Soạn bài Dòng Sông Đen Giuyn Véc-nơ đầy đủ
Mục lục
Soạn bài Dòng “Sông Đen” của Giuyn Véc-nơ (Jules Verne, 1828–1905) giúp học sinh chuẩn bị bài trước khi lên lớp trong chương trình Ngữ văn 7 — bộ sách Chân trời sáng tạo (trang 68–74, Tập 2, Bài 9: Trong thế giới viễn tưởng — vị trí: Văn bản thứ hai, học cùng Xưởng Sô-cô-la của Rô-a Đan). Đoạn trích thuộc Chương 14 của tiểu thuyết Hai vạn dặm dưới biển (Vingt mille lieues sous les mers, 1870) — một trong những tác phẩm nổi tiếng nhất của Giuyn Véc-nơ, người được mệnh danh là “cha đẻ của thể loại truyện khoa học viễn tưởng”, sinh tại Nantes, Pháp. Đoạn trích kể về những ngày đầu hành trình dưới lòng đại dương của giáo sư A-rô-nắc (nhà sinh vật học), cộng sự Công-xây và thợ săn cá voi Nét Len trên con tàu ngầm bí ẩn Nau-ti-lúx của thuyền trưởng huyền bí Nê-mô. Con tàu đang theo dọc hải lưu Cư-rô-xi-ô (Kuroshio — tiếng Nhật nghĩa là “Sông Đen”) — dòng hải lưu nóng chảy ven bờ đông Nhật Bản — qua đó khám phá thế giới kỳ diệu bí ẩn dưới lòng đại dương. Cuộc đối thoại đầy mâu thuẫn giữa giáo sư A-rô-nắc và Nét Len thể hiện hai tính cách trái ngược: người mê đắm khoa học và người khao khát tự do. Bài viết hướng dẫn trả lời đầy đủ câu hỏi phần Trước khi đọc, Đọc hiểu và Sau khi đọc theo SGK mới.
Trước khi đọc Dòng “Sông Đen”
(Trang 69, SGk Ngữ văn 7, tập 2)
Tưởng tượng em ở trong phòng khách của một tàu ngầm và tàu đang lặn xuống đáy biển, dưới mặt nước năm mươi mét. Hãy ghi lại những hình dung của em về cảnh vật trong không gian đó.
Phương pháp giải:
Hãy tưởng tượng và ghi lại hình dung về cảnh vật trong không gian đó.
Lời giải chi tiết:
Trong không gian đó em thấy bao quanh mình là nước biển xanh rì. Có rất nhiều loài cá khác nhau đang bơi lượn tung tăng, dường như chúng đang đi kiếm mồi. Những loài cá to, nhỏ khác nhau trông rất rực rỡ sắc màu. Có những loài cá bơi theo đàn uốn lượn thành những hình thù khác nhau. Không chỉ vậy, còn có những loài thủy sinh, rong biển hết sức thú vị.
Đọc hiểu Dòng “Sông Đen”
Câu 1 (Trang 70, SGK Ngữ văn 7, tập 2)
Dựa vào hành trình mà giáo sư A-rô-nắc đã kể, em hãy giải thích tại sao tác giả lại đặt tên chương này là Dòng “Sông Đen”?
Phương pháp giải:
Đọc hành trình mà giáo sư A-rô-nắc kể, giải thích tên chương.
Lời giải chi tiết:
Tác giả đặt tên chương là Dòng “Sông Đen” vì:
Trong cuộc hành trình, tàu Nau-ti-lux chạy theo một hải lưu, có cái tên Nhật Bản là Cư-rô-xi-ô (Kuroshio), nghĩa là “Sông Đen”. Đây chính là dòng hải lưu nóng, chảy ven bờ đông quần đảo Nhật Bản sang phía bờ biển miền tây lục địa Bắc Mỹ.
Câu 2 (Trang 72, SGK Ngữ văn 7, tập 2)
Qua 5 lượt thoại giữa giáo sư A-rô-nắc và Nét Len, em thấy họ có ý kiến như thế nào về thuyền trưởng Nê–mô và việc ở lại con tàu Nau-ti-lúx?
