | Từ Trái Nghĩa |
|---|---|
| Kỵ hổ nan hạ | Thuận buồm xuôi gió |
| Cưỡi trên lưng hổ | Tiến thoái tự do |
| Ngồi lưng cọp | An toàn vô sự |
| Tiến thoái lưỡng nan | Hanh thông mọi bề |
| Ngàn cân treo sợi tóc | Bình yên vô sự |
| Thế cỡi hổ | Vạn sự như ý |
Dịch “Cưỡi trên lưng cọp” sang các ngôn ngữ
| Tiếng Việt | Tiếng Trung | Tiếng Anh | Tiếng Nhật | Tiếng Hàn |
|---|---|---|---|---|
| Cưỡi trên lưng cọp | 騎虎難下 (Qí hǔ nán xià) | Have a tiger by the tail | 虎の背に乗る (Tora no se ni noru) | 호랑이 등에 타다 (Horangi deunge tada) |
Kết luận
Cưỡi trên lưng cọp là gì? Tóm lại, đây là thành ngữ ví tình thế tiến thoái lưỡng nan khi đã trót làm việc liều lĩnh. Hiểu rõ thành ngữ này giúp bạn cân nhắc kỹ trước mọi quyết định quan trọng trong cuộc sống.
