Bất Tài là gì? 😔 Nghĩa, giải thích trong tính cách

Bất tài là gì? Bất tài là từ chỉ người không có tài năng, thiếu khả năng hoặc năng lực để thực hiện tốt một công việc nào đó. Đây là từ Hán-Việt thường dùng trong giao tiếp, văn học và cả lời nói khiêm tốn. Cùng tìm hiểu ý nghĩa, nguồn gốc và cách sử dụng từ “bất tài” ngay sau đây!

Bất tài nghĩa là gì?

Bất tài là tính từ chỉ sự thiếu tài năng, không có khả năng, kém cỏi trong một lĩnh vực hoặc công việc cụ thể. Từ này mang sắc thái tiêu cực khi đánh giá người khác, nhưng lại thể hiện sự khiêm nhường khi tự nói về bản thân.

Trong cuộc sống, từ “bất tài” được sử dụng với nhiều sắc thái:

Trong giao tiếp khiêm tốn: Người Việt hay dùng “bất tài” để tự nhún nhường. Ví dụ: “Tôi bất tài, không dám nhận lời khen.”

Trong phê bình, đánh giá: Dùng để chỉ trích người thiếu năng lực. Ví dụ: “Lãnh đạo bất tài khiến công ty thua lỗ.”

Trong văn học cổ: Thường xuất hiện trong lời tự xưng của các nhân vật để thể hiện sự khiêm cung trước bề trên.

Nguồn gốc và xuất xứ của Bất tài

Từ “bất tài” có nguồn gốc Hán-Việt. “Bất” (不) nghĩa là không, “tài” (才) nghĩa là tài năng, khả năng. Ghép lại có nghĩa là không có tài.

Sử dụng “bất tài” khi muốn đánh giá năng lực của ai đó theo hướng tiêu cực, hoặc khi tự khiêm tốn về khả năng của bản thân trong giao tiếp trang trọng.

Bất tài sử dụng trong trường hợp nào?

Từ “bất tài” được dùng khi đánh giá người thiếu năng lực, khi tự khiêm nhường về bản thân, hoặc trong văn chương để miêu tả nhân vật kém cỏi.

Các ví dụ, trường hợp và ngữ cảnh sử dụng Bất tài

Dưới đây là một số ví dụ giúp bạn hiểu rõ cách sử dụng từ “bất tài” trong các ngữ cảnh khác nhau:

Ví dụ 1: “Kẻ bất tài thường hay đổ lỗi cho hoàn cảnh.”

Phân tích: Phê phán người thiếu năng lực nhưng không chịu nhận trách nhiệm.

Ví dụ 2: “Tôi bất tài, chỉ biết cố gắng hết sức mình thôi.”

Phân tích: Cách nói khiêm tốn, nhún nhường về khả năng bản thân.

Ví dụ 3: “Bất tài vô dụng như hắn mà cũng đòi làm quản lý.”

Phân tích: Chỉ trích nặng nề người không đủ năng lực nhưng có tham vọng cao.

Ví dụ 4: “Thần bất tài, xin bệ hạ tha tội.”

Phân tích: Cách nói cổ xưa, tự hạ mình trước vua chúa để xin tha thứ.

Ví dụ 5: “Đừng tự nhận mình bất tài, ai cũng có thế mạnh riêng.”

Phân tích: Lời động viên người đang tự ti về năng lực bản thân.

Từ đồng nghĩa và trái nghĩa với Bất tài

Dưới đây là bảng tổng hợp các từ đồng nghĩa và trái nghĩa với “bất tài”:

Từ Đồng Nghĩa Từ Trái Nghĩa
Kém cỏi Tài giỏi
Vô dụng Xuất sắc
Bất lực Tài năng
Yếu kém Giỏi giang
Dở tệ Có năng lực
Thiếu năng lực Thông minh

Dịch Bất tài sang các ngôn ngữ

Tiếng Việt Tiếng Trung Tiếng Anh Tiếng Nhật Tiếng Hàn
Bất tài 无才 (Wú cái) Incompetent 無能 (Munō) 무능 (Muneung)

Kết luận

Bất tài là gì? Tóm lại, bất tài là từ chỉ người thiếu tài năng, kém năng lực, nhưng cũng được dùng như cách nói khiêm tốn trong giao tiếp. Hiểu rõ ngữ cảnh sử dụng giúp bạn dùng từ này phù hợp và tinh tế hơn.

Fenwick Trần

Fenwick Trần

Fenwick Trần là tác giả VJOL - Tạp chí Khoa học Việt Nam Trực tuyến. Ông cống hiến cho sứ mệnh lan tỏa tri thức đến cộng đồng học thuật.