Soạn bài Ai ơi mồng 9 tháng 4 đầy đủ chi tiết
Mục lục
Soạn bài Ai ơi mồng 9 tháng 4 giúp học sinh chuẩn bị bài trước khi lên lớp trong chương trình Ngữ văn 6 — bộ sách Kết nối tri thức với cuộc sống (Tập 2, Bài 6: Điểm tựa tinh thần — vị trí: Văn bản 2). Văn bản được trích từ Báo Hà Nội mới (năm 2004) — là văn bản thuyết minh thuật lại sự kiện Hội Gióng (lễ hội làng Phù Đổng), diễn ra vào mồng 9 tháng 4 âm lịch hàng năm tại xã Phù Đổng, huyện Gia Lâm, Hà Nội — một trong những lễ hội lớn nhất vùng đồng bằng Bắc Bộ và là Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại được UNESCO công nhận năm 2010. Văn bản cung cấp đầy đủ thông tin về thời gian, địa điểm, các nghi thức độc đáo (rước cờ, rước cơm chay, rước nước, hội trận, đánh cờ người) và ý nghĩa văn hóa, lịch sử sâu sắc của lễ hội — tôn vinh tinh thần yêu nước, đánh giặc ngoại xâm của Thánh Gióng. Bài viết hướng dẫn trả lời đầy đủ câu hỏi phần Trước khi đọc, Đọc hiểu và Sau khi đọc theo SGK mới.
Trước khi đọc Ai ơi mồng 9 tháng 4
– Địa điểm:
+ Cố Viên – giữa đồng thông Đổng Viên – Vườn tương cà của mẹ Gióng, nơi bà giẫm phải vết chân ông Đổng, tảng đá có dấu chân kì lạ cũng ở đây.
+ Miếu Ban – thôn Phù Dực – tên cũ là rừng Trại Nòn – Nơi Thánh được sinh ra. Đằng sau còn 1 ao nhỏ, giữa ao có gò, trên gò có bể con bằng đá tượng trưng cho bồn tắm và một chiếc liềm bằng đá là dụng cụ cắt rốn cho người anh hùng.
+ Đền Mẫu (đền Hạ) – nơi thờ mẹ Gióng – xây ở ngoài đê.
+ Đền Thượng – nơi thờ phụng Thánh – xây cất từ vị trí ngôi miếu tương truyền có từ thời Hùng Vương thứ sáu, trên nền nhà cũ của mẹ Thánh – có tượng Thánh, 6 tượng quan văn, quan võ chầu hai bên cùng 2 phỗng quỳ và 4 viên hầu cận.
– Lưu ý: Thời điểm Hội Gióng bắt đầu mùa mưa dông.
Đọc hiểu Ai ơi mồng 9 tháng 4
Các hoạt động chính của Hội Gióng:
a) Hát thờ
– Địa điểm: Trước thủy đình ở đền Thượng.
– Loại hình chủ yếu: Hát dân ca.
b) Hội trận
– Địa điểm: Một cánh đồng rộng lớn.
– Mô phỏng lại cảnh Thánh Gióng đánh giặc:
+ 28 cô tướng từ 9 đến 12 tuổi mặc tướng phục đẹp, tượng trưng 28 đạo quân thù.
+ 80 phù giá lưng đeo túi dết, chân quần xà cạp là quân ta.
+ Đi đầu đám rước là dăm ba bé trai cầm roi rồng, mặc áo đỏ dọn đường, tượng trưng đạo quân mục đồng.
+ Theo sau là ông Hổ từng giúp Thánh đánh giặc.
+ Trong đám rước còn có ông Trống, ông Chiêng và 3 viên Tiểu Cố mặc áo xanh lĩnh xướng.
+ Còn có cả đánh cờ người. Trong khi ông hiệu cờ đang say sưa múa cờ thì dân chúng xem hội chia nhau đồ tế lễ vì tin rằng chúng sẽ đem lại may mắn cho cả năm.
+ Điểm kết thúc: Đổng Viên.
Ý nghĩa hội Gióng
– Biểu diễn các nghi thức lễ mang tính nghệ thuật và biểu tượng cao.
– Dịp để người Việt Nam cảm nhận mối quan hệ nhiều chiều.
– Gìn giữ tài sản vô giá lưu truyền về sau.
Sau khi đọc Ai ơi mồng 9 tháng 4
“Ai ơi mồng 9 tháng 4” là văn bản thuyết minh về hội Gióng. Người viết cung cấp những thông tin như thời gian, địa điểm, ý nghĩa và đặc biệt là các nghi thức độc đáo cho người đọc.
Câu 1 (trang 15 sgk Ngữ văn lớp 6 Tập 2)
– Văn bản thuật lại sự kiện lễ hội Gióng hay còn gọi là hội làng Phù Đổng, diễn ra vào ngày mồng 9 tháng 4 âm lịch, tại xã Phù Đổng, huyện Gia Lâm, thành phố Hà Nội.
Câu 2 (trang 15 sgk Ngữ văn lớp 6 Tập 2)
– Đoạn mở đàu nêu rõ các thông tin:
+ Tên sự kiện: lễ hội Gióng.
+ Thời gian diễn ra sự kiện: mồng 9 tháng 4 âm lịch.
+ Bối cảnh: có mưa, có dông.
+ Tính chất, đặc điểm: là một trong những lễ hội lớn nhất ở khu vực đồng bằng Bắc Bộ.
