Nguyên Đơn là gì? ⚖️ Nghĩa, giải thích pháp luật

Nguyên đơn là gì? Nguyên đơn là người khởi kiện, yêu cầu tòa án giải quyết vụ việc dân sự để bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của mình. Đây là thuật ngữ pháp lý quan trọng trong tố tụng dân sự. Cùng tìm hiểu quyền, nghĩa vụ và phân biệt nguyên đơn với các đương sự khác ngay bên dưới!

Nguyên đơn là gì?

Nguyên đơn là cá nhân, cơ quan, tổ chức khởi kiện vụ án dân sự tại tòa án để yêu cầu bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của mình. Đây là danh từ thuộc lĩnh vực pháp luật, được quy định trong Bộ luật Tố tụng dân sự.

Trong tiếng Việt, từ “nguyên đơn” có các cách hiểu:

Nghĩa pháp lý: Là bên khởi kiện trong vụ án dân sự, đối lập với bị đơn (bên bị kiện). Ví dụ: “Nguyên đơn yêu cầu tòa buộc bị đơn bồi thường thiệt hại.”

Nghĩa mở rộng: Trong đời sống, đôi khi dùng để chỉ người chủ động đưa ra yêu cầu, khiếu nại trước. Ví dụ: “Anh ấy là nguyên đơn trong vụ tranh chấp đất đai.”

Trong tố tụng: Nguyên đơn có quyền đưa ra yêu cầu, cung cấp chứng cứ và tham gia phiên tòa để bảo vệ quyền lợi của mình.

Nguyên đơn có nguồn gốc từ đâu?

Từ “nguyên đơn” có nguồn gốc Hán-Việt, trong đó “nguyên” nghĩa là gốc, ban đầu và “đơn” nghĩa là đơn từ, văn bản yêu cầu. Thuật ngữ này được sử dụng chính thức trong hệ thống pháp luật Việt Nam.

Sử dụng “nguyên đơn” khi nói về người hoặc tổ chức khởi kiện vụ án dân sự tại tòa án.

Cách sử dụng “Nguyên đơn”

Dưới đây là hướng dẫn cách dùng từ “nguyên đơn” đúng trong tiếng Việt, kèm các ví dụ minh họa cụ thể.

Cách dùng “Nguyên đơn” trong tiếng Việt

Danh từ pháp lý: Chỉ chủ thể khởi kiện trong vụ án dân sự. Ví dụ: nguyên đơn dân sự, tư cách nguyên đơn, quyền của nguyên đơn.

Văn bản pháp luật: Xuất hiện trong đơn khởi kiện, bản án, quyết định của tòa án.

Các trường hợp và ngữ cảnh sử dụng “Nguyên đơn”

Từ “nguyên đơn” được dùng trong các ngữ cảnh pháp lý và đời sống:

Ví dụ 1: “Nguyên đơn có quyền thay đổi nội dung yêu cầu khởi kiện.”

Phân tích: Chỉ quyền của người khởi kiện theo quy định pháp luật.

Ví dụ 2: “Tòa án triệu tập nguyên đơn và bị đơn đến hòa giải.”

Phân tích: Chỉ hai bên đương sự chính trong vụ án dân sự.

Ví dụ 3: “Bà Lan là nguyên đơn trong vụ kiện đòi thừa kế.”

Phân tích: Xác định tư cách pháp lý của người khởi kiện.

Ví dụ 4: “Nguyên đơn rút đơn khởi kiện trước khi mở phiên tòa.”

Phân tích: Chỉ hành động từ bỏ việc kiện của người khởi kiện.

Ví dụ 5: “Nghĩa vụ chứng minh thuộc về nguyên đơn.”

Phân tích: Chỉ trách nhiệm cung cấp chứng cứ của bên khởi kiện.

Lỗi thường gặp khi sử dụng “Nguyên đơn”

Một số lỗi phổ biến khi dùng từ “nguyên đơn” trong tiếng Việt:

Trường hợp 1: Nhầm lẫn nguyên đơn với người tố cáo, người khiếu nại.

Cách dùng đúng: Nguyên đơn chỉ dùng trong tố tụng dân sự, không dùng cho vụ án hình sự hay khiếu nại hành chính.

Trường hợp 2: Nhầm nguyên đơn với người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan.

Cách dùng đúng: Nguyên đơn là người trực tiếp khởi kiện, khác với người có quyền lợi liên quan được tòa triệu tập.

“Nguyên đơn”: Từ trái nghĩa và đồng nghĩa

Dưới đây là bảng tổng hợp các từ đồng nghĩa và trái nghĩa với “nguyên đơn”:

Từ Đồng Nghĩa Từ Trái Nghĩa
Người khởi kiện Bị đơn
Bên nguyên Bên bị
Người kiện Người bị kiện
Chủ thể khởi kiện Đối tượng bị kiện
Người yêu cầu Người bị yêu cầu
Bên đi kiện Bên ứng kiện

Kết luận

Nguyên đơn là gì? Tóm lại, nguyên đơn là người khởi kiện vụ án dân sự tại tòa án để bảo vệ quyền lợi hợp pháp. Hiểu đúng từ “nguyên đơn” giúp bạn nắm vững kiến thức pháp luật cơ bản.

Fenwick Trần

Fenwick Trần

Fenwick Trần là tác giả VJOL - Tạp chí Khoa học Việt Nam Trực tuyến. Ông cống hiến cho sứ mệnh lan tỏa tri thức đến cộng đồng học thuật.