Duy tâm sử quan là gì? 🧠 Nghĩa ĐTSQ

Duy tâm sử quan là gì? Duy tâm sử quan là quan điểm lịch sử cho rằng ý thức, tư tưởng, tinh thần là yếu tố quyết định sự phát triển của xã hội loài người. Đây là trường phái triết học đối lập với duy vật sử quan, từng chi phối tư duy của nhiều nhà sử học phương Tây trong suốt nhiều thế kỷ. Cùng tìm hiểu nguồn gốc, đặc điểm và những hạn chế của duy tâm sử quan ngay bên dưới!

Duy tâm sử quan nghĩa là gì?

Duy tâm sử quan là quan điểm triết học về lịch sử, khẳng định rằng ý thức, tư tưởng, tinh thần của con người là động lực chính thúc đẩy sự vận động và phát triển của xã hội. Đây là một cụm danh từ thuộc lĩnh vực triết học và sử học.

Theo duy tâm sử quan, lịch sử được tạo nên bởi ý chí của các vĩ nhân, anh hùng hoặc do ý muốn của thần linh, thượng đế. Các nhà duy tâm cho rằng tư tưởng, đạo đức, tôn giáo quyết định mọi biến đổi trong đời sống xã hội, còn điều kiện vật chất chỉ là thứ yếu.

Trong nghiên cứu lịch sử: Duy tâm sử quan thường đề cao vai trò cá nhân của các vua chúa, lãnh tụ, xem họ là người “làm nên lịch sử”.

Trong triết học: Quan điểm này gắn liền với các nhà triết học duy tâm như Hegel, Plato, cho rằng “ý niệm tuyệt đối” chi phối tiến trình lịch sử.

Nguồn gốc và xuất xứ của “Duy tâm sử quan”

Duy tâm sử quan có nguồn gốc từ triết học phương Tây cổ đại, phát triển mạnh trong thời Trung cổ với thần học Thiên Chúa giáo và đạt đỉnh cao ở triết học cổ điển Đức với G.W.F. Hegel.

Sử dụng “duy tâm sử quan” khi phân tích, phê bình các quan điểm lịch sử thiên về yếu tố tinh thần, tư tưởng hoặc khi so sánh với duy vật sử quan trong nghiên cứu khoa học xã hội.

Cách sử dụng “Duy tâm sử quan” đúng chính tả

Dưới đây là hướng dẫn cách dùng cụm từ “duy tâm sử quan” đúng trong văn nói và văn viết, kèm các ví dụ minh họa cụ thể.

Cách dùng “Duy tâm sử quan” trong văn nói và viết

Trong văn nói: Cụm từ này thường xuất hiện trong các buổi thảo luận, giảng dạy về triết học, lịch sử hoặc khi tranh luận về phương pháp luận nghiên cứu.

Trong văn viết: “Duy tâm sử quan” xuất hiện trong sách giáo khoa triết học, luận văn, bài nghiên cứu khoa học xã hội, các tài liệu phê bình sử học.

Các ví dụ, trường hợp và ngữ cảnh sử dụng “Duy tâm sử quan”

Dưới đây là một số ví dụ giúp bạn hiểu rõ cách dùng cụm từ “duy tâm sử quan” trong các ngữ cảnh khác nhau:

Ví dụ 1: “Quan điểm cho rằng Napoleon một mình thay đổi lịch sử châu Âu là biểu hiện của duy tâm sử quan.”

Phân tích: Dùng để chỉ cách nhìn lịch sử đề cao vai trò cá nhân anh hùng.

Ví dụ 2: “Duy tâm sử quan của Hegel xem lịch sử là sự tự triển khai của ý niệm tuyệt đối.”

Phân tích: Chỉ quan điểm triết học cụ thể của một nhà tư tưởng.

Ví dụ 3: “Các nhà sử học Mác-xít phê phán duy tâm sử quan vì bỏ qua vai trò của quần chúng nhân dân.”

Phân tích: Dùng trong ngữ cảnh đối chiếu hai trường phái sử học.

Ví dụ 4: “Thời Trung cổ, duy tâm sử quan thần học giải thích mọi sự kiện lịch sử là ý muốn của Chúa.”

Phân tích: Chỉ dạng duy tâm sử quan gắn với tôn giáo.

Ví dụ 5: “Sinh viên cần phân biệt giữa duy tâm sử quan và duy vật sử quan trong môn Triết học.”

Phân tích: Dùng trong ngữ cảnh học thuật, giáo dục.

“Duy tâm sử quan”: Từ trái nghĩa và đồng nghĩa

Dưới đây là bảng tổng hợp các từ đồng nghĩa và trái nghĩa với “duy tâm sử quan”:

Kết luận

Duy tâm sử quan là gì? Tóm lại, duy tâm sử quan là quan điểm triết học cho rằng ý thức, tư tưởng quyết định tiến trình lịch sử. Hiểu đúng khái niệm “duy tâm sử quan” giúp bạn có cái nhìn toàn diện hơn khi nghiên cứu triết học và lịch sử.