Máy tính điểm hoà vốn (Break-even)
Máy tính điểm hoà vốn (Break-even Point) online — tính số lượng / doanh thu cần đạt để bù đắp chi phí cố định + biến đổi. Áp dụng cho lập kế hoạch kinh doanh, startup, đánh giá phương án đầu tư mới.
Công thức & ví dụ
Công thức điểm hoà vốn:
Qe = FC / (P − VC)
- Qe: số lượng hoà vốn (units)
- FC: chi phí cố định (VNĐ)
- P: giá bán đơn vị (VNĐ)
- VC: biến phí đơn vị (VNĐ)
- P − VC: margin per unit (lợi nhuận cận biên)
Doanh thu hoà vốn:
Re = Qe × P = FC × P / (P − VC)
Ví dụ: Mở quán cà phê có:
- FC: 30 triệu/tháng (thuê + lương cố định + điện nước)
- P: 35,000 VND/ly
- VC: 10,000 VND/ly (nguyên liệu)
Margin per ly: 35,000 − 10,000 = 25,000.
Qe = 30,000,000 / 25,000 = 1,200 ly/tháng
Re = 1,200 × 35,000 = 42,000,000 VND/tháng
Phân tích:
- 40 ly/ngày là điểm hoà vốn — phải bán đủ 40 ly/ngày để không lỗ.
- Bán 60 ly/ngày → lợi nhuận = (60−40) × 25,000 × 30 ngày = 15 triệu/tháng.
- Bán < 40 ly/ngày → LỖ. Vd 30 ly/ngày → mất 7.5 triệu/tháng.
Cách giảm BEP (tăng khả năng có lãi):
- Giảm FC: thương lượng giảm tiền thuê, outsource công việc, sử dụng freelancer.
- Tăng P: tăng giá bán (nếu khách chấp nhận), upsell, bundle.
- Giảm VC: mua sỉ, thương lượng nhà cung cấp, tự sản xuất.
- Tăng margin: focus sản phẩm cao cấp, giảm chiết khấu.
Hướng dẫn sử dụng
- Nhập chi phí cố định (Fixed Cost): tiền thuê, lương cố định, khấu hao, lãi vay… (không thay đổi theo sản lượng).
- Nhập giá bán đơn vị (P): giá 1 sản phẩm/dịch vụ.
- Nhập biến phí đơn vị (Variable Cost): nguyên liệu, đóng gói, hoa hồng… (thay đổi theo sản lượng).
- Nhấn “Tính BEP”. Kết quả:
- Sản lượng hoà vốn (Qe)
- Doanh thu hoà vốn (Re)
- Margin per unit
- Profit khi vượt BEP 10%, 20%, 50%
Lưu ý: BEP càng THẤP càng tốt (dễ đạt). Sau BEP mỗi đơn vị bán thêm = lợi nhuận. Trước BEP = lỗ. Đa số startup mất 1-3 năm để vượt BEP.
Tại sao BEP = FC ÷ margin — đọc công thức theo ngôn ngữ kinh doanh
Công thức Qe = FC / (P − VC) trông như một phép chia đơn giản, nhưng logic đằng sau rất thực tiễn: mỗi đơn vị sản phẩm bán ra, bạn thu về được (P − VC) — gọi là margin per unit hay lợi nhuận cận biên. Khoản này không phải lợi nhuận thực sự mà là phần dùng để bù dần chi phí cố định.
Hãy hình dung FC là một cái hố bạn phải lấp đầy trước khi có lãi. Mỗi lần bán được một sản phẩm, bạn đổ vào hố một xẻng đất có giá trị bằng margin per unit. BEP là thời điểm hố vừa đầy — từ đây mỗi đơn vị bán thêm là lãi nguyên. Ví dụ quán cà phê trong khối đầu bài: mỗi ly có margin 25,000 VND, FC 30 triệu/tháng — cần bán đúng 1,200 ly để “lấp đầy hố”, sau đó mỗi ly thêm là 25,000 VND lợi nhuận thực.
Điều này giải thích tại sao doanh nghiệp có doanh thu cao vẫn có thể lỗ: nếu margin per unit quá thấp (P và VC gần nhau), cần bán lượng khổng lồ mới đủ bù FC. Ngược lại, doanh nghiệp bán ít nhưng margin cao thì BEP thấp, dễ đạt lãi hơn.
Cách dùng máy tính BEP trên VJOL
- Xác định và nhập FC (chi phí cố định tháng/năm): Gồm tiền thuê mặt bằng, lương nhân viên cố định, khấu hao thiết bị, điện nước cố định, phí phần mềm, chi phí quản lý. Lưu ý: FC là những khoản phát sinh dù bạn bán được hay không.
- Nhập P (giá bán đơn vị): Giá bán một sản phẩm hoặc một đơn dịch vụ, sau khi trừ chiết khấu thực tế.
- Nhập VC (biến phí đơn vị): Chi phí trực tiếp để tạo ra một đơn vị sản phẩm — nguyên liệu, hoa hồng bán hàng, phí giao dịch, chi phí đóng gói.
- Đọc kết quả: Công cụ trả về Qe (số lượng hoà vốn), Re (doanh thu hoà vốn), margin per unit, và margin ratio (%). Kết quả cũng hiển thị BEP theo ngày nếu bạn nhập FC theo tháng — ví dụ 1,200 ly/tháng = 40 ly/ngày.
BEP cho biết ngưỡng tối thiểu phải đạt. Bước tiếp theo trong định giá là tính ngược: “Tôi muốn lãi X triệu/tháng thì cần bán bao nhiêu và giá bán phải là bao nhiêu?” — tính giá bán từ lợi nhuận mong muốn trên VJOL giải
Câu hỏi thường gặp
BEP thấp hay cao thì tốt?
THẤP tốt — nghĩa là cần ít doanh số để bắt đầu có lãi. Business margin cao (SaaS, dịch vụ) thường có BEP thấp. Business margin thấp (bán lẻ, F&B) cần BEP cao. Mục tiêu: thiết kế mô hình để BEP đạt được trong 6-12 tháng đầu.
BEP có tính được khi không biết VC chính xác?
Có thể ước tính. VC ngành F&B thường 25-40% giá bán. Bán lẻ: 60-70% (lợi nhuận thấp hơn). Dịch vụ: 20-40%. SaaS: 10-20% (rất margin cao). Dùng % ước tính ngành để tính BEP sơ bộ trước khi kinh doanh thực tế.
Có business nào BEP = vô cực không?
Khi P ≤ VC, BEP vô cực — kinh doanh KHÔNG BAO GIỜ có lãi (mỗi đơn vị bán thêm là lỗ thêm). Phải tăng giá hoặc giảm biến phí trước khi mở. Một số startup chấp nhận lỗ ngắn hạn để thâu tóm thị phần (Uber, Grab) nhưng đó là chiến lược dài hạn, không thể duy trì mãi.
BEP có thay đổi không?
Có. Theo thời gian, chi phí FC + VC thay đổi (giá thuê tăng, nguyên liệu lạm phát) → BEP tăng. Cần TÍNH LẠI BEP hàng quý hoặc khi có thay đổi đáng kể. BEP cũng tăng khi mở rộng (thuê thêm nhân viên, văn phòng lớn hơn).