Phương pháp giải:
Đọc lại 5 lượt thoại, nêu những ý kiến về thuyền trưởng Nê-mô và việc ở lại con tàu Nau-ti-lux.
Lời giải chi tiết:
Qua 5 lượt thoại giữa giáo sư A-rô-nắc và Nét Len, em thấy họ có ý kiến về thuyền trưởng Nê – mô và việc ở lại con tàu Nau-ti-lúx là:
– Họ không biết gì về thuyền trưởng Nê-mô, họ còn cho rằng các thủy thủ bằng điện.
– Việc ở lại còn tàu Nau-ti-lux là một điều họ muốn, muốn được ở lại con tàu này để trải nghiệm và tìm hiểu nó một cách kĩ càng.
Câu 3 (Trang 72, SGK Ngữ văn 7, tập 2)
Xác định những chi tiết miêu tả vẻ đẹp của đáy biển qua cửa kính của con tàu Nau-ti-lúx.
Phương pháp giải:
Đọc văn bản và tìm các chi tiết.
Lời giải chi tiết:
Những chi tiết miêu tả vẻ đẹp của đáy biển qua cửa kính của con tàu Nau-ti-lúx là:
– Nước biển chan hòa ánh điện.
– Ánh sáng lung linh trong nước biển trong vắt từ đáy lên.
– Đáy biển mênh mông.
– Ánh sáng rực rỡ.
– Một bể nuôi cá khổng lồ.
Câu 4 (Trang 73, SGK Ngữ văn 7, tập 2)
Em hình dung như thế nào về cảnh được miêu tả?
Phương pháp giải:
Trả lời dựa vào hình dung của bản thân.
Lời giải chi tiết:
Em hình dung được cảnh ở đây là một khung cảnh vô cùng đẹp, mọi vật như cảnh thần tiên, có rất nhiều các loại cá đang tung tăng bơi lượn.
Sau khi đọc Dòng “Sông Đen”
Câu 1 (Trang 74, SGK Ngữ văn 7, tập 2)
Văn bản viết về đề tài gì?
Phương pháp giải:
Dựa vào phần Tri thức Ngữ văn và sự hiểu biết của bản thân để xác định đề tài.
Lời giải chi tiết:
Văn bản viết về đề tài: khám phá thế giới bí ẩn dưới đại dương.
Câu 2 (Trang 74, SGK Ngữ văn 7, tập 2)
Xác định tình huống, nhân vật, không gian, thời gian trong văn bản.
Phương pháp giải:
Dựa vào phần Tri thức Ngữ văn và sự hiểu biết của bản thân để xác định tình huống, nhân vật, không gian, thời gian trong văn bản.
Lời giải chi tiết:
– Tình huống: 3 nhân vật (A-rô-nắc, Công-xây, Nét Len) rơi vào con tàu Nau-ti-lớtx hiện đại, với một người thuyền trưởng bí ẩn và họ không thể biết điều gì đón đợi họ trong hành trình phía trước.
– Nhân vật: thuyền trưởng Nê-mô (xuất hiện gián tiếp qua suy nghĩ, lời kể của A-rô-nắc và đoạn đối thoại giữa A-rô-nắc với Nét Len); A-rô-nắc: giáo sư sinh vật học; Nét Len: thợ săn cá voi; Công-xây: cộng sự của giáo sư, chuyên nghiên cứu về sinh vật biển.
– Không gian: dưới đáy biển sâu với nhiều cảnh đẹp tựa thế giới thần tiên, lần đầu tiên các nhân vật được chiêm ngưỡng.
– Thời gian: từ trưa cho đến 5 giờ chiều, nhờ vào quãng thời gian này mà ánh sáng tự nhiên dưới đáy biển sâu giúp các nhân vật khám phá vẻ đẹp biển cả.
Câu 3 (Trang 74, SGK Ngữ văn 7, tập 2)
Liệt kê những sự kiện chính xảy ra với nhân vật giáo sư A-rô-nắc trong văn bản.
Phương pháp giải:
Đọc văn bản và tìm những sự kiện chính chính xảy ra với nhân vật giáo sư A-rô-nắc.
