Máy tính tỉ khối khí d và M̄ hỗn hợp khí online
Máy tính tỉ khối khí d_A/B online — tỉ khối khí A so với khí B (hoặc không khí). Tính khối lượng mol trung bình của hỗn hợp khí từ % thể tích. Hỗ trợ bài tập so sánh khối lượng riêng khí, xác định công thức phân tử qua tỉ khối.
Công thức & ví dụ
Tỉ khối khí A so với khí B:
d_A/B = M_A / M_B
Là tỉ số khối lượng mol — cho biết khí A nặng/nhẹ hơn khí B bao nhiêu lần.
Tỉ khối so với không khí:
d_A/kk = M_A / 29
M_không_khí = 29 g/mol (gần đúng, vì 79% N2 + 20% O2 + 1% Ar → M̄ ≈ 28.97).
Khối lượng mol trung bình hỗn hợp khí:
M̄ = Σ (M_i × %V_i) / 100
(% thể tích = % mol vì cùng T, P)
Ví dụ 1: Tỉ khối SO2 so với O2.
d_SO2/O2 = 64 / 32 = 2 → SO2 nặng gấp 2 lần O2.
Ví dụ 2: Hỗn hợp khí 80% N2 + 20% O2 (giống không khí). M̄?
M̄ = (28 × 80 + 32 × 20) / 100 = 28.8 g/mol
Bảng tỉ khối so với không khí (M_kk = 29):
| Khí | M | d/kk | Nặng/Nhẹ hơn |
|---|---|---|---|
| H2 | 2 | 0.07 | Nhẹ × 14 |
| He | 4 | 0.14 | Nhẹ |
| CH4 | 16 | 0.55 | Nhẹ |
| N2 | 28 | 0.97 | Gần như nhau |
| O2 | 32 | 1.10 | Nặng nhẹ |
| CO2 | 44 | 1.52 | Nặng |
| SO2 | 64 | 2.21 | Nặng |
| Cl2 | 71 | 2.45 | Nặng × 2.5 |
Hướng dẫn sử dụng
- Chọn chế độ:
- Tỉ khối A so với B: d_A/B = M_A / M_B
- Tỉ khối so với không khí: d_A/kk = M_A / 29
- M trung bình hỗn hợp khí: từ %V và M các thành phần
- Nhập M_A, M_B hoặc % thể tích từng khí.
- Nhấn “Tính”. Kết quả gồm tỉ khối + so sánh nặng/nhẹ.
Mẹo: Khí nặng hơn không khí (d > 1): CO2 (1.52), Cl2 (2.45), SO2 (2.21), HCl (1.26) — tụ ở dưới, dùng phương pháp đẩy xuống. Khí nhẹ hơn không khí (d < 1): H2 (0.07), He (0.14), CH4 (0.55), NH3 (0.59), N2 (0.97) — bay lên, dùng đẩy lên.
Câu hỏi thường gặp
Tỉ khối có đơn vị không?
Không. Đây là TỶ SỐ giữa 2 khối lượng mol có cùng đơn vị → không thứ nguyên. Vd d_SO2/O2 = 2 (không phải 2 g/mol). Giống "tỷ lệ chiều cao" — không cần đơn vị.
Tại sao khối lượng mol không khí lấy 29?
Không khí ≈ 78% N2 + 21% O2 + 1% Ar (theo thể tích). M̄ = (28×78 + 32×21 + 40×1)/100 = 28.97 ≈ 29 g/mol. Trong bài tập THPT làm tròn 29.
Khí Cl2 nặng có ý nghĩa gì trong thực tế?
Cl2 (d=2.45) khi rò rỉ sẽ TỤ Ở DƯỚI sàn — nguy hiểm cho trẻ em, vật nuôi. Vì vậy phòng chứa Cl2 cần ống thông gió DƯỚI sàn. Tương tự CO2 (d=1.52) trong hầm rượu lên men — có thể gây ngạt nếu xuống hầm không mở cửa.
Hỗn hợp khí có thể dùng PV=nRT không?
Có, dùng n tổng = tổng số mol các khí, M̄ thay cho M nếu cần. Hoặc dùng định luật Dalton: P_tổng = P1 + P2 + ... (mỗi khí có áp suất riêng phần Pᵢ = nᵢRT/V).
