Đề xướng là gì? 💡 Ý nghĩa đầy đủ

Đề xướng là gì? Đề xướng là hành động nêu ra ý kiến, sáng kiến hoặc đề nghị đầu tiên để mọi người cùng xem xét, thực hiện. Đây là từ Hán Việt thường xuất hiện trong văn bản hành chính, học thuật và đời sống. Cùng tìm hiểu nguồn gốc, cách dùng và những lỗi thường gặp khi sử dụng từ “đề xướng” ngay bên dưới!

Đề xướng nghĩa là gì?

Đề xướng là việc đưa ra ý tưởng, sáng kiến hoặc chủ trương đầu tiên để khởi xướng một việc gì đó. Đây là động từ chỉ hành động khởi đầu, gợi mở cho người khác cùng tham gia.

Trong tiếng Việt, từ “đề xướng” có các cách hiểu:

Nghĩa chính: Nêu ra ý kiến, sáng kiến để mọi người xem xét và thực hiện. Ví dụ: “Ông ấy đề xướng phong trào trồng cây xanh.”

Trong học thuật: Chỉ việc đưa ra lý thuyết, quan điểm mới. Ví dụ: “Newton đề xướng thuyết vạn vật hấp dẫn.”

Trong hành chính: Đề xuất chính sách, kế hoạch để cấp trên phê duyệt.

Đề xướng có nguồn gốc từ đâu?

Từ “đề xướng” có nguồn gốc Hán Việt, gồm “đề” (提) nghĩa là nêu lên, đưa ra và “xướng” (倡) nghĩa là khởi đầu, dẫn dắt. Ghép lại, “đề xướng” mang nghĩa là người đầu tiên nêu ra ý kiến để mọi người làm theo.

Sử dụng “đề xướng” khi muốn nhấn mạnh vai trò khởi xướng, dẫn dắt của ai đó trong một việc.

Cách sử dụng “Đề xướng”

Dưới đây là hướng dẫn cách dùng từ “đề xướng” đúng trong tiếng Việt, kèm các ví dụ minh họa cụ thể.

Cách dùng “Đề xướng” trong tiếng Việt

Văn viết: Thường dùng trong văn bản học thuật, báo chí, hành chính. Ví dụ: “Hội nghị đề xướng nhiều giải pháp mới.”

Văn nói: Ít phổ biến hơn, thường thay bằng “đề xuất” hoặc “nêu ra”. Ví dụ: “Anh ấy đề xướng ý tưởng này đầu tiên.”

Các trường hợp và ngữ cảnh sử dụng “Đề xướng”

Từ “đề xướng” được dùng khi muốn nhấn mạnh ai là người khởi xướng một việc:

Ví dụ 1: “Bác Hồ đề xướng phong trào thi đua yêu nước.”

Phân tích: Nhấn mạnh Bác Hồ là người đầu tiên khởi xướng phong trào.

Ví dụ 2: “Nhà khoa học đã đề xướng lý thuyết mới về vũ trụ.”

Phân tích: Chỉ việc đưa ra quan điểm học thuật đầu tiên.

Ví dụ 3: “Công ty đề xướng chương trình bảo vệ môi trường.”

Phân tích: Dùng trong ngữ cảnh tổ chức, doanh nghiệp.

Ví dụ 4: “Ai là người đề xướng cuộc họp này?”

Phân tích: Hỏi về người khởi xướng, đề nghị tổ chức họp.

Ví dụ 5: “Ông ấy được biết đến là người đề xướng cải cách giáo dục.”

Phân tích: Nhấn mạnh vai trò tiên phong trong lĩnh vực giáo dục.

Lỗi thường gặp khi sử dụng “Đề xướng”

Một số lỗi phổ biến khi dùng từ “đề xướng” trong tiếng Việt:

Trường hợp 1: Nhầm “đề xướng” với “đề xuất”.

Cách dùng đúng: “Đề xướng” nhấn mạnh vai trò khởi đầu, tiên phong. “Đề xuất” chỉ việc nêu ý kiến thông thường.

Trường hợp 2: Viết sai thành “đề sướng” hoặc “để xướng”.

Cách dùng đúng: Luôn viết là “đề xướng” với “đ” và dấu huyền.

Trường hợp 3: Dùng “đề xướng” cho việc nhỏ, không mang tính khởi xướng.

Cách dùng đúng: Chỉ dùng khi muốn nhấn mạnh vai trò người đi đầu, tiên phong.

“Đề xướng”: Từ trái nghĩa và đồng nghĩa

Dưới đây là bảng tổng hợp các từ đồng nghĩa và trái nghĩa với “đề xướng”:

Từ Đồng Nghĩa Từ Trái Nghĩa
Khởi xướng Theo sau
Đề xuất Hưởng ứng
Phát động Phản đối
Khởi đầu Bác bỏ
Nêu ra Im lặng
Chủ trương Tuân theo

Kết luận

Đề xướng là gì? Tóm lại, đề xướng là hành động nêu ra ý kiến, sáng kiến đầu tiên để khởi xướng một việc. Hiểu đúng từ “đề xướng” giúp bạn sử dụng ngôn ngữ chính xác hơn.

Fenwick Trần

Fenwick Trần

Fenwick Trần là tác giả VJOL - Tạp chí Khoa học Việt Nam Trực tuyến. Ông cống hiến cho sứ mệnh lan tỏa tri thức đến cộng đồng học thuật.