Câu 3 (trang 15 sgk Ngữ văn lớp 6 Tập 2)
– Một số địa danh diễn ra hội Gióng:
+ Cố Viên – giữa đồng thôn Đổng Viên: vườn cà của mẹ Thánh Gióng – nơi bà giẫm phải vết chân ông Đổng, tảng đá có dấu chân kì lạ cũng ở đây.
+ Miếu Ban – thôn Phù Dực – tên cũ là rừng Trại Nòn: nơi Thánh Gióng được sinh ra. Đằng sau còn 1 ao nhỏ, giữa ao có gò, trên gò có bể con bằng đá tượng trưng cho bồn tắm và một chiếc liềm bằng đá là dụng cụ cắt rốn cho người anh hùng.
+ Đến Mẫu (đền Hạ): nơi thờ mẹ Thánh Gióng, xây ở ngoài đê.
+ Đền Thượng: nơi phụng thờ Thánh – xây cất từ vị trí ngôi miếu tương truyền có từ thời Hùng Vương thứ sáu, trên nền nhà cũ của mẹ Thánh – có tượng Thánh, 6 tượng quan văn, quan võ chầu hai bên cùng 2 phỗng quỳ và 4 viên hầu cận.
Câu 4 (trang 16 sgk Ngữ văn lớp 6 Tập 2)
| Thứ tự | Thời gian | Không gian | Sự kiện | Người tham gia |
| Ngày chuẩn bị Hội Gióng | 1/3 đến 5/4 âm lịch | Khu vực rộng lớn xung quanh những vết tích còn lại của Thánh tại quê hương làng Phù Đổng. | Chuẩn bị lễ hội. | Dân làng, … |
| Bắt đầu Hội | 6/4 âm lịch | Đền Mẫu, đền Thượng. | Lễ rước cờ, rước cơm chay (cơm cà). | Dân làng, … |
| 8/4 âm lịch | Từ đền hạ về đền Thượng. | Lễ rước nước. | Dân làng, … | |
| Chính Hội | 9/4 âm lịch | Trước thủy đình ở đền Thượng. Một cánh đồng rộng lớn. | Múa hát thờ, có hội trận và lễ khao quân. Hát dân ca. Đánh cờ người. Chia nhau đồ tế lễ. | 28 cô tướng từ 9-12 tuổi, 80 phù giá, dăm ba bé trai, ông Hổ, ông Trống, ông Chiêng và 3 viên Tiểu Cồ, Dân chúng xem hội, … |
| Vãn Hội Sáchvà văn học | 10/4 âm lịch | Làng Phù Đổng. | Lễ duyệt quân, tạ ơn Thánh. | Dân làng, … |
| 11/4 âm lịch | Làng Phù Đổng. | Làm lễ rửa khí giới. | Dân làng, … | |
| 12/4 âm lịch | Làng Phù Đổng. | Làm lễ rước cờ báo tin thắng trận với trời đất. | Dân làng, |
Câu 5 (trang 16 sgk Ngữ văn lớp 6 Tập 2)
– Một số hình ảnh, hoạt động trong lễ hội đã được tác giả giải thích rõ ý nghĩa tượng trưng như:
+ Lễ rước nước từ đền hạ về đến đền Thượng, ngày mồng 8: tượng trưng cho việc tôi luyện vũ khí trước khi đánh giặc.
+ Hội trận mô phỏng cảnh Thánh Gióng đánh giặc.
+ 28 cô tướng từ 9 đến 12 tuổi mặc tướng phục đẹp tượng trưng cho 28 đạo quân thù.
+ 80 phù giá lưng đeo túi dết, chân quấn xà cạp là quân ta.
+ Dăm ba bé trai cầm roi rồng, mặc áo đỏ đi dọn đường, tượng trưng cho đạo quân mục đồng.
+ Cảnh chia nhau những đồ tế lễ tượng trưng cho việc xin lộc Thánh để được may mắn cho cả năm.
+ Ngày 12 là lễ rước cờ tượng trưng cho việc báo tin thắng trận với trời đất, thiên hạ hưởng thái bình.
Câu 6 (trang 16 sgk Ngữ văn lớp 6 Tập 2)
Theo tác giả bài viết, lễ hội Gióng là 1 di sản vô giá của văn hóa dân tộc, là dịp để mỗi người Việt Nam có thể cảm nhận được mối quan hệ giữa cá nhân và cộng đồng, thực tại và hư vô, thiêng liêng và trần thế,… Lễ hội cần được bảo tồn và phát huy để giữ gìn những giá trị truyền thống tốt đẹp cho muôn đời.
Ai ơi mồng 9 tháng 4 là văn bản thuyết minh mẫu mực với ngôn ngữ chân thực, cô đọng, số liệu cụ thể chính xác và lời văn giàu cảm xúc tự hào — giúp người đọc không chỉ nắm được tiến trình, nghi thức của Hội Gióng mà còn thấu hiểu chiều sâu văn hóa tâm linh và tinh thần dân tộc ẩn chứa trong từng nghi lễ. Hội Gióng được UNESCO công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại năm 2010, khẳng định vị trí của lễ hội trong kho tàng văn hóa nhân loại. Tác phẩm là trọng tâm trong chương trình Ngữ văn 6 (Kết nối tri thức, Tập 2, Bài 6), gắn kết chặt chẽ với truyền thuyết Thánh Gióng cùng bài. Nắm vững nội dung soạn bài sẽ giúp học sinh hiểu sâu đặc trưng văn bản thuyết minh và tự tin làm bài kiểm tra đạt điểm cao.