Đoản mệnh là gì? 😔 Nghĩa chi tiết

Đoản mệnh là gì? Đoản mệnh là từ Hán Việt chỉ số mệnh ngắn ngủi, ám chỉ người chết sớm hoặc cuộc đời không được hưởng thọ lâu dài. Đây là khái niệm thường xuất hiện trong văn học, tử vi và quan niệm dân gian Việt Nam. Cùng tìm hiểu nguồn gốc, cách dùng và ý nghĩa sâu xa của từ “đoản mệnh” ngay bên dưới!

Đoản mệnh là gì?

Đoản mệnh là từ ghép Hán Việt, nghĩa là số mệnh ngắn ngủi, chỉ người chết trẻ hoặc không sống được lâu. Đây là danh từ mang sắc thái buồn thương, thường dùng để nói về những người ra đi khi tuổi đời còn trẻ.

Trong tiếng Việt, từ “đoản mệnh” có các cách hiểu:

Nghĩa gốc: Chỉ số phận ngắn ngủi, cuộc đời kết thúc sớm. Ví dụ: “Nàng hồng nhan bạc mệnh, đoản mệnh từ thuở đôi mươi.”

Nghĩa mở rộng: Dùng để chỉ sự vật, hiện tượng tồn tại trong thời gian ngắn. Ví dụ: “Triều đại đoản mệnh chỉ kéo dài vài năm.”

Trong văn học: Từ này thường đi kèm với “hồng nhan bạc phận” để nói về những người phụ nữ đẹp nhưng số phận nghiệt ngã, chết trẻ.

Đoản mệnh có nguồn gốc từ đâu?

Từ “đoản mệnh” có nguồn gốc từ tiếng Hán, trong đó “đoản” (短) nghĩa là ngắn, “mệnh” (命) nghĩa là số mệnh, mạng sống. Khái niệm này xuất phát từ quan niệm tử vi, phong thủy phương Đông về số phận con người.

Sử dụng “đoản mệnh” khi nói về người chết trẻ hoặc sự vật tồn tại ngắn ngủi.

Cách sử dụng “Đoản mệnh”

Dưới đây là hướng dẫn cách dùng từ “đoản mệnh” đúng trong tiếng Việt, kèm các ví dụ minh họa cụ thể.

Cách dùng “Đoản mệnh” trong tiếng Việt

Văn viết: Thường xuất hiện trong văn học, báo chí, sách lịch sử với sắc thái trang trọng, xót thương.

Văn nói: Ít dùng trong giao tiếp hàng ngày, chủ yếu xuất hiện khi bàn về số phận, tử vi hoặc khi tưởng nhớ người đã khuất.

Các trường hợp và ngữ cảnh sử dụng “Đoản mệnh”

Từ “đoản mệnh” được dùng trong các ngữ cảnh mang tính xót xa, tiếc nuối:

Ví dụ 1: “Chàng trai tài hoa nhưng đoản mệnh, ra đi ở tuổi 25.”

Phân tích: Dùng để nói về người chết trẻ, mang sắc thái tiếc thương.

Ví dụ 2: “Vương triều đoản mệnh chỉ tồn tại được 3 năm.”

Phân tích: Nghĩa mở rộng, chỉ sự vật tồn tại ngắn ngủi.

Ví dụ 3: “Nàng là hồng nhan đoản mệnh, để lại bao tiếc nuối.”

Phân tích: Kết hợp với “hồng nhan” để nhấn mạnh số phận nghiệt ngã của người phụ nữ đẹp.

Ví dụ 4: “Thầy tử vi nói cậu ấy có số đoản mệnh.”

Phân tích: Dùng trong ngữ cảnh xem bói, tử vi.

Ví dụ 5: “Mối tình đoản mệnh của họ kết thúc chỉ sau vài tháng.”

Phân tích: Nghĩa bóng, chỉ mối quan hệ ngắn ngủi.

Lỗi thường gặp khi sử dụng “Đoản mệnh”

Một số lỗi phổ biến khi dùng từ “đoản mệnh” trong tiếng Việt:

Trường hợp 1: Nhầm “đoản mệnh” với “đoạn mệnh” (kết thúc mạng sống).

Cách dùng đúng: “Số phận đoản mệnh” (không phải “số phận đoạn mệnh”).

Trường hợp 2: Dùng “đoản mệnh” trong ngữ cảnh vui vẻ, không phù hợp.

Cách dùng đúng: Chỉ dùng khi nói về sự mất mát, tiếc nuối hoặc số phận ngắn ngủi.

“Đoản mệnh”: Từ trái nghĩa và đồng nghĩa

Dưới đây là bảng tổng hợp các từ đồng nghĩa và trái nghĩa với “đoản mệnh”:

Kết luận

Đoản mệnh là gì? Tóm lại, đoản mệnh là từ Hán Việt chỉ số mệnh ngắn ngủi, người chết trẻ. Hiểu đúng từ “đoản mệnh” giúp bạn sử dụng ngôn ngữ chính xác và tinh tế hơn.