Cố ý là gì? 🎯 Nghĩa, giải thích Cố ý

Cố ý là gì? Cố ý là hành động được thực hiện một cách có chủ đích, có suy nghĩ trước và nhận thức rõ hậu quả của việc mình làm. Đây là khái niệm quan trọng trong đời sống và pháp luật. Cùng tìm hiểu chi tiết về ý nghĩa, cách dùng từ “cố ý” ngay bên dưới!

Cố ý nghĩa là gì?

Cố ý là việc làm có chủ tâm, có ý định từ trước, biết rõ việc mình làm là đúng hay sai nhưng vẫn quyết định thực hiện. Đây là tính từ dùng để mô tả hành vi có nhận thức và mục đích rõ ràng.

Trong đời sống hàng ngày: “Cố ý” thường chỉ hành động cố tình, không phải vô tình hay ngẫu nhiên. Ví dụ: “Anh ấy cố ý làm ngơ” nghĩa là người đó biết nhưng chủ động phớt lờ.

Trong pháp luật: “Cố ý” là yếu tố quan trọng để xác định mức độ vi phạm. Người phạm tội cố ý sẽ chịu hình phạt nặng hơn so với phạm tội vô ý vì họ nhận thức được hành vi của mình.

Trong giao tiếp: Từ này thường mang sắc thái tiêu cực, ám chỉ ai đó cố tình gây ra điều không tốt.

Nguồn gốc và xuất xứ của “Cố ý”

Từ “cố ý” có nguồn gốc Hán Việt, trong đó “cố” nghĩa là cố định, chủ tâm và “ý” nghĩa là ý định, suy nghĩ. Ghép lại, “cố ý” mang nghĩa là có ý định sẵn, chủ đích rõ ràng.

Sử dụng “cố ý” khi muốn nhấn mạnh hành động được thực hiện có chủ đích, không phải do sơ suất hay tình cờ.

Cách sử dụng “Cố ý” đúng chính tả

Dưới đây là hướng dẫn cách dùng từ “cố ý” đúng trong văn nói và văn viết, kèm các ví dụ minh họa cụ thể.

Cách dùng “Cố ý” trong văn nói và viết

Trong văn nói: Từ “cố ý” thường dùng để chất vấn hoặc khẳng định hành vi có chủ đích của ai đó như “Anh cố ý làm vậy phải không?”, “Nó cố ý trêu tức tôi đấy”.

Trong văn viết: “Cố ý” xuất hiện trong văn bản pháp luật (hành vi cố ý, tội cố ý), báo chí (cố ý gây thương tích), văn học (cố ý lảng tránh).

Các ví dụ, trường hợp và ngữ cảnh sử dụng “Cố ý”

Dưới đây là một số ví dụ giúp bạn hiểu rõ cách dùng từ “cố ý” trong các ngữ cảnh khác nhau:

Ví dụ 1: “Cô ấy cố ý không trả lời tin nhắn của tôi.”

Phân tích: Chỉ hành động chủ động phớt lờ, không phải quên hay bận.

Ví dụ 2: “Bị cáo bị truy tố về tội cố ý gây thương tích.”

Phân tích: Dùng trong ngữ cảnh pháp luật, nhấn mạnh hành vi có chủ đích gây hại.

Ví dụ 3: “Đừng cố ý hiểu sai ý tôi.”

Phân tích: Nhắc nhở ai đó không nên cố tình xuyên tạc lời nói.

Ví dụ 4: “Anh ta cố ý đến muộn để gây chú ý.”

Phân tích: Chỉ hành động có tính toán, mục đích rõ ràng.

Ví dụ 5: “Tôi không cố ý làm bạn buồn đâu.”

Phân tích: Dùng để thanh minh rằng hành động không có chủ đích xấu.

“Cố ý”: Từ trái nghĩa và đồng nghĩa

Dưới đây là bảng tổng hợp các từ đồng nghĩa và trái nghĩa với “cố ý”:

Kết luận

Cố ý là gì? Tóm lại, cố ý là hành động có chủ đích, có nhận thức trước khi thực hiện. Hiểu đúng từ “cố ý” giúp bạn sử dụng ngôn ngữ chính xác và phân biệt rõ giữa hành vi có chủ tâm và vô tình.