Cai ngục là gì? 🔒 Ý nghĩa và cách hiểu Cai ngục

Cai ngục là gì? Cai ngục là người trông coi, quản lý nhà tù thời phong kiến và thực dân, thường mang ý nghĩa không tích cực. Đây là từ cũ trong tiếng Việt, gắn liền với hình ảnh lao ngục và những người canh giữ tù nhân. Cùng tìm hiểu nguồn gốc, cách sử dụng và các ví dụ cụ thể về từ “cai ngục” nhé!

Cai ngục nghĩa là gì?

Cai ngục là danh từ chỉ người có nhiệm vụ trông coi, canh giữ nhà tù trong thời kỳ phong kiến và thực dân. Từ này thường mang sắc thái tiêu cực, ám chỉ những kẻ tàn nhẫn, hà khắc với tù nhân.

Trong lịch sử: Cai ngục là chức danh của người quản lý trại giam, chịu trách nhiệm canh giữ, áp giải và đôi khi tra tấn tù nhân. Hình ảnh cai ngục xuất hiện nhiều trong các tác phẩm văn học như “Chữ người tử tù” của Nguyễn Tuân.

Trong đời sống hiện đại: Từ “cai ngục” được dùng theo nghĩa bóng để chỉ người hay kiểm soát, giam giữ người khác trong các mối quan hệ. Ví dụ: “vợ là cai ngục” ám chỉ người vợ quản lý chồng quá chặt chẽ.

Nguồn gốc và xuất xứ của “Cai ngục”

“Cai ngục” có nguồn gốc Hán-Việt, trong đó “cai” (該) nghĩa là quản lý, trông coi; “ngục” (獄) nghĩa là nhà tù, nơi giam giữ tội nhân.

Sử dụng từ “cai ngục” khi nói về người canh giữ nhà tù thời xưa, hoặc dùng theo nghĩa bóng để chỉ người hay kiểm soát, gò bó người khác.

Cai ngục sử dụng trong trường hợp nào?

Từ “cai ngục” được dùng khi mô tả người quản lý nhà tù thời phong kiến, trong văn học lịch sử, hoặc theo nghĩa bóng chỉ người thích kiểm soát người khác.

Các ví dụ, trường hợp và ngữ cảnh sử dụng “Cai ngục”

Dưới đây là một số ví dụ giúp bạn hiểu rõ cách sử dụng từ “cai ngục” trong các ngữ cảnh khác nhau:

Ví dụ 1: “Tên cai ngục hung ác tra tấn tù nhân mỗi ngày.”

Phân tích: Dùng theo nghĩa đen, chỉ người canh giữ nhà tù với bản tính tàn nhẫn.

Ví dụ 2: “Trong tác phẩm Chữ người tử tù, viên quản ngục lại là người có tâm hồn biết trọng cái đẹp.”

Phân tích: Nhân vật cai ngục/quản ngục trong văn học, được xây dựng với tính cách đặc biệt.

Ví dụ 3: “Anh ấy lưu tên vợ trong điện thoại là ‘Cai ngục’ để trêu đùa.”

Phân tích: Dùng theo nghĩa bóng, hài hước chỉ người vợ hay quản lý chồng.

Ví dụ 4: “Bọn cai ngục ở nhà tù Côn Đảo nổi tiếng tàn ác với tù nhân chính trị.”

Phân tích: Chỉ những người canh giữ nhà tù thời thực dân với hành vi dã man.

Ví dụ 5: “Đừng làm cai ngục trong mối quan hệ, hãy cho đối phương không gian riêng.”

Phân tích: Dùng theo nghĩa bóng, khuyên không nên kiểm soát quá mức trong tình yêu.

Từ đồng nghĩa và trái nghĩa với “Cai ngục”

Dưới đây là bảng tổng hợp các từ đồng nghĩa và trái nghĩa với “cai ngục”:

Từ Đồng Nghĩa Từ Trái Nghĩa
Quản ngục Tù nhân
Ngục tốt Phạm nhân
Lính canh ngục Người tự do
Chúa ngục Tội phạm
Giám ngục Bị cáo

Dịch “Cai ngục” sang các ngôn ngữ

Tiếng Việt Tiếng Trung Tiếng Anh Tiếng Nhật Tiếng Hàn
Cai ngục 獄卒 (Yùzú) Jailer 看守 (Kanshu) 간수 (Gansu)

Kết luận

Cai ngục là gì? Tóm lại, cai ngục là người trông coi nhà tù thời phong kiến, thực dân, mang ý nghĩa tiêu cực. Ngày nay, từ này còn được dùng theo nghĩa bóng chỉ người hay kiểm soát người khác.

Fenwick Trần

Fenwick Trần

Fenwick Trần là tác giả VJOL - Tạp chí Khoa học Việt Nam Trực tuyến. Ông cống hiến cho sứ mệnh lan tỏa tri thức đến cộng đồng học thuật.