Lời giải chi tiết:
Những sự kiện chính xảy ra với nhân vật giáo sư A-rô-nắc trong văn bản là:
– Kết thúc cuộc nói chuyện với thuyền trưởng Nê-mô, tiếp tục ngồi nghĩ về cách tiếp đón lạnh lùng nhưng vẫn chu đáo của vị thuyền trưởng này
– Tìm trên bản đồ và xác định tàu Nau-ti-lơtx đang chạy theo hải lưu có cái tên Nhật Bản là Cư-rô-xi-ô, nghĩa là “Sông Đen”
– Tranh cãi của giáo sư A-rô-nắc với Nét Len về thuyền trưởng Nê-mô và về việc ở lại hay trốn khỏi con tàu Nau-ti-lơtx
– Tận mắt chứng kiến hình ảnh dưới đáy đại dương khi con tàu đi vào dòng sông đen
Câu 4 (Trang 74, SGK Ngữ văn 7, tập 2)
Tác giả để cho giáo sư A-rô-nắc và Nét Len tranh luận về vấn đề gì? Em có đồng ý với cách giải quyết mâu thuẫn giữa hai nhân vật này của tác giả không? Vì sao?
Phương pháp giải:
Dựa vào văn bản tìm vấn đề tranh luận và nêu ý kiến của bản thân về cách giải thuyết mâu thuẫn ấy, nêu lý do.
Lời giải chi tiết:
– Nét Len đã tranh luận khá gay gắt với giáo sư A-rô-nắc vì anh ta có ý định chiếm đoạt tàu Nau-ti-lơtx hoặc cả ba người bỏ trốn khỏi con tàu. Nhưng khi thế giới bí ẩn, diệu kì dưới đáy đại dương được mở ra trước mắt anh ta, anh ta đã từ bỏ hai ý định trên.
– Có thể có hai ý kiến được đưa ra về cách giải quyết mâu thuẫn giữa hai nhân vật này của tác giả:
+ Đồng ý với cách giải quyết của tác giả vì với cách giải quyết này, Nét Len đã có cơ hội chiêm ngưỡng vẻ đẹp dưới đáy biển. Nếu bỏ trốn khỏi con tàu, anh sẽ không thấy và không thể trải nghiệm hành trình khám phá hai vạn dặm dưới biển.
+ Không đồng tình với cách giải quyết của tác giả vì với cách giải quyết này, mâu thuẫn trong Nét Len không được giải quyết, chỉ tạm lắng xuống khi Nét Len bị hấp dẫn bởi vẻ đẹp của đại dương bí ẩn. Trên thực tế, vào cuối cuộc hành trình, Nét Len, giáo sư A-rô-nắc, Công-xây đã bỏ trốn khỏi tàu Nau-ti-lơtx
Dòng “Sông Đen” của Giuyn Véc-nơ là đoạn trích tiêu biểu của thể loại truyện khoa học viễn tưởng — với bút pháp miêu tả tỉ mỉ, chính xác dựa trên kiến thức khoa học thực (hải lưu Kuroshio có thật); nhân vật đa dạng tính cách; tình huống truyện đặc biệt (ba người bị mắc kẹt trên tàu ngầm bí ẩn không biết số phận ra sao) — đoạn trích đã kéo người đọc vào cuộc phiêu lưu dưới lòng đại dương đầy hấp dẫn, kích thích trí tò mò khoa học và khát vọng khám phá thiên nhiên. Tên chương “Dòng Sông Đen” chính là dịch nghĩa của hải lưu Cư-rô-xi-ô — yếu tố khoa học thực tế được Jules Verne khéo léo lồng vào câu chuyện, tạo nên sự hài hòa giữa trí tưởng tượng và tri thức. Tác phẩm là trọng tâm trong chương trình Ngữ văn 7 (Chân trời sáng tạo, Tập 2, Bài 9). Nắm vững nội dung soạn bài sẽ giúp học sinh nhận biết đặc trưng truyện khoa học viễn tưởng và tự tin làm bài kiểm tra đạt điểm cao.