Tổ chức cộng sản nào ra đời đầu tiên ở Việt Nam? Lịch sử

Tổ chức cộng sản ra đời đầu tiên ở Việt Nam là Đông Dương Cộng sản Đảng, thành lập ngày 17/6/1929 tại nhà số 312 phố Khâm Thiên, Hà Nội. Đây là tổ chức cộng sản mở đường cho sự ra đời của hai tổ chức cộng sản tiếp theo và dẫn tới việc thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam vào đầu năm 1930.

Tổ chức cộng sản nào ra đời đầu tiên ở Việt Nam?

Tổ chức cộng sản ra đời đầu tiên ở Việt Nam là Đông Dương Cộng sản Đảng, được thành lập ngày 17/6/1929 tại ngôi nhà số 312 phố Khâm Thiên, Hà Nội. Hơn 20 đại biểu các tổ chức cơ sở đảng ở miền Bắc đã họp đại hội, thông qua Tuyên ngôn, Điều lệ và quyết định xuất bản báo Búa Liềm làm cơ quan ngôn luận.

Ban Chấp hành Trung ương lâm thời gồm các đồng chí Trịnh Đình Cửu, Nguyễn Đức Cảnh, Ngô Gia Tự, Trần Văn Cung, Nguyễn Phong Sắc, Trần Tư Chính và Nguyễn Tuân. Theo tư liệu của Bảo tàng Lịch sử Quốc gia, Đông Dương Cộng sản Đảng là kết quả tất yếu của quá trình vận động thành lập chính đảng vô sản tại Việt Nam cuối thập niên 1920.

Hoàn cảnh ra đời của Đông Dương Cộng sản Đảng

Cuối những năm 1920, phong trào công nhân Việt Nam phát triển mạnh, đòi hỏi phải có một chính đảng của giai cấp vô sản thay thế cho Hội Việt Nam Cách mạng Thanh niên vốn chỉ mang tính chất “quá độ”. Bắc Kỳ là khu vực tập trung đông đảo công nhân và có phong trào cách mạng sôi nổi nhất cả nước.

Cuối tháng 3/1929, bảy hội viên tiên tiến của Kỳ bộ Bắc Kỳ gồm Ngô Gia Tự, Trần Văn Cung, Trịnh Đình Cửu, Nguyễn Đức Cảnh, Đỗ Ngọc Du, Dương Hạc Đính và Nguyễn Tuân đã họp tại nhà số 5D phố Hàm Long, thành lập Chi bộ Cộng sản đầu tiên do Trần Văn Cung làm Bí thư.

Theo tài liệu lưu trữ tại di tích 5D Hàm Long (phường Phan Chu Trinh, quận Hoàn Kiếm, Hà Nội), Chi bộ Cộng sản đầu tiên đặt ra nhiệm vụ trước hết là tiến tới thành lập Đảng Cộng sản, phát triển tổ chức công hội, nông hội và truyền bá chủ nghĩa Mác – Lênin trong quần chúng.

Tại Đại hội I Hội Việt Nam Cách mạng Thanh niên họp ở Hương Cảng đầu tháng 5/1929, đoàn đại biểu Bắc Kỳ đã đề nghị giải tán tổ chức Thanh niên và thành lập Đảng Cộng sản nhưng không được chấp thuận. Đoàn bỏ về nước, ra Tuyên ngôn ngày 1/6/1929 và hai tuần sau chính thức thành lập Đông Dương Cộng sản Đảng tại 312 Khâm Thiên.

Ba tổ chức cộng sản ra đời ở Việt Nam năm 1929

Chỉ trong vòng chưa đầy 4 tháng từ giữa năm 1929, ba tổ chức cộng sản đã lần lượt xuất hiện ở cả ba miền Việt Nam, phản ánh xu thế tất yếu của phong trào cách mạng. Dưới đây là bảng tổng hợp ba tổ chức cộng sản theo thứ tự thời gian ra đời:

Ba tổ chức cộng sản cùng tuyên bố ủng hộ Quốc tế Cộng sản và đều tự nhận là đảng cách mạng chân chính. Tuy nhiên, sự tồn tại song song của ba tổ chức dẫn tới tình trạng công kích, tranh giành ảnh hưởng lẫn nhau, gây nguy cơ chia rẽ phong trào cách mạng. Ngày 27/10/1929, Quốc tế Cộng sản gửi thư yêu cầu các tổ chức cộng sản Đông Dương chấm dứt chia rẽ và xúc tiến hợp nhất.

