Bốc rời là gì? 📦 Nghĩa và giải thích Bốc rời

Bốc rời là gì? Bốc rời là từ cổ trong tiếng Việt, có nghĩa là xa xỉ, phung phí, tiêu tiền hoang phí không tiếc. Từ này xuất hiện trong Truyện Kiều của Nguyễn Du, mô tả tính cách tiêu xài hoang đàng của Thúc Sinh. Cùng tìm hiểu nguồn gốc, ý nghĩa và cách sử dụng từ “bốc rời” trong văn học cổ điển nhé!

Bốc rời nghĩa là gì?

Bốc rời là cách nói cổ chỉ thói quen tiêu xài xa xỉ, phung phí tiền bạc một cách hoang đàng, không tiếc. Đây là từ láy mang sắc thái tiêu cực trong tiếng Việt cổ.

Trong văn học, từ “bốc rời” được sử dụng với nhiều sắc thái:

Trong Truyện Kiều: Nguyễn Du viết “Thúc Sinh quen thói bốc rời, Trăm nghìn đổ một trận cười như không” — mô tả Thúc Sinh tiêu tiền như nước, sẵn sàng chi trăm nghìn chỉ để mua vui.

Trong đời sống: Từ “bốc rời” ám chỉ những người có tính hoang phí, không biết tiết kiệm, chi tiêu vượt quá khả năng tài chính.

Trong văn hóa: Thói bốc rời thường bị xem là tính xấu, đi ngược lại đức tính cần kiệm của người Việt.

Nguồn gốc và xuất xứ của “Bốc rời”

Từ “bốc rời” có nguồn gốc thuần Việt, xuất hiện trong văn học cổ điển, nổi tiếng nhất qua tác phẩm Truyện Kiều của đại thi hào Nguyễn Du.

Sử dụng “bốc rời” khi mô tả tính cách hoang phí, tiêu xài xa hoa không biết tiết kiệm, thường mang nghĩa phê phán.

Bốc rời sử dụng trong trường hợp nào?

Từ “bốc rời” được dùng khi phê phán thói tiêu xài hoang phí, trong văn học cổ điển hoặc khi muốn nhắc nhở ai đó về việc chi tiêu không hợp lý.

Các ví dụ, trường hợp và ngữ cảnh sử dụng “Bốc rời”

Dưới đây là một số ví dụ giúp bạn hiểu rõ cách sử dụng từ “bốc rời” trong các ngữ cảnh khác nhau:

Ví dụ 1: “Thúc Sinh quen thói bốc rời, Trăm nghìn đổ một trận cười như không.” (Truyện Kiều)

Phân tích: Nguyễn Du mô tả Thúc Sinh là người tiêu tiền hoang phí, bỏ ra trăm nghìn chỉ để mua một nụ cười.

Ví dụ 2: “Anh ta có thói bốc rời từ nhỏ, nên giờ nợ nần chồng chất.”

Phân tích: Dùng để phê phán tính cách tiêu xài hoang đàng dẫn đến hậu quả xấu.

Ví dụ 3: “Đừng bốc rời như vậy, tiền kiếm được đâu có dễ.”

Phân tích: Lời nhắc nhở, khuyên bảo ai đó nên tiết kiệm hơn.

Ví dụ 4: “Gia tài kếch xù mà bốc rời mãi rồi cũng cạn.”

Phân tích: Cảnh báo về hậu quả của thói tiêu xài không tiết chế.

Ví dụ 5: “Cô ấy không hề bốc rời, mỗi đồng đều chi tiêu có kế hoạch.”

Phân tích: Dùng phủ định để khen ngợi tính tiết kiệm, cẩn thận.

Từ đồng nghĩa và trái nghĩa với “Bốc rời”

Dưới đây là bảng tổng hợp các từ đồng nghĩa và trái nghĩa với “bốc rời”:

Dịch “Bốc rời” sang các ngôn ngữ

Kết luận

Bốc rời là gì? Tóm lại, bốc rời là từ cổ chỉ thói xa xỉ, phung phí tiền bạc, nổi tiếng qua hình ảnh Thúc Sinh trong Truyện Kiều. Hiểu đúng từ “bốc rời” giúp bạn cảm nhận sâu sắc hơn vẻ đẹp ngôn ngữ văn học cổ điển Việt Nam.