Tuý luý là gì? 😏 Nghĩa Tuý luý

Tuý luý là gì? Tuý luý là trạng thái say rượu đến mức chếnh choáng, mất tỉnh táo, không còn kiểm soát được hành vi và lời nói. Đây là từ Hán Việt thường xuất hiện trong văn chương và đời sống để miêu tả người say sưa, ngất ngưởng. Cùng tìm hiểu nguồn gốc, cách dùng và những lỗi thường gặp với từ “tuý luý” ngay bên dưới!

Tuý luý là gì?

Tuý luý là trạng thái say rượu nặng, người mềm nhũn, đi đứng loạng choạng, nói năng lảm nhảm. Đây là tính từ dùng để miêu tả mức độ say cao, vượt qua trạng thái “hơi say” hay “ngà ngà”.

Trong tiếng Việt, từ “tuý luý” có các cách hiểu:

Nghĩa gốc: Chỉ trạng thái say rượu đến mức không tự chủ được bản thân, chân tay rã rời, đầu óc mơ màng.

Nghĩa mở rộng: Dùng để ví von trạng thái mê mẩn, đắm chìm vào điều gì đó đến quên cả xung quanh. Ví dụ: “Anh ấy tuý luý trong tình yêu.”

Trong văn chương: Từ “tuý luý” thường xuất hiện trong thơ ca, truyện cổ để khắc họa hình ảnh thi nhân, văn sĩ uống rượu ngâm thơ, mang vẻ phóng khoáng, lãng tử.

Tuý luý có nguồn gốc từ đâu?

Từ “tuý luý” có nguồn gốc Hán Việt, trong đó “tuý” (醉) nghĩa là say, “luý” (酹) nghĩa là rót rượu tế hoặc trạng thái chếnh choáng vì rượu. Ghép lại, “tuý luý” diễn tả người say đến mức ngất ngưởng, không còn tỉnh táo.

Sử dụng “tuý luý” khi muốn miêu tả ai đó say rượu nặng hoặc đắm chìm mê mẩn vào điều gì.

Cách sử dụng “Tuý luý”

Dưới đây là hướng dẫn cách dùng từ “tuý luý” đúng trong tiếng Việt, kèm các ví dụ minh họa cụ thể.

Cách dùng “Tuý luý” trong tiếng Việt

Văn viết: Thường dùng trong văn chương, báo chí với sắc thái trang trọng hoặc châm biếm nhẹ.

Văn nói: Ít phổ biến hơn, người ta hay dùng “say bí tỉ”, “say mèm”, “say khướt” thay thế.

Các trường hợp và ngữ cảnh sử dụng “Tuý luý”

Từ “tuý luý” được dùng trong nhiều ngữ cảnh khác nhau để miêu tả trạng thái say hoặc mê đắm:

Ví dụ 1: “Sau bữa tiệc, ông ấy tuý luý nằm gục trên bàn.”

Phân tích: Miêu tả trạng thái say rượu nặng, không còn tỉnh táo.

Ví dụ 2: “Thi sĩ tuý luý ngâm thơ dưới trăng.”

Phân tích: Hình ảnh văn chương, gợi vẻ phóng khoáng của người nghệ sĩ say rượu.

Ví dụ 3: “Anh ta tuý luý trong men tình, quên cả công việc.”

Phân tích: Nghĩa mở rộng, chỉ trạng thái mê đắm, say mê tình cảm.

Ví dụ 4: “Đừng để mình tuý luý rồi nói những lời hối hận.”

Phân tích: Lời khuyên về việc kiểm soát bản thân khi uống rượu.

Ví dụ 5: “Khách khứa ra về, chỉ còn chủ nhà tuý luý một mình.”

Phân tích: Miêu tả cảnh say rượu sau buổi tiệc.

Lỗi thường gặp khi sử dụng “Tuý luý”

Một số lỗi phổ biến khi dùng từ “tuý luý” trong tiếng Việt:

Trường hợp 1: Viết sai thành “túy lúy” hoặc “tuý lúy”.

Cách dùng đúng: Viết đúng là “tuý luý” với dấu sắc ở cả hai từ.

Trường hợp 2: Dùng “tuý luý” cho trạng thái hơi say nhẹ.

Cách dùng đúng: “Tuý luý” chỉ trạng thái say nặng. Nếu say nhẹ, dùng “ngà ngà say” hoặc “hơi say”.

Trường hợp 3: Nhầm với “say sưa” trong nghĩa mê mẩn công việc.

Cách dùng đúng: “Tuý luý” thiên về nghĩa tiêu cực (mất kiểm soát), còn “say sưa” có thể tích cực (say sưa làm việc).

“Tuý luý”: Từ đồng nghĩa và trái nghĩa

Dưới đây là bảng tổng hợp các từ đồng nghĩa và trái nghĩa với “tuý luý”:

Từ Đồng Nghĩa Từ Trái Nghĩa
Say khướt Tỉnh táo
Say mèm Tỉnh rượu
Say bí tỉ Minh mẫn
Chếnh choáng Sáng suốt
Ngất ngưởng Tự chủ
Bí tỉ Điềm tĩnh

Kết luận

Tuý luý là gì? Tóm lại, tuý luý là trạng thái say rượu nặng, mất tự chủ. Hiểu đúng từ “tuý luý” giúp bạn sử dụng ngôn ngữ chính xác và tinh tế hơn trong giao tiếp.

Fenwick Trần

Fenwick Trần

Fenwick Trần là tác giả VJOL - Tạp chí Khoa học Việt Nam Trực tuyến. Ông cống hiến cho sứ mệnh lan tỏa tri thức đến cộng đồng học thuật.