Soạn bài Chiều sông Thương Hữu Thỉnh đầy đủ
Mục lục
Soạn bài Chiều sông Thương của Hữu Thỉnh (sinh 1942) giúp học sinh chuẩn bị bài trước khi lên lớp trong chương trình Ngữ văn 7 — bộ sách Kết nối tri thức với cuộc sống (Tập 1, Bài 5: Khúc nhạc tâm hồn — vị trí: Thực hành đọc). Bài thơ được Hữu Thỉnh — nhà thơ quê Vĩnh Phúc, nguyên Chủ tịch Hội Nhà văn Việt Nam — sáng tác vào tháng 10 năm 1973, in trong tập thơ Từ chiến hào tới thành phố (sau đó in lại trong tập Tiếng hát trong rừng). Bài thơ năm chữ ghi lại cảm xúc bâng khuâng, trìu mến của tác giả trước cảnh chiều thu miền quê quan họ Kinh Bắc bên dòng sông Thương (Bắc Giang) — với hoa quan họ nở tím ven sông, chiều uốn lưỡi hái, nước đôi dòng, đám mây rủ bóng về Bố Hạ, lúa cúi mình giấu quả, mạ thò lá mới, trăng non múi bưởi và bên cầu con nghé đợi sang sông — tất cả hòa quyện tạo nên bức tranh quê hương mùa thu thơ mộng, trù phú, sinh động và gợi cảm, qua đó thể hiện tình yêu quê hương đất nước sâu nặng của tác giả. Bài viết hướng dẫn trả lời đầy đủ câu hỏi phần Trước khi đọc, Đọc hiểu và Sau khi đọc theo SGK mới.
Trước khi đọc Chiều sông Thương
Vẻ đẹp êm ả cùng bức tranh đồng quê dân dã, ấm no bên dòng sông Thương khi chiều buông gợi lên nhiều man mác bâng khuâng. Qua đó chúng ta thấy được tình yêu thiên nhiên, yêu quê hương đất nước sâu nặng của tác giả.
Đọc hiểu Chiều sông Thương
Câu 1 (trang 55 sgk Ngữ văn 7 Tập 1):
Cả bài thơ giống như một câu thơ tả cảnh sông Thương lúc chiều buông.
– Thể thơ: 5 chữ
– Từ ngữ: giản dị, giàu hình ảnh
– Hình ảnh thơ: nở tím bên sông, chiều lưỡi hái, lớp bùn sếnh sang, mắt dài như dao cau, con sông màu nâu, con sông màu biếc,..
– Vần: hỗn hợp
– Nhịp: ¼, 2/3, 3/2
– Biện pháp tu từ: so sánh, liệt kê, nhân hóa,..
Câu 2 (trang 55 sgk Ngữ văn 7 Tập 1):
Vẻ đẹp của sông Thương khi chiều buông là một bức tranh đầy màu sắc với cảnh vật và con người nên thơ, hữu tình:
– Cảnh có mây, có sông, buồm, có mạ non, trăng non…
– Người có những cô gái quan họ mắt như dao cau.
Câu 3 (trang 55 sgk Ngữ văn 7 Tập 1):
Cảm xúc, suy nghĩ của nhà thơ về sông Thương, về quê hương quan họ: tự hào, yêu mến.
Sau khi đọc Chiều sông Thương
- Nghệ thuật: Thể thơ 5 chữ ngắn gọn, nhịp điệu uyển chuyển; sử dụng nhiều từ láy gợi hình, gợi cảm; biện pháp nhân hóa độc đáo.
- Nội dung: Bài thơ diễn tả thành công vẻ đẹp nên thơ, yên bình, giàu sức sống của một vùng quê ven sông Thương trong buổi chiều thu, qua đó bộc lộ tình yêu quê hương, đất nước sâu nặng của tác giả.
Chiều sông Thương của Hữu Thỉnh là bài thơ năm chữ đặc sắc về đề tài quê hương mùa thu — với ngôn ngữ thơ giản dị mà tinh tế, giàu nhạc điệu; hệ thống hình ảnh gần gũi mà thi vị (hoa quan họ, lúa cúi mình, trăng non múi bưởi, nghé đợi sang sông); các biện pháp tu từ sáng tạo (nhân hóa sông “muốn nói”, cánh buồm “hát lên”, lúa “cúi giấu quả”; so sánh hạt phù sa “như cổ tích”, mắt cô gái “dài như dao cau”) — tất cả tạo nên bức tranh chiều thu quê hương vừa có thực vừa lung linh như cổ tích. Tác phẩm là trọng tâm trong chương trình Ngữ văn 7 (Kết nối tri thức, Tập 1, Bài 5: Khúc nhạc tâm hồn). Nắm vững nội dung soạn bài sẽ giúp học sinh cảm nhận sâu vẻ đẹp thơ trữ tình về quê hương và tự tin làm bài kiểm tra đạt điểm cao.