Từ điển giải thích là gì? 📚 Nghĩa

Từ điển giải thích là gì? Từ điển giải thích là loại từ điển cung cấp định nghĩa, ý nghĩa và cách dùng của từ ngữ trong một ngôn ngữ. Đây là công cụ tra cứu quan trọng giúp người học hiểu sâu về ngữ nghĩa và cách sử dụng từ vựng. Cùng tìm hiểu đặc điểm, cấu trúc và cách sử dụng từ điển giải thích hiệu quả nhất!

Từ điển giải thích là gì?

Từ điển giải thích là loại từ điển chuyên giải nghĩa các từ ngữ bằng chính ngôn ngữ đó, kèm theo ví dụ minh họa và hướng dẫn cách dùng. Đây là danh từ chỉ một loại công cụ tra cứu ngôn ngữ học.

Trong tiếng Việt, “từ điển giải thích” có các đặc điểm sau:

Về chức năng: Cung cấp định nghĩa chi tiết, phân tích nghĩa gốc, nghĩa phái sinh và nghĩa chuyển của từ.

Về cấu trúc: Mỗi mục từ thường gồm: từ loại, phiên âm, định nghĩa, ví dụ và các thành ngữ liên quan.

Về đối tượng: Phục vụ người bản ngữ muốn hiểu sâu về tiếng mẹ đẻ, học sinh, sinh viên và người nghiên cứu ngôn ngữ.

Từ điển giải thích có nguồn gốc từ đâu?

Từ “từ điển giải thích” là thuật ngữ Hán Việt, trong đó “từ điển” (詞典) nghĩa là sách tra cứu từ ngữ, “giải thích” (解釋) nghĩa là làm rõ ý nghĩa. Loại từ điển này xuất hiện từ thời cổ đại, phát triển mạnh khi ngôn ngữ học trở thành khoa học độc lập.

Sử dụng “từ điển giải thích” khi cần tra cứu nghĩa của từ, phân biệt các sắc thái ngữ nghĩa hoặc tìm hiểu cách dùng từ chuẩn xác.

Cách sử dụng “Từ điển giải thích”

Dưới đây là hướng dẫn cách dùng từ điển giải thích hiệu quả, kèm các ví dụ minh họa cụ thể.

Cách dùng “Từ điển giải thích” trong tiếng Việt

Danh từ: Chỉ loại sách hoặc ứng dụng tra cứu. Ví dụ: Từ điển giải thích tiếng Việt, từ điển giải thích thuật ngữ.

Trong học tập: Dùng để tra nghĩa từ mới, phân biệt từ đồng nghĩa, tìm hiểu nguồn gốc từ vựng.

Các trường hợp và ngữ cảnh sử dụng “Từ điển giải thích”

Từ điển giải thích được sử dụng trong nhiều tình huống học tập và nghiên cứu ngôn ngữ:

Ví dụ 1: “Em cần tra từ điển giải thích để hiểu rõ nghĩa của từ ‘hàm súc’.”

Phân tích: Dùng như danh từ, chỉ công cụ tra cứu ngữ nghĩa.

Ví dụ 2: “Từ điển giải thích tiếng Việt của Hoàng Phê là cuốn từ điển uy tín nhất.”

Phân tích: Chỉ một ấn phẩm từ điển cụ thể, nổi tiếng trong giới ngôn ngữ học Việt Nam.

Ví dụ 3: “Giáo viên yêu cầu học sinh sử dụng từ điển giải thích khi viết văn.”

Phân tích: Công cụ hỗ trợ học tập, giúp dùng từ chính xác.

Ví dụ 4: “Tra từ điển giải thích online tiện lợi hơn sách giấy.”

Phân tích: Chỉ phiên bản điện tử của từ điển giải thích.

Ví dụ 5: “Từ điển giải thích khác với từ điển song ngữ ở chỗ chỉ dùng một ngôn ngữ.”

Phân tích: So sánh phân biệt các loại từ điển.

Lỗi thường gặp khi sử dụng “Từ điển giải thích”

Một số lỗi phổ biến khi dùng từ điển giải thích trong tiếng Việt:

Trường hợp 1: Nhầm lẫn với từ điển song ngữ (Anh-Việt, Pháp-Việt).

Cách dùng đúng: Từ điển giải thích chỉ dùng một ngôn ngữ để định nghĩa, không dịch sang ngôn ngữ khác.

Trường hợp 2: Nghĩ rằng từ điển giải thích chỉ có dạng sách in.

Cách dùng đúng: Hiện nay có nhiều từ điển giải thích online như tratu.soha.vn, vtudien.com rất tiện lợi.

“Từ điển giải thích”: Từ đồng nghĩa và trái nghĩa

Dưới đây là bảng tổng hợp các từ đồng nghĩa và trái nghĩa với từ điển giải thích:

Kết luận

Từ điển giải thích là gì? Tóm lại, từ điển giải thích là công cụ tra cứu định nghĩa và cách dùng từ ngữ bằng chính ngôn ngữ đó. Hiểu đúng về từ điển giải thích giúp bạn học tiếng Việt hiệu quả và sử dụng từ ngữ chính xác hơn.