Cặn bã là gì? 💧 Ý nghĩa, cách dùng Cặn bã

Cặn bã là gì? Cặn bã là phần còn sót lại sau quá trình lọc, chế biến hoặc dùng để chỉ những thứ vô giá trị, tầm thường nhất. Trong tiếng Việt, từ này vừa mang nghĩa đen về vật chất, vừa mang nghĩa bóng ám chỉ điều xấu xa. Cùng tìm hiểu nguồn gốc, cách dùng và các ví dụ cụ thể của từ “cặn bã” nhé!

Cặn bã nghĩa là gì?

Cặn bã là phần chất thải, cặn đọng còn sót lại sau khi lọc hoặc sử dụng một thứ gì đó. Đây là từ ghép gồm “cặn” (phần lắng đọng) và “bã” (phần xác còn lại sau khi ép, vắt).

Trong cuộc sống, từ “cặn bã” được sử dụng theo hai nghĩa chính:

Nghĩa đen: Chỉ phần vật chất còn sót lại sau quá trình chế biến, lọc hoặc sử dụng. Ví dụ: cặn bã cà phê, cặn bã rượu, cặn bã thức ăn.

Nghĩa bóng: Dùng để ám chỉ những thứ vô giá trị, tầm thường hoặc những phần tử xấu xa trong xã hội. Khi nói “cặn bã xã hội”, người ta muốn chỉ những kẻ có hành vi đạo đức kém, gây hại cho cộng đồng.

Nguồn gốc và xuất xứ của “Cặn bã”

Từ “cặn bã” có nguồn gốc thuần Việt, xuất hiện từ lâu trong ngôn ngữ dân gian. Từ này được ghép từ hai yếu tố: “cặn” và “bã” – đều chỉ phần thừa, phần bỏ đi.

Sử dụng “cặn bã” khi muốn mô tả phần còn sót lại vô giá trị hoặc khi phê phán điều xấu xa, thấp kém.

Cặn bã sử dụng trong trường hợp nào?

Từ “cặn bã” được dùng khi nói về chất thải, phần thừa trong chế biến, hoặc khi phê phán những điều tiêu cực, vô giá trị trong xã hội.

Các ví dụ, trường hợp và ngữ cảnh sử dụng “Cặn bã”

Dưới đây là một số ví dụ giúp bạn hiểu rõ cách sử dụng từ “cặn bã” trong các ngữ cảnh khác nhau:

Ví dụ 1: “Cặn bã cà phê có thể dùng làm phân bón cho cây trồng.”

Phân tích: Dùng theo nghĩa đen, chỉ phần bã còn lại sau khi pha cà phê.

Ví dụ 2: “Bọn buôn người là cặn bã của xã hội.”

Phân tích: Dùng theo nghĩa bóng, phê phán những kẻ có hành vi xấu xa, đáng lên án.

Ví dụ 3: “Sau khi lọc rượu, phần cặn bã được loại bỏ hoàn toàn.”

Phân tích: Chỉ phần chất lắng đọng trong quá trình sản xuất rượu.

Ví dụ 4: “Đừng để những suy nghĩ cặn bã chi phối cuộc sống của bạn.”

Phân tích: Ám chỉ những suy nghĩ tiêu cực, vô ích cần loại bỏ.

Ví dụ 5: “Anh ta bị coi là cặn bã vì liên tục lừa đảo người khác.”

Phân tích: Dùng để chỉ người có nhân cách thấp kém, bị xã hội khinh bỉ.

Từ đồng nghĩa và trái nghĩa với “Cặn bã”

Dưới đây là bảng tổng hợp các từ đồng nghĩa và trái nghĩa với “cặn bã”:

Dịch “Cặn bã” sang các ngôn ngữ

Kết luận

Cặn bã là gì? Tóm lại, cặn bã là phần còn sót lại vô giá trị, vừa mang nghĩa đen về vật chất, vừa mang nghĩa bóng chỉ điều xấu xa trong xã hội.