Soạn bài Bài học từ cây cau Nguyễn Văn Học đầy đủ
Mục lục
Soạn bài Bài học từ cây cau của Nguyễn Văn Học giúp học sinh chuẩn bị bài trước khi lên lớp trong chương trình Ngữ văn 7 — bộ sách Chân trời sáng tạo (trang 105–107, Tập 1, Bài 5: Màu sắc trăm miền — vị trí: Văn bản thứ ba). Nguyễn Văn Học — nhà văn, nhà báo đương đại; tác phẩm tiêu biểu: Những cô gái bất hạnh (NXB Lao động, 2007), Bão người (NXB Công an nhân dân, 2009). Truyện ngắn Bài học từ cây cau kể về cuộc đối thoại giữa hai đứa trẻ và người ông xung quanh hàng cau trong vườn nhà: một đứa chê cây cau xấu vì không có bóng mát, không cho quả ngọt như những loài cây khác; người ông điềm tĩnh đặt câu hỏi ngược lại, chỉ ra những giá trị mà cây cau lặng lẽ đóng góp — từ buồng cau cúng giỗ, quả cau têm trầu trong lễ cưới hỏi, đến thân cau làm cột nhà vững chắc — qua đó trao gửi bài học nhân sinh sâu sắc: mỗi người đều có giá trị riêng, đừng đánh giá chỉ qua vẻ bề ngoài hay so sánh khiên cưỡng; và hãy sống thẳng, sống có ích như cây cau. Bài viết hướng dẫn trả lời đầy đủ câu hỏi phần Trước khi đọc, Đọc hiểu và Sau khi đọc theo SGK mới.
Trước khi đọc Bài học từ cây cau
Qua văn bản Bài học từ cây cau ta thấy được sự trân trọng, yêu mến cây cau của nhân vật “tôi”. Cây cau để lại cho tác giả nhiều kỉ niệm tuổi thơ, cây cau cùng những câu hỏi của ông nội cũng giúp tác giả có những bài học trong cuộc sống.
Đọc hiểu Bài học từ cây cau
Câu 1 (trang 107 sgk Ngữ văn lớp 7 Tập 1) :
| Các cuộc hỏi – đáp | Hỏi | Đáp |
| Giữa “ông” với “bố” | “Nhìn lên cây cau con thấy điều gì?” | “Con thấy bầu trời xanh” |
| Giữa “ông” với “tôi” | “Nhìn lên cây cau cháu thấy gì?” | “Cháu thấy bài học làm người ngay thẳng. Đó là triết lí của ông phải không ạ?” |
| Giữa “tôi” với “ông” | “Vậy nhìn lên cây cau, ông đã thấy gì ạ?” | “Ông thấy tương lai tươi đẹp của dòng họ ta” |
| Giữa “tôi” với hàng cau | “Ở trên đó cau có gì vui?” | Từ trên những tàu cau một đàn chim xòe cánh bay ra |
| “Cau có thấy bầu trời cao rộng?” | Những tàu cau đung đưa, tạo ra âm thanh xào xạc |
Câu 2 (trang 107 sgk Ngữ văn lớp 7 Tập 1) :
Những cây cau đặc biệt ở chỗ nó mọc thẳng tắp, vươn lên cao vút hướng đến bầu trời.
Đặc điểm này của cây cau khơi gợi ở mỗi người trong gia đình của nhân vật “tôi” “một cách nghĩ”, “một cách sáng tạo, cách sống và làm việc,…”
Câu 3 (trang 107 sgk Ngữ văn lớp 7 Tập 1) :
Nhân vật xưng “tôi” trò chuyện với chính mình vì nhân vật “tôi” tuy hỏi hàng cau nhưng lại độc thoại và tự cảm nhận câu trả lời cho mình.
Câu 4 (trang 107 sgk Ngữ văn lớp 7 Tập 1) :
Vì mỗi người một cách nghĩ, một “sự thấy” sẽ làm nên sự đa tính cách, khác biệt, sáng tạo khác nhau, không một ai giống ai cả.
Sau khi đọc Bài học từ cây cau
Những cây cau đặc biệt ở chỗ nó mọc thẳng tắp, vươn lên cao vút hướng đến bầu trời, khơi gợi ở mỗi người trong gia đình của nhân vật “tôi” “một cách nghĩ”, “một cách sáng tạo, cách sống và làm việc,…”.
Bài học từ cây cau của Nguyễn Văn Học là truyện ngắn giàu chiều sâu triết lý nhân sinh — thông qua cuộc đối thoại tự nhiên, giản dị giữa ông và cháu bên hàng cau; nghệ thuật đặt câu hỏi ngược lại khéo léo của người ông thay vì giảng giải dài dòng; hình ảnh cây cau thẳng cao mang nhiều tầng ý nghĩa — tác phẩm đã truyền tải thông điệp: đừng vội phủ nhận giá trị của bất cứ điều gì; mỗi người, mỗi vật đều có sứ mệnh riêng của mình; hãy sống thẳng, sống có ích và đóng góp lặng lẽ cho cuộc đời. Tác phẩm là trọng tâm trong chương trình Ngữ văn 7 (Chân trời sáng tạo, Tập 1, Bài 5). Nắm vững nội dung soạn bài sẽ giúp học sinh phân tích sâu bài học từ hình ảnh cây cau và tự tin làm bài kiểm tra đạt điểm cao.