Máy tính khối lượng nguyên tử trung bình từ đồng vị online

Máy tính khối lượng nguyên tử trung bình (Ā) từ % các đồng vị trong tự nhiên online. Áp dụng công thức Ā = Σ(Aᵢ × %ᵢ)/100. Có sẵn 8 nguyên tố thường gặp (H, C, N, O, Cl, Br, Cu, K) preset để autofill nhanh.

Máy tính

Tính khối lượng nguyên tử trung bình từ các đồng vị: Ā = Σ (A_i × %_i) / 100. Ví dụ: Cl có ³⁵Cl (75,77%) và ³⁷Cl (24,23%) → Ā(Cl) ≈ 35,5.

Công thức & ví dụ

Công thức Ā:

Ā = Σ (Aᵢ × %ᵢ) / 100

Với Aᵢ là số khối đồng vị i, %ᵢ là phần trăm tự nhiên.

Ví dụ — Cl có 2 đồng vị:

  • Cl-35: A = 35, % = 75.77%
  • Cl-37: A = 37, % = 24.23%

Ā = (35 × 75.77 + 37 × 24.23) / 100 = (2651.95 + 896.51) / 100 = 35.45

Khớp với khối lượng nguyên tử Cl trong bảng tuần hoàn (35.45).

Bảng đồng vị 8 nguyên tố preset:

Ng.tố Đồng vị % Ā
H ¹H 99.985% · ²H 0.015% 1.008
C ¹²C 98.93% · ¹³C 1.07% 12.011
N ¹⁴N 99.636% · ¹⁵N 0.364% 14.007
O ¹⁶O 99.757% · ¹⁷O 0.038% · ¹⁸O 0.205% 15.999
Cl ³⁵Cl 75.77% · ³⁷Cl 24.23% 35.45
Br ⁷⁹Br 50.69% · ⁸¹Br 49.31% 79.904
Cu ⁶³Cu 69.17% · ⁶⁵Cu 30.83% 63.546
K ³⁹K 93.258% · ⁴⁰K 0.012% · ⁴¹K 6.730% 39.098

Hướng dẫn sử dụng

  1. Chọn nguyên tố preset hoặc nhập thủ công.
  2. Nhập số đồng vị (2 hoặc 3 thường gặp).
  3. Nhập từng đồng vị: số khối A và % tự nhiên.
  4. Nhấn “Tính”. Kết quả Ā trung bình + so sánh với bảng tuần hoàn IUPAC.

Lưu ý: Tổng % các đồng vị phải bằng 100%. Khối lượng trung bình tự nhiên ≠ số khối làm tròn — vd Cl có 35.453, Br có 79.904. Một số nguyên tố nhân tạo (Tc, Pm) không có khối lượng trung bình tự nhiên ổn định.

Câu hỏi thường gặp

Tại sao khối lượng nguyên tử không tròn?

Vì nguyên tố trong tự nhiên là HỖN HỢP các đồng vị có số khối khác nhau (cùng Z, khác N). Khối lượng "nguyên tử" thực tế là trung bình theo % phổ biến của các đồng vị. Cl có 35Cl (75%) và 37Cl (25%), trung bình 35.45.

Đồng vị là gì?

Các nguyên tử CÙNG số proton (cùng nguyên tố) nhưng KHÁC số neutron, dẫn đến khác số khối. Vd: ¹²C, ¹³C, ¹⁴C đều là Carbon. Tính chất hoá học giống nhau (vì giống cấu hình e), nhưng khối lượng khác → ảnh hưởng tốc độ phản ứng, phổ khối, định tuổi.

¹⁴C dùng làm gì trong khoa học?

¹⁴C có chu kỳ bán rã 5730 năm, dùng để định tuổi cổ vật hữu cơ (xương, gỗ, vải) từ vài trăm đến ~50,000 năm. Sinh vật sống có tỷ lệ ¹⁴C ổn định (do trao đổi với khí quyển). Khi chết, ¹⁴C phân rã dần — đo tỷ lệ còn lại biết tuổi.

Đồng vị nào nguy hiểm nhất?

Đồng vị phóng xạ phát γ năng lượng cao. Vd: Cs-137 (vụ Chernobyl), I-131 (gây ung thư tuyến giáp), Sr-90 (xâm nhập xương, vĩnh viễn). Đồng vị ổn định (không phóng xạ) hoàn toàn an toàn — kể cả D2O (nước nặng) chỉ độc khi uống nhiều lít/ngày.