Mặt mũi là gì? 😊 Nghĩa, giải thích Mặt mũi

Mặt mũi là gì? Mặt mũi là từ chỉ khuôn mặt, diện mạo bên ngoài của con người, thường dùng để nói về vẻ bề ngoài hoặc thể diện cá nhân. Đây là từ ghép quen thuộc trong tiếng Việt, mang nhiều sắc thái nghĩa khác nhau. Cùng tìm hiểu nguồn gốc, cách sử dụng và các thành ngữ liên quan đến “mặt mũi” ngay bên dưới!

Mặt mũi nghĩa là gì?

Mặt mũi là danh từ chỉ khuôn mặt, gương mặt của con người, đồng thời còn ám chỉ thể diện, danh dự hoặc vẻ bề ngoài. Đây là từ ghép đẳng lập trong tiếng Việt.

Trong tiếng Việt, từ “mặt mũi” có nhiều cách hiểu:

Nghĩa gốc: Chỉ khuôn mặt, diện mạo. Ví dụ: “Mặt mũi cô ấy rất xinh xắn.”

Nghĩa bóng: Chỉ thể diện, danh dự, sĩ diện. Ví dụ: “Còn mặt mũi nào mà gặp người ta nữa.”

Trong khẩu ngữ: Thường dùng với sắc thái thân mật hoặc chê trách nhẹ nhàng. Ví dụ: “Mặt mũi sao mà buồn thế?”

Mặt mũi có nguồn gốc từ đâu?

Từ “mặt mũi” là từ thuần Việt, được ghép từ hai danh từ chỉ bộ phận trên khuôn mặt: “mặt” và “mũi”. Cách ghép này tạo nghĩa khái quát hơn, chỉ toàn bộ gương mặt thay vì từng bộ phận riêng lẻ.

Sử dụng “mặt mũi” khi nói về diện mạo, vẻ ngoài hoặc thể diện của một người.

Cách sử dụng “Mặt mũi”

Dưới đây là hướng dẫn cách dùng từ “mặt mũi” đúng trong tiếng Việt, kèm các ví dụ minh họa cụ thể.

Cách dùng “Mặt mũi” trong tiếng Việt

Nghĩa đen: Chỉ khuôn mặt, gương mặt con người. Thường dùng trong văn nói hàng ngày.

Nghĩa bóng: Chỉ thể diện, danh dự, sĩ diện. Thường xuất hiện trong các thành ngữ, tục ngữ.

Các trường hợp và ngữ cảnh sử dụng “Mặt mũi”

Từ “mặt mũi” được dùng linh hoạt trong nhiều ngữ cảnh đời sống:

Ví dụ 1: “Mặt mũi em bé hồng hào, đáng yêu quá.”

Phân tích: Dùng nghĩa đen, chỉ khuôn mặt của trẻ nhỏ.

Ví dụ 2: “Làm chuyện đó thì còn mặt mũi nào nhìn ai nữa.”

Phân tích: Dùng nghĩa bóng, chỉ thể diện, danh dự bị tổn thương.

Ví dụ 3: “Sao mặt mũi hôm nay trông mệt mỏi thế?”

Phân tích: Hỏi thăm về vẻ ngoài, sắc mặt của người khác.

Ví dụ 4: “Anh ấy giữ được mặt mũi với bạn bè nhờ thành công này.”

Phân tích: Chỉ việc giữ được thể diện, danh dự trước mọi người.

Ví dụ 5: “Mặt mũi đâu mà đòi làm thầy thiên hạ.”

Phân tích: Câu chê trách, ý nói không đủ tư cách, năng lực.

Lỗi thường gặp khi sử dụng “Mặt mũi”

Một số lỗi phổ biến khi dùng từ “mặt mũi” trong tiếng Việt:

Trường hợp 1: Dùng “mặt mũi” trong văn viết trang trọng, học thuật.

Cách dùng đúng: Trong văn phong trang trọng, nên dùng “khuôn mặt”, “diện mạo”, “gương mặt”.

Trường hợp 2: Nhầm lẫn “mặt mũi” với “bộ mặt” (mang nghĩa tiêu cực hơn).

Cách dùng đúng: “Mặt mũi” trung tính hoặc thân mật, “bộ mặt” thường mang nghĩa xấu.

“Mặt mũi”: Từ trái nghĩa và đồng nghĩa

Dưới đây là bảng tổng hợp các từ đồng nghĩa và trái nghĩa với “mặt mũi”:

Kết luận

Mặt mũi là gì? Tóm lại, mặt mũi là từ chỉ khuôn mặt, diện mạo và còn mang nghĩa bóng là thể diện, danh dự. Hiểu đúng từ “mặt mũi” giúp bạn sử dụng ngôn ngữ tự nhiên và phù hợp ngữ cảnh hơn.