Ý nghĩa lịch sử của Đông Dương Cộng sản Đảng với cách mạng Việt Nam

Sự ra đời của Đông Dương Cộng sản Đảng ngày 17/6/1929 mang ý nghĩa bước ngoặt đối với phong trào cộng sản Việt Nam giai đoạn trước khi Đảng Cộng sản Việt Nam được thành lập. Tác động của tổ chức này thể hiện trên nhiều phương diện:

• Đáp ứng đòi hỏi tất yếu của lịch sử: Tổ chức ra đời khi phong trào công nhân và yêu nước đã phát triển đến độ cần một chính đảng vô sản lãnh đạo, chấm dứt tình trạng tổ chức “nửa đảng, nửa hội”.
• Thúc đẩy phong trào cộng sản phát triển mạnh: Trong khoảng hơn hai tháng sau khi Đông Dương Cộng sản Đảng thành lập, hai tổ chức cộng sản khác là An Nam Cộng sản Đảng và Đông Dương Cộng sản Liên Đoàn lần lượt ra đời.
• Tạo tiền đề trực tiếp cho sự ra đời của Đảng Cộng sản Việt Nam: Ba tổ chức cộng sản năm 1929 đã được hợp nhất tại Hội nghị thành lập Đảng do Nguyễn Ái Quốc chủ trì, diễn ra từ 6/1 đến 7/2/1930 tại Cửu Long, Hương Cảng.
• Khẳng định thắng lợi của khuynh hướng vô sản: Theo Tư liệu văn kiện Đảng Cộng sản Việt Nam, sự xuất hiện của ba tổ chức cộng sản năm 1929 chứng tỏ hệ tư tưởng cộng sản đã giành ưu thế trong phong trào dân tộc, đánh dấu bước phát triển nhảy vọt của cách mạng Việt Nam.

Ngày 24/2/1930, Đông Dương Cộng sản Liên Đoàn chính thức gia nhập Đảng Cộng sản Việt Nam, hoàn tất quá trình thống nhất ba tổ chức cộng sản thành một đảng duy nhất. Ngôi nhà 312 Khâm Thiên (nay thuộc phường Thổ Quan, quận Đống Đa, Hà Nội) và nhà 5D Hàm Long đã trở thành hai di tích lịch sử cách mạng quan trọng của Thủ đô.

Câu hỏi thường gặp về tổ chức cộng sản đầu tiên ở Việt Nam

Ai là Bí thư Chi bộ Cộng sản đầu tiên ở Việt Nam?

Đồng chí Trần Văn Cung (bí danh Quốc Anh) được cử làm Bí thư Chi bộ Cộng sản đầu tiên tại nhà 5D Hàm Long, thành lập cuối tháng 3/1929.

Báo nào là cơ quan ngôn luận của Đông Dương Cộng sản Đảng?

Báo Búa Liềm là cơ quan ngôn luận chính thức của Đông Dương Cộng sản Đảng, được quyết định xuất bản ngay trong đại hội thành lập ngày 17/6/1929.

Đảng Cộng sản Việt Nam được thành lập khi nào?

Đảng Cộng sản Việt Nam thành lập ngày 3/2/1930 tại Cửu Long, Hương Cảng, trên cơ sở hợp nhất ba tổ chức cộng sản năm 1929 do Nguyễn Ái Quốc chủ trì.

Đông Dương Cộng sản Liên Đoàn ra đời từ tổ chức nào?

Đông Dương Cộng sản Liên Đoàn ra đời tháng 9/1929 từ bộ phận tiên tiến của Tân Việt Cách mạng Đảng, hoạt động chủ yếu tại Trung Kỳ.

Đông Dương Cộng sản Đảng ra đời ngày 17/6/1929 là tổ chức cộng sản đầu tiên ở Việt Nam, mở đường cho sự xuất hiện của hai tổ chức cộng sản tiếp theo trong năm 1929 và là tiền đề trực tiếp dẫn tới việc thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam đầu năm 1930. Di tích 312 Khâm Thiên và 5D Hàm Long đến nay vẫn là hai địa chỉ đỏ quan trọng, góp phần giáo dục truyền thống cách mạng cho các thế hệ người Việt.