Tiểu truyện là gì? 📖 Nghĩa đầy đủ

Tiểu truyện là gì? Tiểu truyện là thể loại văn xuôi tự sự có dung lượng ngắn, kể về một lát cắt cuộc sống hoặc số phận nhân vật trong phạm vi hẹp. Đây là hình thức văn học phổ biến, phù hợp với nhịp sống hiện đại khi người đọc muốn thưởng thức câu chuyện trọn vẹn trong thời gian ngắn. Cùng tìm hiểu đặc điểm, cách phân biệt tiểu truyện với các thể loại khác ngay bên dưới!

Tiểu truyện là gì?

Tiểu truyện là tác phẩm văn xuôi có cốt truyện đơn giản, ít nhân vật, tập trung phản ánh một khía cạnh của đời sống hoặc tâm lý con người. Đây là danh từ Hán Việt, trong đó “tiểu” nghĩa là nhỏ, “truyện” là câu chuyện được kể lại.

Trong văn học Việt Nam, “tiểu truyện” có các cách hiểu:

Nghĩa chính: Thể loại truyện ngắn, dung lượng từ vài trang đến vài chục trang, kể về sự kiện hoặc nhân vật trong phạm vi giới hạn.

Nghĩa mở rộng: Bản tóm tắt tiểu sử ngắn gọn về một người, thường dùng trong giới thiệu tác giả hoặc nhân vật lịch sử.

Trong văn học hiện đại: Tiểu truyện được xem là “truyện rất ngắn” hoặc “truyện mini”, phù hợp đăng tải trên báo chí, tạp chí.

Tiểu truyện có nguồn gốc từ đâu?

Từ “tiểu truyện” có gốc Hán Việt, xuất hiện trong văn học cổ điển Trung Hoa và du nhập vào Việt Nam qua con đường giao lưu văn hóa. Thể loại này phát triển mạnh từ thời kỳ văn học hiện đại khi báo chí ra đời.

Sử dụng “tiểu truyện” khi nói về tác phẩm văn xuôi ngắn hoặc bản tiểu sử tóm tắt.

Cách sử dụng “Tiểu truyện”

Dưới đây là hướng dẫn cách dùng từ “tiểu truyện” đúng trong tiếng Việt, kèm các ví dụ minh họa cụ thể.

Cách dùng “Tiểu truyện” trong tiếng Việt

Văn viết: Dùng trong ngữ cảnh học thuật, phê bình văn học, giới thiệu sách. Ví dụ: tiểu truyện của Nam Cao, tuyển tập tiểu truyện.

Văn nói: Ít phổ biến hơn, thường thay bằng “truyện ngắn” trong giao tiếp thông thường.

Các trường hợp và ngữ cảnh sử dụng “Tiểu truyện”

Từ “tiểu truyện” được dùng linh hoạt trong nhiều ngữ cảnh văn học và đời sống:

Ví dụ 1: “Tập tiểu truyện này gồm 20 câu chuyện về làng quê Việt Nam.”

Phân tích: Dùng như danh từ chỉ thể loại văn học, nhấn mạnh dung lượng ngắn.

Ví dụ 2: “Cuối sách có phần tiểu truyện về tác giả.”

Phân tích: Nghĩa là bản tiểu sử ngắn gọn giới thiệu người viết.

Ví dụ 3: “Ông chuyên viết tiểu truyện đăng báo hàng tuần.”

Phân tích: Chỉ tác phẩm văn xuôi ngắn phù hợp khuôn khổ báo chí.

Ví dụ 4: “Tiểu truyện ‘Chí Phèo’ ban đầu có tên ‘Cái lò gạch cũ’.”

Phân tích: Dùng để gọi tên tác phẩm truyện ngắn kinh điển.

Ví dụ 5: “Cô ấy đang nghiên cứu tiểu truyện thời kỳ 1930-1945.”

Phân tích: Chỉ thể loại văn học trong bối cảnh nghiên cứu học thuật.

Lỗi thường gặp khi sử dụng “Tiểu truyện”

Một số lỗi phổ biến khi dùng từ “tiểu truyện” trong tiếng Việt:

Trường hợp 1: Nhầm “tiểu truyện” với “tiểu thuyết” (tác phẩm dài, nhiều chương).

Cách dùng đúng: Tiểu truyện có dung lượng ngắn, tiểu thuyết có dung lượng dài.

Trường hợp 2: Dùng “tiểu truyện” để chỉ truyện cổ tích hoặc truyền thuyết.

Cách dùng đúng: Tiểu truyện là thể loại văn học hiện đại, khác với văn học dân gian.

“Tiểu truyện”: Từ đồng nghĩa và trái nghĩa

Dưới đây là bảng tổng hợp các từ đồng nghĩa và trái nghĩa với “tiểu truyện”:

Từ Đồng Nghĩa Từ Trái Nghĩa
Truyện ngắn Tiểu thuyết
Truyện mini Trường thiên
Đoản thiên Đại truyện
Truyện vừa Truyện dài
Tản văn Sử thi
Ký sự ngắn Hồi ký dài kỳ

Kết luận

Tiểu truyện là gì? Tóm lại, tiểu truyện là thể loại văn xuôi ngắn gọn, súc tích, phù hợp với người đọc hiện đại. Hiểu đúng từ “tiểu truyện” giúp bạn phân biệt chính xác các thể loại văn học.

Fenwick Trần

Fenwick Trần

Fenwick Trần là tác giả VJOL - Tạp chí Khoa học Việt Nam Trực tuyến. Ông cống hiến cho sứ mệnh lan tỏa tri thức đến cộng đồng học thuật.